Właściwości farmakodynamiczne
Kwetina 200 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Kwetina

Kwetina, zawierająca substancję czynną kwetiapiny fumaran, należy do grupy farmakoterapeutycznej atypowych leków przeciwpsychotycznych (diazepiny, oksazepiny, tiazepiny oraz oksepiny) i jest oznaczona kodem ATC: N05A H04. Preparat dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w czterech różnych dawkach: 25 mg, 100 mg, 200 mg oraz 300 mg.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania kwetiapiny opiera się na złożonej interakcji z różnymi receptorami neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym. Zarówno kwetiapina, jak i jej aktywny metabolit – norkwetiapina, oddziałują na liczne receptory neurotransmiterów obecne w mózgu. Szczególne znaczenie ma ich powinowactwo do receptorów serotoninergicznych (5HT2) oraz receptorów dopaminergicznych D1 i D2.²

Charakterystyczną cechą kwetiapiny, która wyróżnia ją spośród klasycznych neuroleptyków, jest bardziej selektywne działanie antagonistyczne wobec receptorów 5HT2 niż receptorów D2. Ta właściwość jest odpowiedzialna za przeciwpsychotyczne działanie kliniczne leku przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka występowania pozapiramidowych działań niepożądanych w porównaniu z typowymi lekami przeciwpsychotycznymi.³

Profil receptorowy

Profil receptorowy kwetiapiny i norkwetiapiny charakteryzuje się następującymi właściwościami:

• Brak zauważalnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych⁴
• Wysokie powinowactwo do receptorów histaminergicznych i α1-adrenergicznych⁵
• Umiarkowane powinowactwo do receptorów α2-adrenergicznych⁶
• Różnice w powinowactwie do receptorów muskarynowych – kwetiapina wykazuje co najwyżej niewielkie powinowactwo, natomiast norkwetiapina wiąże się z nimi w stopniu średnim lub znacznym, co tłumaczy potencjalne działanie antycholinergiczne⁷

Dodatkowym mechanizmem działania, który może przyczyniać się do skuteczności terapeutycznej kwetiapiny jako leku przeciwdepresyjnego, jest hamowanie przez norkwetiapinę czynnika transportującego norepinefrynę (NET) oraz jej częściowe działanie agonistyczne na receptory 5HT1A.⁸

Aktywność przeciwpsychotyczna

Kwetiapina wykazuje aktywność w testach laboratoryjnych oceniających działanie przeciwpsychotyczne. Jednym z takich testów jest test odruchu unikania, w którym kwetiapina wykazuje skuteczność. Lek hamuje również działanie agonistów dopaminy, co można potwierdzić za pomocą testów behawioralnych lub elektrofizjologicznych.⁹

Biochemicznie, zwiększenie stężenia metabolitów dopaminy stanowi neurochemiczny wskaźnik blokady receptorów D2, co jest jednym z głównych mechanizmów działania leków przeciwpsychotycznych.¹⁰

Atypowe właściwości przeciwpsychotyczne

Badania przedkliniczne oceniające ryzyko wywołania objawów pozapiramidowych potwierdzają, że kwetiapina posiada właściwości atypowego leku przeciwpsychotycznego, w przeciwieństwie do leków klasycznych z tej grupy.¹¹ Do charakterystycznych cech kwetiapiny jako atypowego leku przeciwpsychotycznego należą:

• Brak wywoływania nadwrażliwości dopaminowych receptorów D2 podczas długotrwałego stosowania¹²
• Jedynie słabe działanie kataleptyczne przy dawkach skutecznie blokujących receptor dopaminowy D2¹³
• Wybiórcze hamowanie przewodnictwa w neuronach układu limbicznego przy przewlekłym stosowaniu, powodujące blokadę depolaryzacyjną szlaku mezolimbicznego, bez wpływu na zawierające dopaminę neurony układu nigrostriatalnego¹⁴

Badania na modelach zwierzęcych

Minimalne ryzyko wywoływania objawów pozapiramidowych przez kwetiapinę potwierdzają również badania prowadzone na modelach zwierzęcych. Wykazano, że zarówno po jednorazowym, jak i długotrwałym podawaniu, kwetiapina w minimalnym stopniu wywołuje objawy dystonii u małp rodzaju Cebus, które zostały wcześniej uwrażliwione na działanie neuroleptyków poprzez podawanie haloperydolu i nie otrzymywały wcześniej kwetiapiny.¹⁵

Charakterystyka produktu

Preparat Kwetina dostępny jest w formie tabletek powlekanych w czterech dawkach, które różnią się wyglądem:¹⁶

Każda tabletka powlekana zawiera kwetiapiny fumaran w ilości odpowiadającej deklarowanej dawce kwetiapiny. Oprócz substancji czynnej, tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilościach zależnych od dawki: 7 mg w tabletce 25 mg, 28 mg w tabletce 100 mg, 56 mg w tabletce 200 mg oraz 84 mg w tabletce 300 mg.¹⁷