epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
Wskazanie

Epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej to stan charakteryzujący się skrajnie podwyższonym nastrojem, nadmierną energią, pobudzeniem psychoruchowym oraz zaburzeniami myślenia. W ciężkiej manii pacjenci mogą doświadczać urojeń wielkościowych, przyspieszenia toku myślenia, znacznie zmniejszonej potrzeby snu, nadmiernej aktywności oraz zaburzonej oceny rzeczywistości.

W leczeniu ciężkich epizodów maniakalnych kluczowe jest szybkie wdrożenie odpowiedniej farmakoterapii. Leki pierwszego wyboru to stabilizatory nastroju (lit w preparatach jak Lithium Carbonicum GSK, walproiniany jak Depakine, Depakine Chrono, Convulex) oraz leki przeciwpsychotyczne II generacji (olanzapina – Zyprexa, Zolafren; risperidon – Rispolept, Orizon; kwetiapina – Ketrel, Quetiapin, Seroquel; aripiprazol – Abilify, Aryzalera; zyprazydon – Zeldox). W przypadkach opornych stosuje się kombinacje leków lub klozapinę (Leponex).

W stanach ciężkiej manii często konieczna jest hospitalizacja psychiatryczna, ponieważ pacjenci tracą wgląd w chorobę, mogą podejmować ryzykowne decyzje finansowe lub seksualne, a ich zachowanie staje się dezorganizowane. W skrajnych przypadkach może być konieczne zastosowanie elektrowstrząsów (EW), szczególnie gdy pacjent nie reaguje na farmakoterapię lub gdy istnieją przeciwwskazania do jej stosowania.

Największymi trudnościami w leczeniu ciężkiego epizodu maniakalnego są: brak współpracy ze strony pacjenta wynikający z anozognozji (braku krytycyzmu wobec choroby), nieprzyjmowanie leków, opóźnione zgłoszenie się do lekarza oraz wysokie ryzyko zachowań niebezpiecznych. Dodatkowym wyzwaniem jest konieczność zrównoważenia szybkiego działania przeciwmaniakalnego z minimalizacją działań niepożądanych leków, szczególnie metabolicznych, które mogą prowadzić do przerwania leczenia.

Po ustąpieniu ostrej fazy manii kluczowe jest wdrożenie długoterminowego leczenia profilaktycznego (Lithium Carbonicum GSK, Depakine Chrono, leki przeciwpsychotyczne w formie depot jak Rispolept Consta, Abilify Maintena, Xeplion), które zmniejsza ryzyko nawrotów. Równolegle do farmakoterapii zaleca się psychoedukację pacjenta i jego rodziny oraz psychoterapię, co poprawia przestrzeganie zaleceń i rozpoznawanie wczesnych objawów nawrotu.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl