Przedawkowanie leku Acard Cor

Kwas acetylosalicylowy stanowiący substancję czynną leku Acard Cor w dawce 75 mg jest stosowany w celach kardioprotekcyjnych. Z uwagi na stosunkowo niewielką dawkę, przypadkowe przedawkowanie tego produktu leczniczego jest mało prawdopodobne¹. Niemniej jednak, personel medyczny powinien być świadomy potencjalnych zagrożeń związanych z przedawkowaniem salicylanów oraz umieć odpowiednio zareagować w takiej sytuacji.

Rodzaje zatrucia salicylanami

Zatrucie salicylanami może występować w dwóch postaciach:²

• Zatrucie ostre – występuje zwykle z powodu zażycia dużej pojedynczej dawki kwasu acetylosalicylowego
• Zatrucie przewlekłe (tzw. salicylizm) – rozwija się ze względu na przeciążenie zdolności organizmu do metabolizowania leku podczas dłuższego okresu podawania kwasu acetylosalicylowego

Klasyfikacja ostrego przedawkowania

Objawy ostrego przedawkowania aspiryny można sklasyfikować w zależności od nasilenia jako łagodne, umiarkowane lub ciężkie³. Klasyfikacja ta jest bezpośrednio związana z przyjętą dawką kwasu acetylosalicylowego w przeliczeniu na kilogram masy ciała pacjenta.

Dawki potencjalnie śmiertelne

Potencjalnie śmiertelna dawka kwasu acetylosalicylowego jest większa niż 500 mg/kg masy ciała⁴. U osób dorosłych zgon w przebiegu zatrucia kwasem acetylosalicylowym występuje prawdopodobnie po przyjęciu jednorazowej dawki wynoszącej od 25 do 30 g. Należy jednak podkreślić, że w literaturze opisywano przypadki wyzdrowienia pacjentów po przyjęciu dawek dwukrotnie czy trzykrotnie większych przy odpowiednim leczeniu⁵.

Przedawkowanie u dzieci

Przedawkowanie u dzieci wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarzy. U dzieci spożycie kwasu acetylosalicylowego w dawce 240 mg/kg mc. powoduje średnio nasilone zatrucie. Rzadko obserwowano przypadki zgonu po spożyciu dawki mniejszej niż 480 mg/kg mc⁶.

Szczególnie niebezpieczne są przypadki zatrucia salicylanami u małych dzieci (poniżej 4 roku życia), które często mają cięższy przebieg niż u starszych dzieci. Jest to spowodowane wczesnym rozwojem kwasicy metabolicznej u najmłodszych pacjentów⁷.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przyjęcia dawki toksycznej kwasu acetylosalicylowego wymagana jest natychmiastowa hospitalizacja⁸. Postępowanie terapeutyczne obejmuje kilka etapów:

1. Zmniejszenie wchłaniania produktu leczniczego:
   • W przypadku umiarkowanego zatrucia – wywołanie wymiotów
   • Płukanie żołądka – jeśli od połknięcia tabletek nie upłynęła jedna godzina
   • Podanie węgla aktywnego (adsorbent)⁹
2. Dawkowanie węgla aktywnego:
   • Dorośli: pojedyncza dawka 1-2 g/kg masy ciała (maksymalnie 100 g)
   • Dzieci poniżej 12 roku życia: 1 g/kg masy ciała (maksymalnie 50 g)
   • Minimalna dawka węgla aktywnego nie powinna być mniejsza niż 30 g¹⁰
3. Przyspieszenie wydalania salicylanów:
   • Alkalizacja moczu poprzez podanie wodorowęglanu sodu:
     • Dorośli: 1l 1,26% wodorowęglanu sodu z 20-40 mmol potasu przez 3 godziny
     • Dzieci: rozcieńczyć 1 ml/kg 8,4% roztworu wodorowęglanu sodu w 10 ml/kg roztworu chlorku sodu i dodać 1 mmol/kg potasu
   • Kontrola poziomu pH moczu – powinno osiągnąć wartość 7,5-8,5¹¹

Należy podkreślić, że wymuszona diureza nie jest zalecana w leczeniu zatrucia salicylanami, ponieważ nie zwiększa wydalania salicylanu, a może spowodować obrzęk płuc¹².

W przypadku ciężkiego zatrucia preferowaną metodą eliminacji toksyny jest hemodializa. Inne objawy zatrucia należy leczyć objawowo¹³.