Działania niepożądane leku Propranolol Aurovitas

Propranolol jest substancją czynną leku Propranolol Aurovitas (10 mg, 40 mg, tabletki powlekane), która zazwyczaj jest dobrze tolerowana przez pacjentów. Działania niepożądane zaobserwowane w badaniach klinicznych są najczęściej związane z farmakologicznym działaniem propranololu. Poniżej szczegółowo opisano potencjalne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi tego preparatu.¹

Wpływ na układ krwionosny

Wśród hematologicznych działań niepożądanych propranololu odnotowano często występującą małopłytkowość, która charakteryzuje się zmniejszeniem liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień. Niezbyt często może wystąpić agranulocytoza – poważne zaburzenie polegające na znacznym zmniejszeniu liczby neutrofili we krwi, co zwiększa podatność na infekcje.²

Zaburzenia metaboliczne

Szczególnie niebezpiecznym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia (obniżony poziom glukozy we krwi), która może wystąpić u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak: noworodki, niemowlęta, dzieci, osoby w podeszłym wieku, pacjenci poddawani hemodializie, osoby przyjmujące leki przeciwcukrzycowe, długotrwale głodzeni oraz pacjenci z przewlekłą chorobą wątroby. W rzadkich przypadkach ciężka hipoglikemia może prowadzić do drgawek lub śpiączki, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Zaobserwowano również zmiany w metabolizmie lipidów, objawiające się zmianami stężenia triglicerydów i cholesterolu we krwi.³

Zaburzenia psychiczne

Podczas leczenia propranololem mogą wystąpić różnorodne zaburzenia psychiczne, do których należą: zaburzenia snu, koszmary senne, halucynacje, psychozy, zmiany nastroju oraz depresja. Objawy te mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjenta i wymagają monitorowania przez lekarza prowadzącego.⁴

Zaburzenia układu nerwowego

Propranolol może wywoływać szereg objawów neurologicznych, takich jak: dezorientacja, utrata pamięci, parestezje (nieprawidłowe odczucia czuciowe, jak mrowienie, drętwienie), zawroty głowy oraz bóle głowy. Obserwowano również pojedyncze przypadki objawów przypominających miastenię lub nasilenie miastenii u pacjentów cierpiących na tę chorobę. U pacjentów z hipoglikemią mogą wystąpić drgawki.⁵

Zaburzenia narządu wzroku

Do działań niepożądanych dotyczących oczu należą: suchość oczu, zaburzenia widzenia oraz zapalenie spojówek. Objawy te mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta i wymuszać zmianę terapii.⁶

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Ze względu na mechanizm działania propranololu, wiele działań niepożądanych dotyczy układu krążenia. Należą do nich: bradykardia (zwolnienie czynności serca), ziębnięcie kończyn, nasilenie niewydolności serca, nasilenie bloku serca oraz niedociśnienie ortostatyczne, któremu może towarzyszyć omdlenie. U pacjentów z chorobą wieńcową może dojść do nasilenia napadów dławicy piersiowej.⁷

W obrębie naczyń krwionośnych może wystąpić objaw Raynauda (napadowy skurcz tętnic obwodowych, zwłaszcza w palcach rąk i stóp) oraz zaostrzenie chromania przestankowego u pacjentów z chorobą tętnic obwodowych.⁸

Zaburzenia układu oddechowego

W trakcie leczenia propranololem mogą wystąpić zadyszka i duszność. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest skurcz oskrzeli, który może pojawić się u pacjentów z astmą oskrzelową lub z zaburzeniami typu astmy w wywiadzie. W niektórych przypadkach to powikłanie może zakończyć się zgonem, co jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku.⁹

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Propranolol może powodować różnorodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak: nudności, wymioty, biegunka, zaparcie oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej. Objawy te, choć zazwyczaj niegroźne, mogą wpływać na komfort pacjenta i jego stosowanie się do zaleceń terapeutycznych.¹⁰

Zaburzenia skóry

Wśród dermatologicznych działań niepożądanych propranololu wymienia się: plamica (wybroczyny skórne), łysienie, reakcje skórne o typie łuszczycy, nasilenie objawów łuszczycy oraz wysypki skórne. Zgłaszano również pojedyncze przypadki nadmiernej potliwości. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest obrzęk naczynioruchowy, który może stanowić zagrożenie dla życia pacjenta.¹¹

Inne działania niepożądane

Podczas terapii propranololem mogą wystąpić również:

• Ból stawów – dolegliwość ze strony układu mięśniowo-szkieletowego¹²
• Zmniejszenie przepływu krwi przez nerki i GFR (wskaźnika przesączania kłębuszkowego) – co może wpływać na funkcję nerek¹³
• Impotencja – zaburzenie funkcji seksualnych¹⁴
• Uczucie zmęczenia i/lub znużenia (często przemijające) oraz zawroty głowy¹⁵
• Zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych (ANA) w badaniach laboratoryjnych, choć kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało wyjaśnione¹⁶

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku gdy wystąpienie któregokolwiek z wymienionych działań niepożądanych wpływa na dobrostan pacjenta, należy rozważyć odstawienie leku. Ze względu na mechanizm działania propranololu, beta-adrenolityki powinny być odstawiane stopniowo. W rzadkich przypadkach nietolerancji propranololu, objawiającej się bradykardią i niedociśnieniem tętniczym, produkt należy odstawić i w razie konieczności zastosować odpowiednie leczenie jak w przypadku przedawkowania.¹⁷

Tabela działań niepożądanych leku Propranolol Aurovitas

Kategorię częstości określono jako: Bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (<1/10 000); częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).¹⁸

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁹