Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Kwetina

Produkt leczniczy Kwetina, zawierający substancję czynną kwetiapinę w postaci fumaranu, został poddany szeregowi badań przedklinicznych mających na celu ocenę jego bezpieczeństwa stosowania. Badania te dostarczyły istotnych informacji na temat potencjalnych działań niepożądanych leku przed zastosowaniem go u ludzi.¹

Badania genotoksyczności

Przeprowadzone badania genotoksyczności kwetiapiny obejmowały testy in vitro oraz in vivo. W żadnym z przeprowadzonych badań nie zaobserwowano działania genotoksycznego substancji czynnej, co świadczy o braku potencjału kwetiapiny do wywoływania uszkodzeń materiału genetycznego.²

Wpływ na narządy wewnętrzne w badaniach na zwierzętach

W trakcie badań przedklinicznych zaobserwowano szereg zmian u zwierząt laboratoryjnych po podaniu dawek, które mogą mieć znaczenie kliniczne. Zmiany te różniły się w zależności od gatunku zwierząt:³

• Zmiany w tarczycy u szczurów – obserwowano zmianę pigmentacji gruczołu tarczowego, co może wskazywać na wpływ kwetiapiny na metabolizm i funkcjonowanie tarczycy u tego gatunku⁴
• Zmiany u małp Cynomolgus – u tego gatunku zaobserwowano kilka istotnych zmian, w tym:
  • Hipertrofię (przerost) komórek pęcherzykowych tarczycy
  • Zmniejszenie stężenia hormonu T3 w osoczu krwi
  • Obniżenie stężenia hemoglobiny
  • Zmniejszenie liczby czerwonych krwinek (erytrocytów)
  • Zmniejszenie liczby białych krwinek (leukocytów)

  Zmiany te wskazują na złożony wpływ kwetiapiny zarówno na funkcjonowanie tarczycy, jak i parametry hematologiczne u małp⁵

• Zmiany oczne u psów – u psów badania wykazały zmętnienie rogówki oraz rozwój zaćmy (zmętnienia soczewki), co sugeruje potencjalny wpływ kwetiapiny na struktury oka⁶

Toksyczny wpływ na rozród i rozwój

Przeprowadzono badania wpływu kwetiapiny na rozwój zarodkowo-płodowy oraz funkcje rozrodcze zwierząt, które dostarczyły następujących wyników:

Wpływ na rozwój zarodka i płodu

W badaniach na królikach zaobserwowano zwiększoną częstość występowania przykurczu łap przednich i tylnych u płodów. Efekt ten występował w warunkach wyraźnego oddziaływania kwetiapiny na organizm matczyny, co przejawiało się zmniejszonym przyrostem masy ciała samic ciężarnych. Te działania były wyraźnie widoczne przy poziomie ekspozycji samicy podobnym lub nieco większym niż występujący u ludzi przy stosowaniu maksymalnej dawki terapeutycznej. Istotność tych obserwacji dla stosowania kwetiapiny u ludzi pozostaje nieznana.⁷

Wpływ na płodność

Badania płodności przeprowadzone na szczurach wykazały kilka istotnych zmian w funkcjach rozrodczych:

• Marginalne zmniejszenie płodności samców
• Występowanie ciąż urojonych u samic
• Przedłużające się fazy międzyrujowe
• Wydłużenie czasu od kohabitacji do spółkowania
• Zmniejszenie odsetka ciąż

Te efekty są związane ze zwiększeniem stężenia prolaktyny wywołanym przez kwetiapinę. Należy jednak podkreślić, że obserwowane zmiany nie mają bezpośredniego znaczenia dla ludzi ze względu na istotne różnice międzygatunkowe w zakresie hormonalnej regulacji rozrodu. Mechanizmy regulacji hormonalnej procesów rozrodczych u szczurów i ludzi różnią się znacząco, co ogranicza możliwość bezpośredniego ekstrapolowania wyników badań na szczurach na sytuację kliniczną u ludzi.⁸

Odniesienie wyników badań przedklinicznych do stosowania u ludzi

Wiele z zaobserwowanych w badaniach przedklinicznych efektów działania kwetiapiny nie zostało dotychczas potwierdzonych w długotrwałych badaniach klinicznych u ludzi. Należy jednak brać pod uwagę potencjalne ryzyko występowania podobnych działań niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu leku u pacjentów, szczególnie w odniesieniu do wpływu na tarczycę, parametry hematologiczne oraz funkcje rozrodcze.⁹