Interakcje leku
Kwetina 200 mg
Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii skojarzonej. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (odpowiednio do 13% i o około 450%), co może obniżać skuteczność leczenia i wymaga dostosowania dawki lub zmiany terapii. Leki serotoninergiczne (inhibitory MAO, SSRI, SNRI, trójpierścieniowe antydepresanty) zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego, a leki antycholinergiczne nasilają objawy antycholinergiczne. Współistniejące stosowanie walproinianu sodu wiąże się z podwyższonym ryzykiem leukopenii i neutropenii, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, natomiast lit może nasilać działania niepożądane pozapiramidowe, senność i przyrost masy ciała.
- choroba afektywna dwubiegunowa
- epizod ciężkiej depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o umiarkowanym nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- schizofrenia
- zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową, który reagował na wcześniejsze leczenie kwetiapiną
- zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową, który reagował na wcześniejsze leczenie kwetiapiną
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Ze względu na bezpośrednie oddziaływanie kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, stosowanie tego leku wymaga szczególnej ostrożności w przypadku jednoczesnego przyjmowania innych substancji wpływających na OUN. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji kwetiapiny z różnymi grupami leków oraz innymi substancjami, a także zalecenia dotyczące postępowania w przypadku terapii skojarzonej.1
Interakcje farmakodynamiczne
Leki działające na ośrodkowy układ nerwowy stanowią grupę, z którą kwetiapina może wchodzić w istotne interakcje. Podczas stosowania takich połączeń wskazana jest szczególna ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia nasilonych działań hamujących OUN.2
Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie leków serotoninergicznych, takich jak inhibitory monoaminooksydazy (MAO), selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) czy trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Połączenie tych leków z kwetiapiną może zwiększać ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego.3
Zaleca się także zachowanie ostrożności przy łączeniu kwetiapiny z lekami o działaniu antycholinergicznym (działającymi na receptory muskarynowe), ponieważ takie połączenia mogą nasilać objawy antycholinergiczne.4
Interakcje farmakokinetyczne
Cytochrom P450 CYP3A4 jest głównym izoenzymem odpowiedzialnym za metabolizm kwetiapiny. Badania przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne podawanie kwetiapiny (w dawce 25 mg) z ketokonazolem, który jest silnym inhibitorem CYP3A4, powoduje 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane. Podobnie, nie zaleca się spożywania soku grejpfrutowego w trakcie leczenia kwetiapiną, gdyż zawiera on substancje hamujące aktywność tego izoenzymu.5
Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak karbamazepina, mogą znacząco wpływać na farmakokinetykę kwetiapiny. Badania kliniczne wykazały, że jednoczesne podawanie karbamazepiny znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, co prowadzi do zmniejszenia ekspozycji układowej (mierzonej jako AUC) średnio do 13% wartości występującej po podaniu samej kwetiapiny. U niektórych pacjentów obserwowano jeszcze silniejszy efekt, co może skutkować obniżoną skutecznością terapii kwetiapiną.6
Podobnie, jednoczesne stosowanie kwetiapiny z innym induktorem enzymów mikrosomalnych – fenytoiną – powoduje znaczne zwiększenie klirensu kwetiapiny, nawet o około 450%.7
U pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe, leczenie kwetiapiną można rozpocząć tylko wtedy, gdy w opinii lekarza korzyść z zastosowania kwetiapiny przewyższa ryzyko wynikające z przerwania leczenia induktorem enzymów wątrobowych. Wszelkie zmiany w stosowaniu induktora enzymów wątrobowych powinny odbywać się stopniowo, a w razie potrzeby lek ten powinien zostać zastąpiony innym produktem leczniczym niewpływającym na enzymy wątrobowe (np. walproinianem sodu).8
Interakcje z lekami psychotropowymi
Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie ulegają istotnym zmianom po jednoczesnym zastosowaniu leków przeciwdepresyjnych takich jak imipramina (znany inhibitor CYP2D6) lub fluoksetyna (znany inhibitor CYP3A4 i CYP2D6).9
Podobnie, nie wykazano istotnych zmian w farmakokinetyce kwetiapiny po jednoczesnym zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych takich jak rysperydon czy haloperydol. Natomiast jednoczesne podawanie kwetiapiny i tiorydazyny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%.10
W przypadku jednoczesnego stosowania walproinianu sodu i kwetiapiny, farmakokinetyka nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym. Należy jednak zwrócić uwagę, że badanie retrospektywne u dzieci i młodzieży przyjmujących walproinian, kwetiapinę lub oba te leki, wykazało większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie leczenia skojarzonego w porównaniu z grupami monoterapii.11
Lit w połączeniu z kwetiapiną może wywoływać dodatkowe działania niepożądane. W 6-tygodniowym, randomizowanym badaniu klinicznym litu i kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu w porównaniu z placebo i kwetiapiną o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów dorosłych z ostrym zespołem maniakalnym, w grupie otrzymującej lit łącznie z kwetiapiną odnotowano większą częstość zdarzeń związanych z zaburzeniami czynności układu pozapiramidowego (szczególnie drżenia), senności oraz zwiększenia masy ciała niż w grupie przyjmującej kwetiapinę z placebo.12
Inne istotne interakcje
Stosowanie cymetydyny nie wpływa na farmakokinetykę kwetiapiny.13
Nie prowadzono formalnych badań interakcji z lekami stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT.14
Zgłaszano przypadki fałszywie dodatnich wyników testów immunologicznych dla metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych u pacjentów, którzy przyjmowali kwetiapinę. W przypadku kwestionowanych wyników zaleca się potwierdzenie ich za pomocą odpowiedniego badania chromatograficznego.15
Interakcje kwetiapiny z alkoholem
Jednoczesne stosowanie kwetiapiny i alkoholu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne nasilenie efektów depresyjnych na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol, podobnie jak kwetiapina, wywiera działanie sedatywne na OUN, przez co może dochodzić do nasilenia objawów sedacji, senności i zaburzeń koordynacji ruchowej.16
Połączenie obu substancji może dodatkowo prowadzić do nasilenia działań niepożądanych kwetiapiny, takich jak:
- Pogłębienie sedacji i senności
- Zwiększone ryzyko upadków i urazów
- Zaburzenia świadomości i koncentracji
- Pogorszenie funkcji poznawczych
- Potencjalne nasilenie hipotensji ortostatycznej
Należy poinformować pacjenta o konieczności bezwzględnego unikania spożywania alkoholu podczas leczenia kwetiapiną. Lekarze powinni również ostrzegać pacjentów, że w przypadku połączenia tych substancji zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn może być znacząco upośledzona.
Tabela interakcji kwetiapiny z innymi substancjami
| Substancja wchodząca w interakcję | Mechanizm interakcji | Efekt interakcji | Poziom istotności | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) | Hamowanie metabolizmu kwetiapiny | 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Sok grejpfrutowy | Inhibicja CYP3A4 | Zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu | Wysoki | Nie zaleca się spożywania podczas leczenia |
| Karbamazepina i inne induktory enzymów wątrobowych | Indukcja CYP3A4 | Zmniejszenie ekspozycji na kwetiapinę do 13% wartości wyjściowej | Wysoki | Dostosowanie dawki kwetiapiny lub rozważenie alternatywnego leczenia |
| Fenytoina | Indukcja enzymów mikrosomalnych | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 450% | Wysoki | Dostosowanie dawki kwetiapiny lub rozważenie alternatywnego leczenia |
| Leki serotoninergiczne (inhibitory MAO, SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) | Addytywne działanie serotoninergiczne | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Ostrożne stosowanie, monitorowanie objawów zespołu serotoninowego |
| Alkohol | Addytywne działanie depresyjne na OUN | Nasilona sedacja, zaburzenia psychomotoryczne | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Leki antycholinergiczne | Addytywne działanie antycholinergiczne | Nasilenie objawów antycholinergicznych | Umiarkowany | Ostrożne stosowanie, monitorowanie objawów antycholinergicznych |
| Lit | Nieznany | Zwiększenie objawów pozapiramidowych, senności, przyrostu masy ciała | Umiarkowany | Monitorowanie objawów niepożądanych |
| Walproinian | Nieznany | Zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii (szczególnie u dzieci i młodzieży) | Umiarkowany | Monitorowanie parametrów hematologicznych |
| Tiorydazyna | Nieznany | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70% | Umiarkowany | Dostosowanie dawki kwetiapiny |
| Leki wydłużające odstęp QT | Addytywne działanie na repolaryzację mięśnia sercowego | Potencjalne zwiększenie ryzyka arytmii | Umiarkowany do wysokiego | Ostrożne stosowanie, monitorowanie EKG |
| Rysperydon, haloperydol | Nieznany | Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych | Niski | Standardowe monitorowanie |
| Imipramina, fluoksetyna | Inhibicja CYP2D6/CYP3A4 | Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych | Niski | Standardowe monitorowanie |
| Cymetydyna | Nieznany | Brak wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Niski | Bez szczególnych zaleceń |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania