Przedawkowanie leku Aspirin Cardio (100 mg)

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) zawartego w preparacie Aspirin Cardio może prowadzić do zatrucia salicylanami, które stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Zatrucie może wystąpić zarówno w wyniku długotrwałego przyjmowania dawek terapeutycznych, jak i ostrego przedawkowania. ^{100 mg/kg mc./dobę przez więcej niż 2 dni) może być spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych lub zatruciem ostrym (w wyniku przedawkowania) potencjalnie zagrażającym życiu, np. po przypadkowym przyjęciu produktu leczniczego przez dzieci.”>1}

Rodzaje zatrucia salicylanami

Przewlekłe zatrucie (salicylizm) może wystąpić przy dawkach przekraczających 100 mg/kg masy ciała na dobę przyjmowanych przez okres dłuższy niż 2 dni. Objawy mogą być niespecyficzne i łatwe do zbagatelizowania, co stanowi dodatkowe ryzyko dla pacjenta. ^{100 mg/kg mc./dobę przez więcej niż 2 dni) może być spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych lub zatruciem ostrym (w wyniku przedawkowania) potencjalnie zagrażającym życiu, np. po przypadkowym przyjęciu produktu leczniczego przez dzieci. […] Objawy zatrucia w wyniku długotrwałego przyjmowania produktu leczniczego są niespecyficzne, przez co łatwe do zbagatelizowania.”>2}

Ostre zatrucie jest najczęściej wynikiem jednorazowego przyjęcia znacznej ilości leku, co może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Szczególnie narażone są dzieci po przypadkowym przyjęciu preparatu.³

Stopnie zatrucia i ich charakterystyka

Lekkie zatrucie (salicylizm) pojawia się zwykle po wielokrotnym przyjęciu zbyt dużych dawek preparatu. Charakteryzuje się objawami takimi jak zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego), szumy uszne, głuchota, nadmierne pocenie się, nudności, wymioty, ból głowy i dezorientacja. Objawy te mogą ustąpić po zmniejszeniu przyjmowanej dawki leku.⁴

Szumy uszne są ważnym objawem diagnostycznym – pojawiają się przy stężeniu ASA we krwi między 150 a 300 mikrogramów/ml. Cięższe działania niepożądane występują przy stężeniach przekraczających 300 mikrogramów/ml.⁵

Ciężkie zatrucie charakteryzuje się poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej. Objawy różnią się w zależności od wieku pacjenta i nasilenia zatrucia. U dzieci najczęściej obserwuje się kwasicę metaboliczną.⁶

Należy podkreślić, że samo stężenie ASA we krwi nie pozwala na precyzyjne oszacowanie stopnia zatrucia. Wchłanianie kwasu acetylosalicylowego może być zmniejszone z powodu opóźnionego opróżniania żołądka, tworzenia się złogów w żołądku, a w przypadku Aspirin Cardio – z powodu dojelitowej postaci tabletek.⁷

Patofizjologia zatrucia salicylanami

Zatrucie salicylanami cechuje się złożoną patofizjologią. Objawy kliniczne oraz wyniki badań laboratoryjnych mogą obejmować szeroki zakres zaburzeń, od lekkiego zatrucia po stan bezpośredniego zagrożenia życia.⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Pacjent z podejrzeniem przedawkowania Aspirin Cardio wymaga natychmiastowego transportu do szpitala. Dalsze postępowanie terapeutyczne uzależnione jest od przyjętej dawki, stadium zatrucia oraz objawów klinicznych.⁹

Podstawowe działania terapeutyczne obejmują:¹⁰

1. Zmniejszenie wchłaniania substancji czynnej:
   • Płukanie żołądka
   • Podanie węgla aktywnego
2. Kontrola i przywrócenie równowagi kwasowo-zasadowej – niezbędne jest monitorowanie parametrów:
   • pH krwi
   • pCO2
   • Stężenie wodorowęglanów
   • Stężenie potasu
3. Forsowanie eliminacji ASA:
   • Przy zachowanej prawidłowej czynności nerek można zastosować diurezę alkaliczną, dążąc do uzyskania pH moczu w zakresie 7,5-8,0
   • Forsowaną diurezę alkaliczną należy rozważyć przy stężeniach salicylanów w osoczu powyżej:
     • 500 mg/l (3,6 mmol/l) u dorosłych
     • 300 mg/l (2,2 mmol/l) u dzieci
   • Stosowanie wlewów dożylnych zawierających:
     • NaHCO3 (wodorowęglan sodu)
     • KCl (chlorek potasu)
     • Leki moczopędne
4. Techniki nerkozastępcze – w przypadkach ciężkiego zatrucia:
   • Hemodializa
   • Dializa otrzewnowa

Powyższe interwencje muszą być prowadzone w warunkach intensywnego nadzoru medycznego, ze stałym monitorowaniem parametrów życiowych i biochemicznych pacjenta.¹¹