Interakcje leku
Azimycin 250 mg
Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub monitorowania pacjenta. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas solny zmniejsza maksymalne stężenia azytromycyny w surowicy o około 25%, co wymaga zachowania odstępu czasowego między podaniami. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. cyzapryd, hydroksychlorochina), ze względu na wysokie ryzyko zaburzeń rytmu serca. Interakcje z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, mogą prowadzić do zwiększenia ich stężeń w surowicy, co wymaga monitorowania klinicznego i ewentualnej kontroli stężenia digoksyny. Ponadto, azytromycyna nie wpływa istotnie na układ cytochromu P450, co odróżnia ją od innych makrolidów, jednakże współpodawanie z cyklosporyną znacząco zwiększa jej Cmax i AUC, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki cyklosporyny.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami wpływającymi na pH przewodu pokarmowego
- Interakcje z lekami wpływającymi na odcinek QT
- Interakcje z substratami glikoproteiny P
- Interakcje z lekami przeciwwirusowymi
- Interakcje z alkaloidami sporyszu
- Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450
- Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi
- Interakcje z innymi antybiotykami i lekami przeciwgrzybiczymi
- Interakcje z lekami immunosupresyjnymi
- Inne interakcje
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji lekowych azytromycyny
- bakteryjne zapalenie gardła
- liszajec
- niepowikłane zakażenie wywołane przez Chlamydia trachomatis
- ostre zapalenie oskrzeli
- ostre zapalenie ucha środkowego
- róża
- rumień wędrujący
- śródmiąższowe zapalenie płuc
- wtórne ropne zapalenie skóry
- zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- zapalenie migdałków
- zapalenie płuc
- zapalenie zatok
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wchodzi w interakcje z różnymi grupami leków, co może wymagać dostosowania dawkowania, monitorowania pacjenta lub unikania jednoczesnego stosowania niektórych preparatów. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych interakcji lekowych dla azytromycyny.1
Interakcje z lekami wpływającymi na pH przewodu pokarmowego
Jednoczesne stosowanie leków zobojętniających kwas solny i azytromycyny może prowadzić do zmniejszenia maksymalnych stężeń leku w surowicy (o około 25%), chociaż całkowita biodostępność nie ulega zmianie. Z tego powodu zaleca się, aby pacjenci nie przyjmowali jednocześnie azytromycyny i leków zobojętniających. Jeśli jest to konieczne, powinni zachować odpowiedni odstęp czasowy między przyjmowaniem tych preparatów.2
Interakcje z lekami wpływającymi na odcinek QT
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny z lekami mogącymi wydłużać odstęp QT w zapisie EKG, takimi jak cyzapryd czy hydroksychlorochina. Połączenie tych leków zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, co może mieć poważne konsekwencje kliniczne.3
Interakcje z substratami glikoproteiny P
Odnotowano, że jednoczesne podawanie antybiotyków makrolidowych, w tym azytromycyny, z substratami glikoproteiny P może prowadzić do zwiększenia stężenia tych substratów w surowicy. Dotyczy to szczególnie digoksyny i kolchicyny. W przypadku jednoczesnego stosowania azytromycyny z digoksyną, należy rozważyć możliwość zwiększenia stężenia digoksyny w surowicy, co wymaga monitorowania klinicznego pacjenta oraz, w uzasadnionych przypadkach, kontroli stężenia digoksyny.4
Interakcje z lekami przeciwwirusowymi
W przypadku dydanozyny (dideoksyinozyny) badania wykazały, że jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg/dobę i dydanozyny w dawce 400 mg/dobę u osób zakażonych HIV nie wpływa na farmakokinetykę dydanozyny w porównaniu z placebo.5
Azytromycyna ma niewielki wpływ na farmakokinetykę zydowudyny w osoczu i jej wydalanie przez nerki, gdy podawana jest w jednorazowej dawce 1000 mg lub w dawkach wielokrotnych 1200 mg lub 600 mg. Jednakże, azytromycyna zwiększa stężenia fosforylowanej zydowudyny (aktywnego metabolitu) w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej, co może mieć znaczenie kliniczne, chociaż nie zostało to jednoznacznie określone.6
W przypadku efawirenzu, jednoczesne podawanie azytromycyny w pojedynczej dawce 600 mg i efawirenzu w dawce 400 mg na dobę przez 7 dni nie wywołuje istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.7
Dla indynawiru wykazano, że pojedyncza dawka 1200 mg azytromycyny nie wywiera istotnego statystycznie wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru podawanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni.8
Jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg i nelfinawiru w stanie stacjonarnym (750 mg 3 razy na dobę) powoduje zwiększenie stężenia azytromycyny. Nie obserwowano jednak istotnych klinicznie działań niepożądanych i modyfikacja dawki nie jest konieczna.9
Interakcje z alkaloidami sporyszu
Ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia sporyszem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny i pochodnych ergotaminy. Połączenie tych substancji może prowadzić do nasilenia działania naczynioskurczowego alkaloidów sporyszu, powodując niedokrwienie kończyn i innych tkanek.10
Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450
Azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje z układem wątrobowego cytochromu P450, w przeciwieństwie do innych antybiotyków makrolidowych. Nie obserwuje się indukcji ani inaktywacji wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom w przypadku azytromycyny.11
Przeprowadzono badania farmakokinetyczne z użyciem azytromycyny i leków metabolizowanych za pośrednictwem cytochromu P450, które wykazały:
- Atorwastatyna – jednoczesne podawanie atorwastatyny (10 mg na dobę) i azytromycyny (500 mg na dobę) nie prowadziło do zmiany stężenia atorwastatyny w osoczu. Jednakże odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny, co wymaga zachowania ostrożności.12
- Karbamazepina – nie obserwowano żadnego istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny.13
- Cymetydyna – pojedyncza dawka cymetydyny, podawana 2 godziny przed podaniem azytromycyny, nie wpływała na parametry farmakokinetyczne azytromycyny.14
- Metyloprednizolon – azytromycyna nie wykazuje istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu.15
- Midazolam – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego w pojedynczej dawce 15 mg.16
- Syldenafil – u zdrowych ochotników płci męskiej nie stwierdzono wpływu azytromycyny (500 mg na dobę przez 3 dni) na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego krążącego metabolitu.17
- Triazolam – jednoczesne podawanie azytromycyny (500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu) oraz triazolamu (0,125 mg w 2. dniu) nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne triazolamu.18
Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi
W przypadku doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny, takich jak warfaryna, obserwowano nasilenie działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym podaniu azytromycyny, mimo że w badaniach farmakokinetycznych azytromycyna nie zwiększała działania przeciwzakrzepowego warfaryny zastosowanej w pojedynczej dawce 15 mg. Chociaż nie ustalono związku przyczynowego, zaleca się zwiększenie częstości kontrolnych oznaczeń czasu protrombinowego podczas równoczesnego stosowania azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny.19
Interakcje z innymi antybiotykami i lekami przeciwgrzybiczymi
Ryfabutyna – jednoczesne stosowanie ryfabutyny i azytromycyny nie wpływa na stężenie tych substancji w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano neutropenię, jednak nie ustalono jednoznacznie związku przyczynowego z azytromycyną, ponieważ neutropenia może być związana ze stosowaniem samej ryfabutyny.20
Flukonazol – jednoczesne podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wpływa na parametry farmakokinetyczne pojedynczej dawki 800 mg flukonazolu. Całkowite narażenie na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie zmieniają się podczas jednoczesnego podawania flukonazolu, jednakże obserwowano klinicznie nieistotne zmniejszenie wartości Cmax (18%) azytromycyny.21
Trimetoprim i sulfametoksazol – jednoczesne stosowanie trimetoprimu i sulfametoksazolu (w dawce 160 mg i 800 mg) przez 7 dni wraz z azytromycyną w dawce 1200 mg w 7. dniu nie ma wpływu na maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie leku i wydalanie nerkowe trimetoprimu ani sulfametoksazolu. Stężenia azytromycyny w osoczu pozostają porównywalne z obserwowanymi w innych badaniach.22
Interakcje z lekami immunosupresyjnymi
Cyklosporyna – podawanie doustnie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie cyklosporyny w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc., prowadzi do istotnego zwiększenia Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania tych preparatów. Jeśli konieczne jest jednoczesne podawanie, należy monitorować stężenia cyklosporyny i odpowiednio modyfikować jej dawkę.23
Inne interakcje
Cetyryzyna – u zdrowych ochotników jednoczesne podawanie przez 5 dni azytromycyny z cetyryzyną w dawce 20 mg nie prowadzi w stanie równowagi do interakcji farmakokinetycznej ani do istotnych zmian odstępu QT.24
Terfenadyna – w badaniach farmakokinetycznych nie uzyskano dowodów na występowanie interakcji pomiędzy azytromycyną a terfenadyną. Rzadko opisywano przypadki, w których nie można było całkowicie wykluczyć możliwości interakcji obu produktów, jednakże nie ma jednoznacznych dowodów na występowanie takich interakcji.25
Teofilina – nie ma dowodów na występowanie klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego podawania azytromycyny i teofiliny u zdrowych ochotników.26
Interakcje z alkoholem
Azytromycyna nie wchodzi w bezpośrednie interakcje farmakologiczne z alkoholem, które byłyby udokumentowane w badaniach klinicznych. Jednakże, jak w przypadku większości antybiotyków, jednoczesne spożywanie alkoholu może:
- Zmniejszać skuteczność terapeutyczną antybiotyku poprzez potencjalne osłabienie odpowiedzi immunologicznej organizmu
- Nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy dyskomfort żołądkowy
- Zwiększać obciążenie wątroby, która jest odpowiedzialna za metabolizm zarówno alkoholu, jak i wielu leków
Choć nie wykazano specyficznych interakcji farmakodynamicznych czy farmakokinetycznych między azytromycyną a alkoholem, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii azytromycyną w celu zapewnienia optymalnej skuteczności leczenia i zminimalizowania ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.
Tabela interakcji lekowych azytromycyny
| Lek/Grupa leków | Rodzaj interakcji | Mechanizm | Potencjalne skutki kliniczne | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|---|
| Leki zobojętniające | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie wchłaniania azytromycyny | Zmniejszenie Cmax azytromycyny o 25% | Umiarkowany | Zachować odstęp min. 2 godziny między przyjmowaniem leków |
| Leki wydłużające odstęp QT (cyzapryd, hydroksychlorochina) | Farmakodynamiczna | Addytywne działanie na przewodnictwo sercowe | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania lub ścisłe monitorowanie EKG |
| Digoksyna, kolchicyna (substraty glikoproteiny P) | Farmakokinetyczna | Hamowanie transportu przez glikoproteinę P | Zwiększenie stężenia substratów glikoproteiny P | Wysoki | Monitorowanie stężenia digoksyny, obserwacja kliniczna pacjenta |
| Alkaloidy sporyszu (pochodne ergotaminy) | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania naczynioskurczowego | Ryzyko zatrucia sporyszem, niedokrwienie tkanek | Wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Warfaryna i inne doustne antykoagulanty z grupy kumaryny | Farmakodynamiczna i/lub metaboliczna | Hamowanie metabolizmu lub zaburzenie wiązania z białkami | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Wysoki | Częstsze monitorowanie INR/czasu protrombinowego |
| Statyny (np. atorwastatyna) | Farmakokinetyczna | Potencjalnie hamowanie eliminacji statyn | Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy | Umiarkowany | Monitorowanie objawów mięśniowych, rozważenie czasowego odstawienia statyny |
| Cyklosporyna | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu cyklosporyny | Istotne zwiększenie Cmax i AUC cyklosporyny | Wysoki | Monitorowanie stężenia cyklosporyny, dostosowanie dawki |
| Zydowudyna | Farmakokinetyczna | Wpływ na fosforylację wewnątrzkomórkową | Zwiększone stężenie fosforylowanej zydowudyny w komórkach jednojądrzastych | Niski do umiarkowanego | Brak szczególnych zaleceń, potencjalnie korzystny efekt |
| Ryfabutyna | Farmakodynamiczna | Nieznany | Neutropenia | Umiarkowany | Monitorowanie morfologii krwi |
| Alkohol | Niespecyficzna | Wpływ na układ immunologiczny i czynność wątroby | Potencjalnie zmniejszona skuteczność terapeutyczna, nasilone działania niepożądane | Niski do umiarkowanego | Unikanie spożywania alkoholu podczas kuracji |
| Nelfinawir | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu azytromycyny | Zwiększenie stężenia azytromycyny | Niski | Brak konieczności modyfikacji dawki |
| Flukonazol | Farmakokinetyczna | Wpływ na wchłanianie azytromycyny | Niewielkie zmniejszenie Cmax azytromycyny (18%) | Niski | Brak konieczności modyfikacji dawki |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania