Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Aspirin Cardio 100 mg

Wpływ leku Aspirin Cardio na płodność, ciążę i laktację

Podczas konsultacji medycznej z pacjentką w wieku rozrodczym, ciężarną lub karmiącą piersią, należy przekazać szczegółowe informacje dotyczące wpływu kwasu acetylosalicylowego (ASA) na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. Poniższe informacje stanowią kompendium wiedzy niezbędnej do właściwego poradnictwa medycznego w kontekście stosowania produktu leczniczego Aspirin Cardio, zawierającego 100 mg kwasu acetylosalicylowego w formie tabletek dojelitowych.¹

Stosowanie podczas ciąży

Kwas acetylosalicylowy, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może wykazywać niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Należy przekazać pacjentce, że dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia, wad rozwojowych serca oraz wytrzewień wrodzonych przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Ryzyko bezwzględne wynosi od 1% do około 1,5% i wzrasta wraz z dawką oraz długością okresu terapii.²

Istotne jest poinformowanie pacjentki o wynikach badań przedklinicznych, które wykazały, że u zwierząt po podaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn zaobserwowano zwiększone ryzyko obumarcia zapłodnionego jaja zarówno w okresie przed, jak i po zagnieżdżeniu w macicy. Dodatkowo, udokumentowano zwiększone ryzyko obumarcia zarodka/płodu oraz wyższy odsetek różnych wad rozwojowych, w tym sercowo-naczyniowych, gdy inhibitory syntezy prostaglandyn podawano w okresie organogenezy.³

Stosowanie w pierwszym i drugim trymestrze ciąży

Należy ostrzec pacjentkę, że stosowanie Aspirin Cardio od 20. tygodnia ciąży może powodować małowodzie wynikające z zaburzeń czynności nerek płodu. To powikłanie może wystąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia, ale zazwyczaj ustępuje po jego przerwaniu. Istnieją również doniesienia o przypadkach zwężenia przewodu tętniczego po stosowaniu ASA w drugim trymestrze ciąży, z których większość ustępowała po przerwaniu terapii.⁴

W związku z powyższym, należy przekazać pacjentce jednoznaczną informację, że produktu leczniczego Aspirin Cardio nie należy stosować u kobiet w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli zaistnieje konieczność zastosowania ASA u kobiet planujących ciążę lub będących w pierwszym czy drugim trymestrze ciąży, należy zalecić przyjmowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.⁵

Należy również poinformować pacjentkę, że w przypadku ekspozycji na Aspirin Cardio od 20. tygodnia ciąży przez okres kilku dni, zaleca się obserwację przedporodową w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego. W przypadku wykrycia któregokolwiek z tych powikłań, stosowanie Aspirin Cardio musi zostać natychmiast przerwane.⁶

Stosowanie w trzecim trymestrze ciąży

Należy wyraźnie podkreślić, że w trzecim trymestrze ciąży kwas acetylosalicylowy, podobnie jak wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, może powodować następujące zagrożenia dla płodu:⁷

• Działania toksyczne na układ krążenia i układ oddechowy – w tym przedwczesne zwężenie lub zamknięcie przewodu tętniczego oraz nadciśnienie płucne⁸
• Zaburzenia czynności nerek – mogące prowadzić do małowodzia⁹

Dodatkowo, w końcowym okresie ciąży wszystkie inhibitory prostaglandyn, w tym Aspirin Cardio, mogą spowodować narażenie zarówno kobiety w ciąży, jak i noworodka na:¹⁰

• Wydłużenie czasu krwawienia oraz działanie antyagregacyjne, które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek leku¹¹
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy, co może prowadzić do opóźnienia porodu lub przedłużenia akcji porodowej¹²

Z uwagi na powyższe zagrożenia, należy poinformować pacjentkę, że kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany u kobiet w trzecim trymestrze ciąży.¹³

Stosowanie podczas karmienia piersią

Należy poinformować pacjentkę, że kwas acetylosalicylowy i jego metabolity przenikają w niewielkich ilościach do mleka kobiet karmiących piersią. Do tej pory jednak nie zaobserwowano działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki krótkotrwale stosujące salicylany. Z tego względu przerwanie karmienia piersią zazwyczaj nie jest konieczne.¹⁴

Natomiast w przypadku regularnego przyjmowania dużych dawek ASA, należy zalecić wcześniejsze przerwanie karmienia piersią.¹⁵

Wpływ na płodność

Należy poinformować pacjentkę, że dostępne, opublikowane dane z badań przeprowadzonych na ludziach są ograniczone i nie wykazały jednoznacznego wpływu stosowania ASA na zaburzenia płodności. Również badania prowadzone na zwierzętach nie dostarczyły przekonujących dowodów na to, że stosowanie kwasu acetylosalicylowego wpływa na płodność.¹⁶

Zalecenia dla lekarza dotyczące przekazania informacji pacjentce

1. Szczegółowo wyjaśnić mechanizm działania kwasu acetylosalicylowego jako inhibitora syntezy prostaglandyn i jego potencjalny wpływ na ciążę
2. Podkreślić przeciwwskazania do stosowania w trzecim trymestrze ciąży
3. Omówić warunki, w jakich lek może być stosowany u kobiet w pierwszym i drugim trymestrze ciąży (tylko gdy jest to bezwzględnie konieczne)
4. Wyjaśnić konieczność obserwacji przedporodowej w przypadku stosowania leku od 20. tygodnia ciąży
5. Przedstawić informacje o przenikaniu do mleka matki i zalecenia dotyczące karmienia piersią
6. Omówić brak jednoznacznych dowodów na wpływ ASA na płodność