Leki w grupie
„leki przeciwdepresyjne (w chorobie afektywnej dwubiegunowej)”

Leki przeciwdepresyjne w chorobie afektywnej dwubiegunowej (ChAD) to grupa preparatów stosowanych do leczenia epizodów depresyjnych w przebiegu tej choroby. W odróżnieniu od depresji jednobiegunowej, stosowanie leków przeciwdepresyjnych w ChAD wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko indukcji zmiany fazy na maniakalną lub przyśpieszenia cyklowania.

W leczeniu epizodów depresyjnych w ChAD stosuje się najczęściej selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) jak fluoksetyna (Andepin, Bioxetin, Fluoksetyna EGIS), sertralina (Asentra, Sertraline Aurovitas, Zotral), escitalopram (Depralin, Escitil, Lexapro) oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) jak wenlafaksyna (Alventa, Efevelon, Velaxin) czy duloksetyna (Cymbalta, Dulsevia, Symbal).

Największą zaletą stosowania leków przeciwdepresyjnych w ChAD jest ich skuteczność w łagodzeniu objawów depresyjnych, które często stanowią dominującą i najbardziej upośledzającą funkcjonowanie część choroby. Właściwie dobrane leczenie przeciwdepresyjne może znacząco poprawić jakość życia pacjentów i zmniejszyć ryzyko samobójstwa.

Główne niebezpieczeństwo stosowania leków przeciwdepresyjnych w ChAD stanowi ryzyko wywołania zmiany fazy na maniakalną lub hipomaniakalną (tzw. switch) oraz możliwość przyspieszenia cyklowania (rapid cycling). Z tego powodu leki przeciwdepresyjne w ChAD są zwykle stosowane w połączeniu ze stabilizatorami nastroju lub lekami przeciwpsychotycznymi drugiej generacji, które minimalizują to ryzyko. Ponadto, niektóre leki przeciwdepresyjne (szczególnie trójpierścieniowe) wiążą się z większym ryzykiem wywołania manii niż inne.

W kontekście ChAD leki przeciwdepresyjne można podzielić na kilka podgrup: SSRI (najczęściej stosowane ze względu na relatywnie niższe ryzyko zmiany fazy), SNRI (skuteczne, ale z nieco wyższym ryzykiem indukcji manii), inhibitory monoaminooksydazy (IMAO, rzadko stosowane w ChAD ze względu na interakcje i działania niepożądane), oraz atypowe leki przeciwdepresyjne jak bupropion (Elontril, Wellbutrin), który ma niższe ryzyko wywołania manii i może być preferowany u niektórych pacjentów.

Ważne jest, aby terapia przeciwdepresyjna w ChAD była prowadzona pod ścisłą kontrolą lekarską, z regularną oceną stanu psychicznego pacjenta pod kątem wczesnych objawów zmiany fazy. Leki przeciwdepresyjne są zwykle odstawiane po ustąpieniu objawów depresyjnych, aby zminimalizować ryzyko długoterminowych powikłań.