Przedawkowanie leku

Przedawkowanie produktu leczniczego Vitaminum A+D3 Medana, (20 000 j.m. + 10 000 j.m.)/ml, płyn doustny może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, związanych z toksycznym działaniem wysokich dawek witamin A i D3. Lek w każdym mililitrze zawiera 20 000 j.m. witaminy A (palmitynian retinolu) oraz 10 000 j.m. witaminy D3 (cholekalcyferol), co odpowiada około 34 kroplom preparatu. W przeliczeniu na pojedynczą kroplę zawartość witamin wynosi 588 j.m. witaminy A i 294 j.m. witaminy D3¹.

Objawy przedawkowania witaminy A

Przedawkowanie witaminy A może mieć charakter ostry lub przewlekły, przy czym każda z tych form charakteryzuje się odmiennymi objawami klinicznymi. W zatruciu ostrym, które szczególnie niebezpieczne jest u dzieci, dominują objawy neurologiczne w postaci wzrostu ciśnienia śródczaszkowego oraz wymioty².

Przewlekłe zatrucie witaminą A prowadzi do znacznie szerszego spektrum objawów, obejmującego zaburzenia wielonarządowe. Obserwuje się wówczas: utratę łaknienia, zaburzenia widzenia (podwójne widzenie), ogólne złe samopoczucie, bóle głowy, wypadanie włosów (łysienie) oraz pękanie warg. U pacjentów występuje także nadmierna pobudliwość, zmiany kostne w postaci podokostnowych zgrubień i bóle kostne. Charakterystyczne jest również powiększenie narządów miąższowych – wątroby i śledziony. W obrazie hematologicznym można zauważyć niedokrwistość hipoplastyczną oraz leukopenię. W niektórych przypadkach dochodzi do wzrostu ciśnienia śródczaszkowego i rozwoju wodogłowia³.

U dzieci z przewlekłym zatruciem witaminą A szczególnie niebezpiecznym objawem jest przedwczesne kostnienie nasad kości długich, co może prowadzić do zaburzeń wzrostu i rozwoju⁴.

Objawy przedawkowania witaminy D3

Toksyczne działanie witaminy D3 manifestuje się przede wszystkim poprzez zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, prowadząc do hiperkalcemii (podwyższonego stężenia wapnia we krwi) oraz hiperkalciurii (zwiększonego wydalania wapnia z moczem). Długotrwałe utrzymywanie się tych zaburzeń może skutkować zwapnieniem nerek i uszkodzeniem kości⁵.

Objawy kliniczne przedawkowania witaminy D3 obejmują szeroki zakres manifestacji, w tym:

• Objawy neurologiczne: bóle głowy, letarg
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: utrata apetytu, nudności, wymioty, zaparcie, zapalenie trzustki
• Zaburzenia metaboliczne: nadmierne pragnienie, wielomocz, spadek masy ciała
• Osłabienie mięśniowe
• Objawy okulistyczne: zapalenie spojówek, światłowstręt
• Objawy laryngologiczne: wodnisty wyciek z nosa
• Objawy dermatologiczne: świąd
• Objawy ogólne: hipertermia
• Zaburzenia endokrynologiczne: obniżone libido
• Zaburzenia biochemiczne: hipercholesterolemia, podwyższona aktywność aminotransferaz
• Zaburzenia sercowo-naczyniowe: nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca
• Niewydolność nerek: mocznica⁶

Tabela objawów przedawkowania

Szczególne ryzyko u dzieci

Dzieci są szczególnie narażone na negatywne skutki przedawkowania witamin A i D3. W przypadku witaminy A, ostre zatrucie może prowadzić do szybkiego wzrostu ciśnienia śródczaszkowego, a w przewlekłym zatruciu obserwuje się zaburzenia rozwoju kostnego w postaci przedwczesnego kostnienia nasad kości długich⁷. Przedawkowanie witaminy D3 u dzieci prowadzi do poważnych zaburzeń metabolicznych, które mogą mieć długotrwałe konsekwencje dla rozwoju układu kostnego oraz funkcji nerek.

Uwagi dotyczące składników pomocniczych

Należy pamiętać, że produkt Vitaminum A+D3 Medana zawiera również substancje pomocnicze, które w przypadku przedawkowania mogą potęgować działania niepożądane. W składzie znajduje się alkohol benzylowy (15 mg/ml), glikol propylenowy (106 mg/ml) oraz etanol (6 mg/ml)⁸. Substancje te, szczególnie w dużych dawkach, mogą wywoływać dodatkowe objawy toksyczne, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby i nerek.