Działania niepożądane
Kwetina 300 mg

Kwetiapina jest związana z szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują z różną częstością i nasileniem. Do najczęstszych (≥10%) należą senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia lipidowe (w tym podwyższenie triglicerydów i cholesterolu LDL oraz obniżenie HDL), zwiększenie masy ciała oraz objawy ze strony układu pozapiramidowego. Zaburzenia hematologiczne, takie jak zmniejszenie stężenia hemoglobiny, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość i agranulocytoza, występują często i wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi. Zaburzenia endokrynologiczne, w tym hiperprolaktynemia i niedoczynność tarczycy, pojawiają się rzadziej, podobnie jak reakcje nadwrażliwości i anafilaksja, które mimo niskiej częstości (<1/10 000) stanowią zagrożenie życia. Zaburzenia metaboliczne i psychiczne, w tym zespół metaboliczny, dziwaczne sny, koszmary senne oraz myśli i zachowania samobójcze, mają nieznaną częstość i wymagają szczególnej uwagi klinicznej.

Działania niepożądane leku Kwetina

Stosowanie kwetiapiny wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu działań niepożądanych, które mogą pojawić się z różną częstotliwością i nasileniem. Klinicysta powinien być świadomy pełnego spektrum potencjalnych efektów ubocznych, aby odpowiednio monitorować stan pacjenta i w razie potrzeby modyfikować leczenie.1

Najczęstsze działania niepożądane

W badaniach klinicznych i obserwacjach porejestracyjnych zidentyfikowano działania niepożądane występujące u co najmniej 10% pacjentów przyjmujących kwetiapinę. Należą do nich:

  • Senność – stan nadmiernej potrzeby snu, będący jednym z podstawowych efektów farmakodynamicznych leku działającego na ośrodkowy układ nerwowy
  • Zawroty głowy – mogące wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
  • Ból głowy – o różnym nasileniu, zwykle ustępujący w miarę kontynuacji leczenia
  • Suchość błony śluzowej jamy ustnej – wynikająca z działania antycholinergicznego leku
  • Objawy odstawienia – pojawiające się przy nagłym przerwaniu leczenia
  • Zaburzenia lipidowe – w tym podwyższenie stężenia triglicerydów oraz cholesterolu całkowitego (zwłaszcza frakcji LDL) i obniżenie frakcji HDL
  • Zwiększenie masy ciała – związane z wpływem na metabolizm i łaknienie
  • Zmniejszenie zawartości hemoglobiny – mogące prowadzić do anemii
  • Objawy ze strony układu pozapiramidowego – obejmujące m.in. drżenia, sztywność, dystonię

2

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane związane ze stosowaniem kwetiapiny zostały zestawione zgodnie z wytycznymi Rady Międzynarodowych Organizacji ds. Nauk Medycznych (CIOMS III Working Group; 1995). Klasyfikacja uwzględnia podział na kategorie częstości występowania od „bardzo często” do „bardzo rzadko” oraz „częstość nieznana”.3

Częstość występowania Definicja Działania niepożądane
Bardzo często ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów) Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Często ≥1/100 do <1/10 (1 przypadek na 100 do 1 na 10 pacjentów) Zmniejszone stężenie hemoglobiny, leukopenia, zmniejszenie liczby neutrofilów, zwiększenie liczby eozynofilów, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość, zmniejszenie liczby płytek krwi, agranulocytoza
Niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100 (1 przypadek na 1000 do 1 na 100 pacjentów) Hiperprolaktynemia, zmniejszenie stężenia całkowitej T4, zmniejszenie stężenia wolnej T4, zwiększenie stężenia TSH
Rzadko ≥1/10 000 do <1/1 000 (1 przypadek na 10 000 do 1 na 1000 pacjentów) Niedoczynność tarczycy, nieadekwatne wydzielanie hormonu antydiuretycznego
Bardzo rzadko <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów) Nadwrażliwość (w tym alergiczne reakcje skórne), reakcja anafilaktyczna
Częstość nieznana Częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych Zespół metaboliczny, zaburzenia psychiczne, dziwaczne sny i koszmary senne, wyobrażenia samobójcze i zachowania samobójcze

4
5

Szczegółowo o znaczących działaniach niepożądanych

Zaburzenia hematologiczne stanowią istotną grupę działań niepożądanych podczas terapii kwetiapiną. Mogą wystąpić zarówno bardzo często, jak i często, obejmując zmniejszenie stężenia hemoglobiny, leukopenię, neutropenię, małopłytkowość, niedokrwistość, a nawet agranulocytozę. Zjawiska te wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi, szczególnie w początkowym okresie leczenia.6

Zaburzenia endokrynologiczne mogą przejawiać się jako hiperprolaktynemia (niezbyt często), zmniejszenie stężenia hormonów tarczycy (niezbyt często) czy niedoczynność tarczycy (rzadko). Również nieadekwatne wydzielanie hormonu antydiuretycznego może wystąpić rzadko. Zaburzenia te mogą wymagać dodatkowej diagnostyki i ewentualnej suplementacji hormonalnej.7

Reakcje nadwrażliwości, w tym alergiczne reakcje skórne oraz reakcje anafilaktyczne, występują bardzo rzadko, jednakże ze względu na ich potencjalnie zagrażający życiu charakter wymagają natychmiastowego rozpoznania i interwencji.8

Zaburzenia metaboliczne, w tym zespół metaboliczny, stanowią poważne powikłanie terapii kwetiapiną o nieznanej częstości występowania. Obejmują one m.in. przyrost masy ciała, zaburzenia lipidowe i glikemii. Zaburzenia te mogą zwiększać ryzyko sercowo-naczyniowe u pacjentów.9

Niebezpieczne działania psychiczne

Szczególnie istotne z klinicznego punktu widzenia są działania niepożądane dotyczące sfery psychicznej o nieznanej częstości występowania. Obejmują one:

  • Zaburzenia psychiczne – mogące manifestować się w różnorodny sposób
  • Dziwaczne sny i koszmary senne – wpływające na jakość snu i odpoczynek pacjenta
  • Wyobrażenia samobójcze i zachowania samobójcze – stanowiące bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta

10

Wystąpienie tych objawów wymaga natychmiastowej oceny stanu psychicznego pacjenta, potencjalnej modyfikacji leczenia oraz wdrożenia odpowiednich środków bezpieczeństwa. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z wcześniejszymi epizodami zachowań samobójczych lub należący do grupy wysokiego ryzyka.

Monitorowanie działań niepożądanych

Ze względu na szeroki zakres potencjalnych działań niepożądanych, pacjenci leczeni kwetiapiną wymagają regularnego monitorowania. Zaleca się:

  1. Regularne badania morfologii krwi, szczególnie w początkowym okresie leczenia
  2. Monitorowanie parametrów metabolicznych: masy ciała, poziomu lipidów, glikemii
  3. Ocenę funkcji tarczycy przy wystąpieniu objawów sugerujących jej zaburzenia
  4. Regularne badanie stanu psychicznego ze szczególnym uwzględnieniem myśli i zachowań samobójczych
  5. Ocenę występowania objawów pozapiramidowych

Pacjentów należy informować o możliwości wystąpienia działań niepożądanych i instruować o konieczności zgłaszania wszystkich niepokojących objawów. Należy zwrócić szczególną uwagę na zgłaszanie objawów, które mogą stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia, takich jak objawy reakcji alergicznych czy myśli samobójcze.11

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl