Przedawkowanie
Chlorek etylu

Chlorek etylu, będący substancją czynną preparatu Aethylum Chloratum Filofarm, jest silną neurotoksyną, której toksyczność wynika z metabolizmu do metanolu i chlorowodoru. Główna droga ekspozycji to inhalacja, przy czym już dwa wdechy powietrza zawierającego 4% chloroetanu mogą wywołać podrażnienie oczu, zawroty głowy i bóle żołądka. W przypadku zatrucia wziewnego obserwuje się początkową fazę pobudzenia psychicznego i ruchowego, a następnie fazę depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) z utratą świadomości, wygaśnięciem odruchów i zwiotczeniem mięśni. Dodatkowo dochodzi do kardiodepresji manifestującej się zwolnieniem czynności serca i obniżeniem ciśnienia tętniczego oraz obniżenia temperatury ciała. Przy dużych dawkach istnieje ryzyko zatrzymania akcji serca i oddechu, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Kontakt z oczami może powodować zaczerwienienie spojówek lub poważniejsze uszkodzenia rogówki, natomiast ekspozycja skóry prowadzi do miejscowego odmrożenia z powodu szybkiego odparowywania substancji. Przewlekła ekspozycja wiąże się z kontaktowym zapaleniem skóry oraz hepatotoksycznym i nefrotoksycznym działaniem na wątrobę i nerki.

Przedawkowanie chlorku etylu

Chlorek etylu, substancja czynna produktu Aethylum Chloratum Filofarm, stanowi poważne zagrożenie w przypadku przedawkowania. Jest to silna trucizna dla układu nerwowego, której toksyczne działanie wynika z wytwarzania w organizmie produktów przemiany: metanolu i chlorowodoru. Zatrucie chlorkiem etylu przypomina w swoim przebiegu zatrucie etanolem. Ze względu na silne właściwości lipofilne tej substancji oraz fakt, że jej metabolizm zachodzi również w komórkach ośrodkowego układu nerwowego, może ona doprowadzić do znacznego uszkodzenia tkanki mózgowej.1

Droga wchłaniania chlorku etylu do organizmu prowadzi głównie przez układ oddechowy. W dużych stężeniach substancja wykazuje działanie narkotyczne. Badania wykazały, że już dwa wdechy powietrza zawierającego 4% chloroetanu mogą wywołać takie dolegliwości jak podrażnienie oczu, zawroty głowy oraz bóle żołądka.2

Objawy zatrucia ostrego

Przedawkowanie chlorku etylu może prowadzić do ostrego zatrucia, które manifestuje się różnorodnymi objawami w zależności od drogi ekspozycji i dawki. W przypadku kontaktu z oczami, niezamierzone spryskanie produktem leczniczym powoduje zaczerwienienie spojówek. Bardziej poważne jest skażenie oczu ciekłym chlorkiem etylu, które może spowodować zmiany w strukturze spojówek i rogówki.3

Ekspozycja skóry na chlorek etylu może skutkować miejscowym odmrożeniem, co wynika z szybkiego odparowywania substancji i związanego z tym znacznego obniżenia temperatury tkanek.4

Szczególnie niebezpieczne jest wdychanie par chlorku etylu, które prowadzi do zaburzeń czynności ośrodkowego układu nerwowego. Nasilenie objawów zależy od stężenia wdychanych par oraz czasu ekspozycji. Początkowo obserwuje się pobudzenie psychiczne i ruchowe, po którym następuje pełna utrata świadomości, wygaśnięcie odruchów i zwiotczenie mięśni. W zakresie układu krążenia dochodzi do zwolnienia czynności serca i obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Obserwuje się również spadek temperatury ciała. Przy mniejszych dawkach te zjawiska mogą być odwracalne, natomiast przy większych ilościach wchłoniętej substancji istnieje ryzyko zatrzymania akcji serca i oddechu, co prowadzi do zgonu.5

Objawy zatrucia przewlekłego

Przewlekła ekspozycja na chlorek etylu prowadzi do innych objawów toksycznych. Aethylum Chloratum Filofarm może wywoływać przewlekłe kontaktowe zapalenie skóry, które powstaje wskutek odtłuszczenia skóry. Ponadto długotrwała ekspozycja na chlorek etylu może skutkować uszkodzeniem wątroby lub nerek, co wskazuje na jego działanie hepatotoksyczne i nefrotoksyczne.6

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania chlorku etylu wymaga szybkiego i ukierunkowanego działania, zależnego od drogi ekspozycji i nasilenia objawów. W przypadku skażenia oczu należy przeprowadzić płukanie przez około 15 minut dużą ilością letniej wody lub 0,9% roztworem chlorku sodu, przy wywiniętych powiekach. Każdy przypadek skażenia oczu wymaga pilnej konsultacji okulistycznej.7

Przy skażeniu skóry zaleca się spłukanie dużą ilością zimnej wody, a następnie założenie jałowego opatrunku na odmrożoną lub zaczerwienioną skórę i ochronę przed utratą ciepła. Jeśli podrażnienie skóry utrzymuje się, konieczna jest konsultacja dermatologiczna.8

W zatruciu wziewnym priorytetem jest zapewnienie pacjentowi dostępu do świeżego powietrza. W ciężkich przypadkach, gdy dochodzi do zatrzymania akcji serca, należy natychmiast przystąpić do resuscytacji krążeniowo-oddechowej, stosując zewnętrzny masaż serca z jednoczesnym sztucznym oddychaniem. Należy podać tlen z 5% dodatkiem dwutlenku węgla oraz leki pobudzające ośrodek oddechowy. Istotna informacja dla klinicystów: stosowanie adrenaliny w tym przypadku nie jest wskazane. Należy również zadbać o utrzymanie drożności dróg oddechowych. Szczególnie ważne jest zapewnienie pacjentom całkowitego spokoju i ciepła, nawet w przypadkach pozornie lekkich zatruć, gdyż stan pacjenta może się gwałtownie pogorszyć.9

Tabela objawów przedawkowania

Kategoria objawów Objawy Dodatkowe informacje Dawka/Stężenie (jeśli podano)
Ekspozycja oczy Zaczerwienienie spojówek Występuje przy przypadkowym spryskaniu oczu produktem Nie określono
Ekspozycja oczy (ciekły chlorek etylu) Zmiany w spojówkach i rogówce Poważniejsze uszkodzenia strukturalne Nie określono
Ekspozycja skóra Miejscowe odmrożenie Wynika z szybkiego odparowania i obniżenia temperatury tkanek Nie określono
Ekspozycja wziewna – wczesne objawy Podrażnienia oczu, zawroty głowy, bóle żołądka Objawy początkowe zatrucia Dwa wdechy powietrza zawierającego 4% chloroetanu
Ekspozycja wziewna – faza pobudzenia Pobudzenie psychiczne i ruchowe Pierwsza faza działania na OUN Zależne od stężenia par i czasu wchłaniania
Ekspozycja wziewna – faza depresji OUN Utrata świadomości, wygaśnięcie odruchów, zwiotczenie mięśni Druga faza działania na OUN Wyższe stężenia lub dłuższy czas ekspozycji
Układ krążenia Zwolnienie czynności serca, zmniejszenie ciśnienia krwi Efekt kardiodepresyjny Nie określono dokładnie
Temperatura ciała Obniżenie ciepłoty ciała Efekt ogólnoustrojowy Nie określono
Zagrożenie życia Zatrzymanie akcji serca i oddechu Stan bezpośredniego zagrożenia życia Większe ilości wchłoniętej substancji
Przewlekła ekspozycja – skóra Przewlekłe kontaktowe zapalenie skóry Wynika z odtłuszczenia skóry Długotrwała ekspozycja
Przewlekła ekspozycja – narządy wewnętrzne Uszkodzenie wątroby lub nerek Działanie hepatotoksyczne i nefrotoksyczne Długotrwała ekspozycja

10
11
12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl