Właściwości farmakokinetyczne
Kwetina 300 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Kwetina

Lek Kwetina zawiera kwetiapiny fumaran w ilościach odpowiadających 25 mg, 100 mg, 200 mg lub 300 mg kwetiapiny. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tego leku, obejmujące procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji czynnej z organizmu.¹

Wchłanianie

Kwetiapina charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Ważną cechą jest fakt, że przyjmowanie leku z pokarmem nie wpływa znacząco na biodostępność substancji czynnej. Po wchłonięciu kwetiapina podlega intensywnym procesom metabolicznym. W stanie stacjonarnym maksymalne stężenie molowe aktywnego metabolitu – norkwetiapiny – osiąga około 35% wartości uzyskiwanych dla substancji macierzystej. Zarówno kwetiapina, jak i norkwetiapina wykazują farmakokinetykę liniową w zatwierdzonym zakresie dawek terapeutycznych, co oznacza, że zmiany stężenia w osoczu są proporcjonalne do podanej dawki leku.²

Dystrybucja

Po wchłonięciu i przedostaniu się do krwiobiegu, kwetiapina wiąże się w znacznym stopniu z białkami osocza – około 83% substancji czynnej występuje w postaci związanej. Stopień wiązania z białkami ma istotne znaczenie dla dystrybucji leku w organizmie oraz dla jego potencjalnych interakcji z innymi substancjami leczniczymi.³

Metabolizm

Metabolizm wątrobowy stanowi główną drogę biotransformacji kwetiapiny. Przeprowadzone badania wykazały, że zaledwie niewielka część podanej dawki leku (mniej niż 5%) jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem i kałem. Badania in vitro pozwoliły ustalić, że głównym izoenzymem cytochromu P450 biorącym udział w metabolizmie kwetiapiny jest izoenzym CYP3A4. Ten sam izoenzym odpowiada również za powstawanie i dalszy metabolizm norkwetiapiny – aktywnego metabolitu kwetiapiny.⁴

Analiza dróg wydalania metabolitów kwetiapiny wykazała, że około 73% całkowitej radioaktywności jest eliminowane z moczem, natomiast 21% z kałem.⁵

Istotną informacją z punktu widzenia możliwych interakcji lekowych jest fakt, że zarówno kwetiapina, jak i kilka jej metabolitów (w tym norkwetiapina) wykazują słabe właściwości inhibicyjne wobec ludzkich izoenzymów cytochromu P450: 1A2, 2C9, 2C19, 2D6 i 3A4 w warunkach in vitro. Należy jednak podkreślić, że hamowanie aktywności tych enzymów występuje wyłącznie przy stężeniach 5-50 razy większych niż stężenia terapeutyczne osiągane u pacjentów przyjmujących dawki 300-800 mg/dobę. Wyniki te sugerują, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny z innymi lekami prawdopodobnie nie spowoduje klinicznie istotnego zahamowania metabolizmu innych leków za pośrednictwem układu cytochromu P450.⁶

W badaniach na modelach zwierzęcych wykazano, że kwetiapina może wykazywać działanie indukujące wobec enzymów cytochromu P450. Jednakże w dedykowanych badaniach interakcji prowadzonych u pacjentów z psychozami nie zaobserwowano zwiększenia aktywności tych enzymów po podaniu kwetiapiny.⁷

Eliminacja

Okres półtrwania w fazie eliminacji dla kwetiapiny wynosi około 7 godzin, natomiast dla jej aktywnego metabolitu, norkwetiapiny, około 12 godzin. Z organizmu wydalana jest bardzo niewielka frakcja podanej dawki w postaci wolnej kwetiapiny oraz norkwetiapiny – średnia frakcja molowa eliminowana z moczem wynosi poniżej 5%.<sup data-drug="Kwetina" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Okresy półtrwania w fazie eliminacji kwetiapiny i norkwetiapiny wynoszą odpowiednio około 7 i 12 godzin. Średnia frakcja molowa podanej dawki w postaci wolnej kwetiapiny oraz aktywnego u ludzi metabolitu norkwetiapiny wydalana w moczu wynosi 8

Właściwości w szczególnych grupach pacjentów

Różnice związane z płcią

Nie zaobserwowano istotnych różnic w farmakokinetyce kwetiapiny pomiędzy mężczyznami a kobietami. Parametry wchłaniania, metabolizmu i eliminacji leku są porównywalne u obu płci.⁹

Osoby w wieku podeszłym

U osób w podeszłym wieku obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce kwetiapiny. Klirens kwetiapiny u pacjentów w wieku podeszłym jest zmniejszony o około 30-50% w porównaniu do osób dorosłych w wieku 18-65 lat. Obniżenie klirensu prowadzi do wyższych stężeń leku w osoczu, co może wymagać odpowiedniego dostosowania dawkowania.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min/1,73 m²) średni klirens kwetiapiny w osoczu jest zmniejszony o około 25%. Należy jednak zaznaczyć, że poszczególne wartości klirensu u tych pacjentów mieszczą się w zakresie wartości prawidłowych, co sugeruje, że u większości z tych pacjentów modyfikacja dawki leku może nie być konieczna.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Ponieważ wątroba jest głównym miejscem metabolizmu kwetiapiny, zaburzenia czynności tego narządu mają istotny wpływ na farmakokinetykę leku. U pacjentów z upośledzeniem czynności wątroby (stabilna marskość alkoholowa) średni klirens kwetiapiny w osoczu zmniejsza się o około 25%. To obniżenie klirensu prowadzi do zwiększenia stężenia kwetiapiny w osoczu. Z tego powodu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może być konieczne dostosowanie dawki leku.¹²

Dzieci i młodzież

Przeprowadzono szczegółową analizę danych farmakokinetycznych pochodzących z badań z udziałem 9 dzieci w wieku 10-12 lat oraz 12 pacjentów młodzieżowych stosujących ustalone dawki 400 mg kwetiapiny podawane dwa razy na dobę. Wyniki wskazują, że w stanie stacjonarnym, znormalizowane względem dawki stężenie kwetiapiny w osoczu u dzieci i młodzieży (10-17 lat) było na ogół podobne do obserwowanego u dorosłych. Należy jednak zauważyć, że parametr Cmax (maksymalne stężenie leku w osoczu) u dzieci przyjmował wartości z górnej części zakresu obserwowanego u pacjentów dorosłych.¹³

W przypadku norkwetiapiny (aktywnego metabolitu kwetiapiny) zaobserwowano znaczące różnice w jej farmakokinetyce u dzieci i młodzieży w porównaniu z pacjentami dorosłymi. Wartości AUC (pole pod krzywą zależności stężenia od czasu) i Cmax były znacząco wyższe u dzieci i młodzieży:

Powyższe dane wskazują na istotne różnice w metabolizmie kwetiapiny u dzieci i młodzieży w porównaniu z dorosłymi, co może mieć konsekwencje dla skuteczności i profilu bezpieczeństwa leku w tych grupach wiekowych.¹⁴