Przedawkowanie
Ultrapiryna Fast 500 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego może wystąpić zarówno w formie przewlekłej, przy dawkach przekraczających 100 mg/kg mc./dobę przez ponad 2 dni, jak i ostrej, po jednorazowym przyjęciu dużej dawki. Objawy zatrucia przewlekłego (salicylizm) są często niespecyficzne i obejmują zawroty głowy, szumy uszne (przy stężeniu ASA 150-300 µg/ml), nudności, wymioty oraz ból głowy. W cięższych przypadkach, zwłaszcza u dzieci, dominuje kwasica metaboliczna, a stężenia ASA we krwi przekraczają 300 µg/ml, co wiąże się z poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej. Wchłanianie leku może być zmienne, co utrudnia ocenę stopnia zatrucia wyłącznie na podstawie stężenia ASA w surowicy.

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego w preparacie Ultrapiryna Fast

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego może wystąpić w dwóch głównych mechanizmach: w wyniku długotrwałego przyjmowania dawek terapeutycznych (zatrucie przewlekłe) lub jako zatrucie ostre po jednorazowym przyjęciu zbyt dużej dawki leku. Zatrucie salicylanami może wystąpić przy dawkach przekraczających 100 mg/kg masy ciała na dobę przyjmowanych przez okres dłuższy niż 2 dni. Szczególnie niebezpieczne jest ostre zatrucie, które może zagrażać życiu pacjenta, np. po przypadkowym przyjęciu leku przez dzieci lub w przypadku zatrucia samobójczego 100 mg/kg mc./dobę przez więcej niż 2 dni) może być spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych lub zatruciem ostrym (w wyniku przedawkowania) potencjalnie zagrażającym życiu, np. po przypadkowym przyjęciu leku przez dzieci lub przypadkowym zatruciu.”>1.

Zatrucie przewlekłe (salicylizm)

Objawy zatrucia przewlekłego kwasem acetylosalicylowym, nazywane również salicylizmem, są często niespecyficzne, co sprawia, że mogą zostać zbagatelizowane. Lekkie zatrucie przewlekłe występuje zwykle po wielokrotnym przyjęciu zbyt dużych dawek leku i objawia się zespołem charakterystycznych symptomów2.

Zatrucie ostre

Ciężkie zatrucie charakteryzuje się poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej. Objawy różnią się w zależności od wieku pacjenta oraz stopnia ciężkości zatrucia. U dzieci najczęściej obserwuje się kwasicę metaboliczną. Należy podkreślić, że samo oznaczenie stężenia kwasu acetylosalicylowego we krwi nie pozwala na precyzyjne oszacowanie stopnia zatrucia. Istotnym czynnikiem wpływającym na przebieg zatrucia jest wchłanianie leku, które może być zmniejszone w wyniku opóźnionego opróżniania żołądka, tworzenia się złogów w żołądku lub przyjęcia leku w postaci tabletek powlekanych3.

Korelacja stężenia kwasu acetylosalicylowego z objawami klinicznymi

Istnieje pewna korelacja między stężeniem kwasu acetylosalicylowego we krwi a występowaniem objawów klinicznych. Szumy uszne, będące jednym z charakterystycznych objawów przedawkowania, mogą pojawić się już przy stężeniu leku we krwi wynoszącym od 150 do 300 mikrogramów/ml. Natomiast poważniejsze działania niepożądane występują przy stężeniu przekraczającym 300 mikrogramów/ml4.

Objawy przedawkowania kwasu acetylosalicylowego

Ze względu na złożoną patofizjologię zatrucia salicylanami, objawy kliniczne oraz wyniki badań laboratoryjnych mogą być zróżnicowane i zależą od stopnia ciężkości zatrucia5.

Stopień zatrucia Objawy kliniczne Wyniki badań Dawka/stężenie
Zatrucie lekkie (salicylizm)
  • Stężenie kwasu acetylosalicylowego we krwi: 150-300 mikrogramów/ml
  • Przyjmowanie dawek >100 mg/kg mc./dobę przez >2 dni
Zatrucie lekkie do umiarkowanego
  • Stężenie kwasu acetylosalicylowego we krwi może przekraczać 300 mikrogramów/ml
Zatrucie umiarkowane do ciężkiego
  • Nasilone objawy z poprzednich stadiów
  • Poważne zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej
  • U dzieci dominująca kwasica metaboliczna
  • Wysokie stężenie kwasu acetylosalicylowego we krwi (>300 mikrogramów/ml)

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie zatrucia kwasem acetylosalicylowym jest uzależnione od przyjętej dawki, stadium zatrucia oraz objawów klinicznych. W każdym przypadku podejrzenia przedawkowania należy zastosować standardowe techniki postępowania w przypadku zatrucia6.

Podstawowe działania terapeutyczne

W przypadku przedawkowania kwasu acetylosalicylowego podstawowe działania terapeutyczne obejmują:

  1. Zwiększenie wydalania substancji czynnej z organizmu
  2. Przywrócenie równowagi elektrolitowej
  3. Normalizację równowagi kwasowo-zasadowej7

Szczegółowe postępowanie w zależności od stopnia zatrucia

W zależności od ciężkości zatrucia, postępowanie terapeutyczne obejmuje różne metody:

W przypadku objawów lekkiego zatrucia (salicylizmu), takich jak zawroty głowy, szumy uszne czy ból głowy, objawy mogą ustąpić po zmniejszeniu dawki przyjmowanego leku10.

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl