Interakcje leku
Azimycin 250 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub monitorowania pacjenta. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas solny zmniejsza maksymalne stężenia azytromycyny w surowicy o około 25%, co wymaga zachowania odstępu czasowego między podaniami. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. cyzapryd, hydroksychlorochina), ze względu na wysokie ryzyko zaburzeń rytmu serca. Interakcje z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, mogą prowadzić do zwiększenia ich stężeń w surowicy, co wymaga monitorowania klinicznego i ewentualnej kontroli stężenia digoksyny. Ponadto, azytromycyna nie wpływa istotnie na układ cytochromu P450, co odróżnia ją od innych makrolidów, jednakże współpodawanie z cyklosporyną znacząco zwiększa jej Cmax i AUC, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki cyklosporyny.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wchodzi w interakcje z różnymi grupami leków, co może wymagać dostosowania dawkowania, monitorowania pacjenta lub unikania jednoczesnego stosowania niektórych preparatów. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych interakcji lekowych dla azytromycyny.1

Interakcje z lekami wpływającymi na pH przewodu pokarmowego

Jednoczesne stosowanie leków zobojętniających kwas solny i azytromycyny może prowadzić do zmniejszenia maksymalnych stężeń leku w surowicy (o około 25%), chociaż całkowita biodostępność nie ulega zmianie. Z tego powodu zaleca się, aby pacjenci nie przyjmowali jednocześnie azytromycyny i leków zobojętniających. Jeśli jest to konieczne, powinni zachować odpowiedni odstęp czasowy między przyjmowaniem tych preparatów.2

Interakcje z lekami wpływającymi na odcinek QT

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny z lekami mogącymi wydłużać odstęp QT w zapisie EKG, takimi jak cyzapryd czy hydroksychlorochina. Połączenie tych leków zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, co może mieć poważne konsekwencje kliniczne.3

Interakcje z substratami glikoproteiny P

Odnotowano, że jednoczesne podawanie antybiotyków makrolidowych, w tym azytromycyny, z substratami glikoproteiny P może prowadzić do zwiększenia stężenia tych substratów w surowicy. Dotyczy to szczególnie digoksyny i kolchicyny. W przypadku jednoczesnego stosowania azytromycyny z digoksyną, należy rozważyć możliwość zwiększenia stężenia digoksyny w surowicy, co wymaga monitorowania klinicznego pacjenta oraz, w uzasadnionych przypadkach, kontroli stężenia digoksyny.4

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

W przypadku dydanozyny (dideoksyinozyny) badania wykazały, że jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg/dobę i dydanozyny w dawce 400 mg/dobę u osób zakażonych HIV nie wpływa na farmakokinetykę dydanozyny w porównaniu z placebo.5

Azytromycyna ma niewielki wpływ na farmakokinetykę zydowudyny w osoczu i jej wydalanie przez nerki, gdy podawana jest w jednorazowej dawce 1000 mg lub w dawkach wielokrotnych 1200 mg lub 600 mg. Jednakże, azytromycyna zwiększa stężenia fosforylowanej zydowudyny (aktywnego metabolitu) w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej, co może mieć znaczenie kliniczne, chociaż nie zostało to jednoznacznie określone.6

W przypadku efawirenzu, jednoczesne podawanie azytromycyny w pojedynczej dawce 600 mg i efawirenzu w dawce 400 mg na dobę przez 7 dni nie wywołuje istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.7

Dla indynawiru wykazano, że pojedyncza dawka 1200 mg azytromycyny nie wywiera istotnego statystycznie wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru podawanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni.8

Jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg i nelfinawiru w stanie stacjonarnym (750 mg 3 razy na dobę) powoduje zwiększenie stężenia azytromycyny. Nie obserwowano jednak istotnych klinicznie działań niepożądanych i modyfikacja dawki nie jest konieczna.9

Interakcje z alkaloidami sporyszu

Ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia sporyszem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny i pochodnych ergotaminy. Połączenie tych substancji może prowadzić do nasilenia działania naczynioskurczowego alkaloidów sporyszu, powodując niedokrwienie kończyn i innych tkanek.10

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje z układem wątrobowego cytochromu P450, w przeciwieństwie do innych antybiotyków makrolidowych. Nie obserwuje się indukcji ani inaktywacji wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom w przypadku azytromycyny.11

Przeprowadzono badania farmakokinetyczne z użyciem azytromycyny i leków metabolizowanych za pośrednictwem cytochromu P450, które wykazały:

  • Atorwastatyna – jednoczesne podawanie atorwastatyny (10 mg na dobę) i azytromycyny (500 mg na dobę) nie prowadziło do zmiany stężenia atorwastatyny w osoczu. Jednakże odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny, co wymaga zachowania ostrożności.12
  • Karbamazepina – nie obserwowano żadnego istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny.13
  • Cymetydyna – pojedyncza dawka cymetydyny, podawana 2 godziny przed podaniem azytromycyny, nie wpływała na parametry farmakokinetyczne azytromycyny.14
  • Metyloprednizolon – azytromycyna nie wykazuje istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu.15
  • Midazolam – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego w pojedynczej dawce 15 mg.16
  • Syldenafil – u zdrowych ochotników płci męskiej nie stwierdzono wpływu azytromycyny (500 mg na dobę przez 3 dni) na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego krążącego metabolitu.17
  • Triazolam – jednoczesne podawanie azytromycyny (500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu) oraz triazolamu (0,125 mg w 2. dniu) nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne triazolamu.18

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

W przypadku doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny, takich jak warfaryna, obserwowano nasilenie działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym podaniu azytromycyny, mimo że w badaniach farmakokinetycznych azytromycyna nie zwiększała działania przeciwzakrzepowego warfaryny zastosowanej w pojedynczej dawce 15 mg. Chociaż nie ustalono związku przyczynowego, zaleca się zwiększenie częstości kontrolnych oznaczeń czasu protrombinowego podczas równoczesnego stosowania azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny.19

Interakcje z innymi antybiotykami i lekami przeciwgrzybiczymi

Ryfabutyna – jednoczesne stosowanie ryfabutyny i azytromycyny nie wpływa na stężenie tych substancji w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano neutropenię, jednak nie ustalono jednoznacznie związku przyczynowego z azytromycyną, ponieważ neutropenia może być związana ze stosowaniem samej ryfabutyny.20

Flukonazol – jednoczesne podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wpływa na parametry farmakokinetyczne pojedynczej dawki 800 mg flukonazolu. Całkowite narażenie na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie zmieniają się podczas jednoczesnego podawania flukonazolu, jednakże obserwowano klinicznie nieistotne zmniejszenie wartości Cmax (18%) azytromycyny.21

Trimetoprim i sulfametoksazol – jednoczesne stosowanie trimetoprimu i sulfametoksazolu (w dawce 160 mg i 800 mg) przez 7 dni wraz z azytromycyną w dawce 1200 mg w 7. dniu nie ma wpływu na maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie leku i wydalanie nerkowe trimetoprimu ani sulfametoksazolu. Stężenia azytromycyny w osoczu pozostają porównywalne z obserwowanymi w innych badaniach.22

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Cyklosporyna – podawanie doustnie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie cyklosporyny w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc., prowadzi do istotnego zwiększenia Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania tych preparatów. Jeśli konieczne jest jednoczesne podawanie, należy monitorować stężenia cyklosporyny i odpowiednio modyfikować jej dawkę.23

Inne interakcje

Cetyryzyna – u zdrowych ochotników jednoczesne podawanie przez 5 dni azytromycyny z cetyryzyną w dawce 20 mg nie prowadzi w stanie równowagi do interakcji farmakokinetycznej ani do istotnych zmian odstępu QT.24

Terfenadyna – w badaniach farmakokinetycznych nie uzyskano dowodów na występowanie interakcji pomiędzy azytromycyną a terfenadyną. Rzadko opisywano przypadki, w których nie można było całkowicie wykluczyć możliwości interakcji obu produktów, jednakże nie ma jednoznacznych dowodów na występowanie takich interakcji.25

Teofilina – nie ma dowodów na występowanie klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego podawania azytromycyny i teofiliny u zdrowych ochotników.26

Interakcje z alkoholem

Azytromycyna nie wchodzi w bezpośrednie interakcje farmakologiczne z alkoholem, które byłyby udokumentowane w badaniach klinicznych. Jednakże, jak w przypadku większości antybiotyków, jednoczesne spożywanie alkoholu może:

  • Zmniejszać skuteczność terapeutyczną antybiotyku poprzez potencjalne osłabienie odpowiedzi immunologicznej organizmu
  • Nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy dyskomfort żołądkowy
  • Zwiększać obciążenie wątroby, która jest odpowiedzialna za metabolizm zarówno alkoholu, jak i wielu leków

Choć nie wykazano specyficznych interakcji farmakodynamicznych czy farmakokinetycznych między azytromycyną a alkoholem, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii azytromycyną w celu zapewnienia optymalnej skuteczności leczenia i zminimalizowania ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.

Tabela interakcji lekowych azytromycyny

Lek/Grupa leków Rodzaj interakcji Mechanizm Potencjalne skutki kliniczne Poziom istotności Zalecenia
Leki zobojętniające Farmakokinetyczna Zmniejszenie wchłaniania azytromycyny Zmniejszenie Cmax azytromycyny o 25% Umiarkowany Zachować odstęp min. 2 godziny między przyjmowaniem leków
Leki wydłużające odstęp QT (cyzapryd, hydroksychlorochina) Farmakodynamiczna Addytywne działanie na przewodnictwo sercowe Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania lub ścisłe monitorowanie EKG
Digoksyna, kolchicyna (substraty glikoproteiny P) Farmakokinetyczna Hamowanie transportu przez glikoproteinę P Zwiększenie stężenia substratów glikoproteiny P Wysoki Monitorowanie stężenia digoksyny, obserwacja kliniczna pacjenta
Alkaloidy sporyszu (pochodne ergotaminy) Farmakodynamiczna Nasilenie działania naczynioskurczowego Ryzyko zatrucia sporyszem, niedokrwienie tkanek Wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Warfaryna i inne doustne antykoagulanty z grupy kumaryny Farmakodynamiczna i/lub metaboliczna Hamowanie metabolizmu lub zaburzenie wiązania z białkami Nasilenie działania przeciwzakrzepowego Wysoki Częstsze monitorowanie INR/czasu protrombinowego
Statyny (np. atorwastatyna) Farmakokinetyczna Potencjalnie hamowanie eliminacji statyn Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy Umiarkowany Monitorowanie objawów mięśniowych, rozważenie czasowego odstawienia statyny
Cyklosporyna Farmakokinetyczna Hamowanie metabolizmu cyklosporyny Istotne zwiększenie Cmax i AUC cyklosporyny Wysoki Monitorowanie stężenia cyklosporyny, dostosowanie dawki
Zydowudyna Farmakokinetyczna Wpływ na fosforylację wewnątrzkomórkową Zwiększone stężenie fosforylowanej zydowudyny w komórkach jednojądrzastych Niski do umiarkowanego Brak szczególnych zaleceń, potencjalnie korzystny efekt
Ryfabutyna Farmakodynamiczna Nieznany Neutropenia Umiarkowany Monitorowanie morfologii krwi
Alkohol Niespecyficzna Wpływ na układ immunologiczny i czynność wątroby Potencjalnie zmniejszona skuteczność terapeutyczna, nasilone działania niepożądane Niski do umiarkowanego Unikanie spożywania alkoholu podczas kuracji
Nelfinawir Farmakokinetyczna Hamowanie metabolizmu azytromycyny Zwiększenie stężenia azytromycyny Niski Brak konieczności modyfikacji dawki
Flukonazol Farmakokinetyczna Wpływ na wchłanianie azytromycyny Niewielkie zmniejszenie Cmax azytromycyny (18%) Niski Brak konieczności modyfikacji dawki
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl