Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ortofosforan sodu, Na2H32PO4, do wstrzykiwań Natrii phosphatis (32^P) solutio iniectabilis 37-370 MBq/ml

Ortofosforan sodu Na₂H³²PO₄, zawierający radioizotop fosforu ³²P, wykazuje działanie mutagenne i teratogenne, co stanowi podstawę do rygorystycznych ograniczeń w jego stosowaniu u kobiet w ciąży, w okresie laktacji oraz w wieku rozrodczym. Ciąża jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do podania tego radiofarmaceutyku ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu przez promieniowanie jonizujące. Kobiety w wieku rozrodczym powinny unikać zajścia w ciążę przez co najmniej 3 miesiące po dawce do 200 MBq, a po dawkach powyżej 200 MBq okres ten powinien być proporcjonalnie wydłużony. Przed podaniem preparatu konieczne jest wykluczenie ciąży, co wymaga przeprowadzenia badania w pierwszych 10 dniach cyklu miesiączkowego lub zastosowania alternatywnych metod terapeutycznych w przypadku zaburzeń cyklu lub podejrzenia ciąży.

Wpływ ortofosforanu sodu Na₂H³²PO₄ na płodność, ciążę i laktację

Ortofosforan sodu Na₂H³²PO₄ jest radiofarmaceutykiem zawierającym promieniotwórczy izotop fosforu ³²P, który może wywierać istotne działanie mutagenne i teratogenne. W związku z tym, stosowanie tego preparatu podlega szczególnym ograniczeniom w kontekście płodności, ciąży i laktacji. Lekarz powinien przekazać pacjentce wyczerpujące informacje dotyczące tych ograniczeń przed rozpoczęciem leczenia.1

Przeciwwskazania dotyczące ciąży

Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do zastosowania ortofosforanu sodu Na₂H³²PO₄. Ryzyko związane z narażeniem płodu na promieniowanie jonizujące wyklucza jakiekolwiek zastosowanie tego radiofarmaceutyku u kobiet ciężarnych.2

Zalecenia dotyczące planowania ciąży

Pacjentki w wieku rozrodczym powinny być szczegółowo poinformowane o konieczności unikania zajścia w ciążę przez określony czas po otrzymaniu leczenia ortofosforanem sodu Na₂H³²PO₄. Okres ten jest uzależniony od wielkości zastosowanej dawki:3

  • Po dawce do 200 MBq – zaleca się unikanie ciąży przez co najmniej 3 miesiące
  • Po dawkach większych niż 200 MBq – okres ten powinien być odpowiednio dłuższy, proporcjonalnie do zastosowanej dawki

Procedury bezpieczeństwa dla kobiet w wieku rozrodczym

Przed podaniem ortofosforanu sodu Na₂H³²PO₄ kobiecie w wieku rozrodczym, lekarz powinien bezwzględnie wykluczyć możliwość ciąży. Należy stosować następujące zasady:4

  1. Badania z wykorzystaniem ortofosforanu sodu Na₂H³²PO₄ powinny być przeprowadzane w pierwszych dziesięciu dniach po wystąpieniu menstruacji
  2. W przypadku zaburzeń cyklu miesiączkowego, należy wykluczyć ciążę przed podaniem preparatu
  3. Jeśli u kobiety nie wystąpiła miesiączka w przewidywanym terminie, należy uznać, że jest ona w ciąży do momentu, gdy ciąża zostanie wykluczona
  4. W przypadku wątpliwości, należy rozważyć alternatywne metody terapeutyczne, które nie wykorzystują promieniowania jonizującego

Powyższe zalecenia mają charakter obowiązkowy i powinny być rygorystycznie przestrzegane przez personel medyczny kwalifikujący pacjentkę do leczenia.5

Stosowanie ortofosforanu sodu podczas laktacji

Karmienie piersią stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania ortofosforanu sodu Na₂H³²PO₄. Kobieta karmiąca piersią nie powinna otrzymywać tego radiofarmaceutyku ze względu na możliwe zagrożenie dla zdrowia dziecka związane z przenikaniem izotopu ³²P do mleka matki.6

Jeżeli zastosowanie ortofosforanu sodu Na₂H³²PO₄ u kobiety karmiącej jest konieczne ze względów medycznych, należy:7

  • Natychmiast zaprzestać karmienia piersią po podaniu pierwszej dawki radiofarmaceutyku
  • Poinformować pacjentkę o konieczności odciągania i utylizacji mleka przez okres narażenia na promieniowanie
  • Rozważyć alternatywne metody karmienia dziecka w tym okresie

Wznowienie karmienia piersią jest możliwe wyłącznie po spełnieniu warunku, że dawka promieniowania potencjalnie otrzymywana przez dziecko podczas karmienia i podczas kontaktu z matką będzie mieścić się w wyznaczonych prawnie normach. Decyzję o możliwości wznowienia karmienia powinien podjąć lekarz specjalista, uwzględniając pomiary aktywności promieniotwórczej i czas połowicznego rozpadu izotopu ³²P.8

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl