Wpływ kwetiapiny na płodność, ciążę i laktację

Kwetiapina, jako lek przeciwpsychotyczny, wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku reprodukcyjnym, zwłaszcza podczas ciąży i karmienia piersią. Lekarz przepisujący produkt leczniczy Kwetina (tabletki powlekane zawierające fumaran kwetiapiny) musi przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące potencjalnego wpływu leku na płodność, przebieg ciąży oraz możliwość karmienia piersią.¹

Stosowanie kwetiapiny w okresie ciąży

Dostępne dane naukowe dotyczące stosowania kwetiapiny w ciąży nie pozwalają na jednoznaczne wykluczenie ryzyka dla rozwijającego się płodu. Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że obecnie dysponujemy umiarkowaną liczbą opublikowanych danych na temat ciąż z ekspozycją na kwetiapinę (około 300-1000 zakończonych ciąż), w tym raportami indywidualnymi oraz wynikami badań obserwacyjnych. Te dane nie wskazują jednoznacznie na zwiększone ryzyko wystąpienia wad rozwojowych u dziecka w związku ze stosowanym leczeniem, jednak nie pozwalają również na wyciągnięcie ostatecznego wniosku w tej kwestii.²

Istotne jest, aby lekarz poinformował pacjentkę, że badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczne oddziaływanie kwetiapiny na rozród. Z tego względu stosowanie leku Kwetina w ciąży powinno być rozważane tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają ryzyko dla rozwijającego się płodu.³

Szczególne zagrożenia w trzecim trymestrze ciąży

Lekarz ma obowiązek poinformować pacjentkę o specyficznych zagrożeniach związanych ze stosowaniem kwetiapiny w trzecim trymestrze ciąży. U noworodków, których matki przyjmowały leki przeciwpsychotyczne (w tym kwetiapinę) w ostatnim trymestrze ciąży, mogą wystąpić działania niepożądane związane z działaniem farmakologicznym leku. Do najczęściej obserwowanych objawów należą:⁴

• Objawy pozapiramidowe – zaburzenia napięcia mięśniowego i kontroli ruchów
• Objawy odstawienia o różnym nasileniu i czasie trwania po porodzie
• Pobudzenie psychoruchowe
• Hipertonia – zwiększone napięcie mięśniowe
• Hipotonia – obniżone napięcie mięśniowe
• Drżenie kończyn lub całego ciała
• Senność patologiczna
• Niewydolność oddechowa różnego stopnia
• Zaburzenia pobierania pokarmu – trudności w ssaniu, połykaniu

Ze względu na ryzyko wystąpienia powyższych objawów, lekarz powinien poinformować pacjentkę, że noworodki urodzone przez matki przyjmujące kwetiapinę w trzecim trymestrze ciąży wymagają ścisłego monitorowania po urodzeniu.⁵

Stosowanie kwetiapiny podczas karmienia piersią

Lekarz musi przekazać pacjentce, że dane dotyczące przenikania kwetiapiny do mleka kobiecego są bardzo ograniczone. Opublikowane doniesienia wskazują, że wydzielanie kwetiapiny do mleka podczas stosowania leku w dawkach terapeutycznych charakteryzuje się niespójnością. Oznacza to, że stężenie leku w mleku może być zmienne i trudne do przewidzenia.⁶

Ze względu na brak wiarygodnych i kompleksowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny podczas laktacji, lekarz powinien omówić z pacjentką dwie możliwe opcje postępowania:

1. Przerwanie karmienia piersią i kontynuacja leczenia kwetiapiną
2. Przerwanie terapii produktem Kwetina i kontynuacja karmienia piersią

Decyzja powinna być podjęta indywidualnie, z uwzględnieniem zarówno korzyści dla dziecka wynikających z karmienia naturalnego, jak i korzyści terapeutycznych dla matki związanych z leczeniem kwetiapiną.⁷

Wpływ kwetiapiny na płodność

Pacjentki w wieku rozrodczym powinny zostać poinformowane, że wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi nie został dotychczas dokładnie zbadany w kontrolowanych badaniach klinicznych. Lekarz może jednak przekazać informacje pochodzące z badań na modelach zwierzęcych, w których obserwowano efekty związane ze zwiększonym stężeniem prolaktyny w surowicy krwi u szczurów.⁸

Należy jednak podkreślić, że wyniki uzyskane w badaniach na zwierzętach nie mają bezpośredniego przełożenia na ludzi. Hiperprolaktynemia indukowana przez kwetiapinę może teoretycznie prowadzić do zaburzeń cyklu miesiączkowego i owulacji, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska wymaga dalszych badań.⁹