Właściwości farmakodynamiczne
Bonogren 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Bonogren

Bonogren zawierający substancję czynną kwetiapinę należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05A H04). Jest to atypowy lek przeciwpsychotyczny, który dzięki swojemu specyficznemu mechanizmowi działania oferuje skuteczność terapeutyczną przy korzystnym profilu bezpieczeństwa.¹

Mechanizm działania

Kwetiapina oraz jej aktywny metabolit norkwetiapina wykazują złożony mechanizm działania, który opiera się na interakcji z różnymi receptorami neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym. Podstawą działania przeciwpsychotycznego jest antagonistyczne oddziaływanie na receptory serotoninowe (5HT2) oraz dopaminowe (D1 i D2) w mózgu. Charakterystyczną cechą tego leku jest bardziej wybiórcze działanie na receptory 5HT2 w porównaniu do receptorów dopaminowych D2, co przyczynia się do właściwości przeciwpsychotycznych przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka wystąpienia niepożądanych objawów pozapiramidowych (EPS).²

Profil powinowactwa receptorowego

Profil receptorowy kwetiapiny i norkwetiapiny charakteryzuje się następującymi właściwościami:

• Brak zauważalnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych³
• Duże powinowactwo do receptorów histaminergicznych i α1-adrenergicznych⁴
• Umiarkowane powinowactwo do receptorów α2-adrenergicznych⁵
• Zróżnicowane powinowactwo do receptorów muskarynowych – kwetiapina wykazuje niskie powinowactwo lub jego brak, podczas gdy norkwetiapina cechuje się średnim do wysokiego powinowactwem, co może wyjaśniać potencjalne działanie przeciwcholinergiczne⁶

Dodatkowo, norkwetiapina wykazuje hamowanie czynnika transportującego norepinefrynę (NET) oraz częściowe działanie agonistyczne na receptory 5HT1A. Te właściwości farmakologiczne mogą przyczyniać się do skuteczności terapeutycznej kwetiapiny jako leku przeciwdepresyjnego.⁷

Wyniki badań przedklinicznych

W przedklinicznych modelach badawczych kwetiapina wykazuje szereg istotnych właściwości potwierdzających jej przeciwpsychotyczny profil działania:

1. Aktywność w testach przeciwpsychotycznych – kwetiapina wykazuje skuteczność w teście odruchu warunkowego unikania, co potwierdza jej potencjał przeciwpsychotyczny⁸
2. Hamowanie działania agonistów dopaminy – skuteczność ta została potwierdzona zarówno w badaniach behawioralnych, jak i elektrofizjologicznych⁹
3. Wpływ na metabolizm dopaminy – kwetiapina podnosi stężenie metabolitów dopaminowych, co stanowi neurochemiczny wskaźnik blokady receptora D2¹⁰

Atypowy profil działania

Kwetiapina wykazuje cechy charakterystyczne dla atypowych leków przeciwpsychotycznych, co potwierdzają następujące obserwacje z badań przedklinicznych:

• Odmienny profil działania w porównaniu do typowych leków przeciwpsychotycznych w badaniach predykcyjnych oceniających ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych¹¹
• Brak indukcji nadwrażliwości receptorów dopaminowych D2 przy długotrwałym stosowaniu¹²
• Słabe działanie kataleptyczne przy dawkach skutecznie blokujących receptor dopaminowy D2¹³
• Selektywność wobec układu limbicznego – kwetiapina wywołuje blok depolaryzacyjny neuronów mezolimbicznych A10, zachowując jednocześnie minimalny wpływ na neurony układu nigrostriatalnego A9 zawierające dopaminę¹⁴
• Minimalne ryzyko dystonii – zarówno przy podawaniu doraźnym, jak i długotrwałym, kwetiapina w minimalnym stopniu wywołuje objawy dystonii u małp z rodzaju Cebus, nawet u osobników uwrażliwionych poprzednim podawaniem haloperydolu¹⁵

Powyższe właściwości farmakodynamiczne kwetiapiny stanowią podstawę jej stosowania klinicznego jako atypowego leku przeciwpsychotycznego o korzystnym profilu bezpieczeństwa, szczególnie w zakresie objawów pozapiramidowych, które są charakterystyczne dla klasycznych neuroleptyków.¹⁶

Zestawienie profilu receptorowego kwetiapiny i norkwetiapiny

Bonogren w postaci tabletek powlekanych zawierających 100 mg kwetiapiny (w formie fumaranu kwetiapiny) wykazuje wszystkie opisane powyżej właściwości farmakodynamiczne, co stanowi podstawę jego stosowania w leczeniu zaburzeń psychotycznych. Lek jest dostępny w formie żółtych, okrągłych, obustronnie wypukłych tabletek powlekanych z rowkiem dzielącym z jednej strony, o średnicy około 9,1 mm, które można dzielić na dwie równe dawki.¹⁷