Interakcje leku
Aryfrenix 15 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Działanie arypiprazolu może ulegać modyfikacji podczas jednoczesnego stosowania z innymi substancjami leczniczymi, a sam lek może również wpływać na działanie innych preparatów. Ze względu na antagonistyczne działanie na receptor α1-adrenergiczny, arypiprazol może nasilać działanie niektórych leków przeciwnadciśnieniowych.¹

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Ze względu na pierwotne działanie arypiprazolu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tego leku z innymi produktami leczniczymi działającymi na OUN. Takie połączenia mogą powodować nasilenie działań niepożądanych, takich jak zmniejszenie aktywności ośrodkowego układu nerwowego.²

Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu arypiprazolu z produktami leczniczymi, które powodują wydłużenie odstępu QT lub zaburzenia elektrolitowe.³

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu z arypiprazolem wymaga szczególnej ostrożności. Ze względu na działanie arypiprazolu na ośrodkowy układ nerwowy, alkohol może nasilać działania niepożądane leku, zwłaszcza w zakresie sedacji i hamowania aktywności OUN.⁴

Konsumpcja alkoholu podczas leczenia arypiprazolem może prowadzić do:

• Nasilenia sedacji i senności
• Pogorszenia koordynacji psychoruchowej
• Zaburzeń orientacji i koncentracji
• Zwiększonego ryzyka upadków i wypadków
• Potencjalnych zaburzeń funkcji poznawczych

Zaleca się całkowitą abstynencję lub znaczne ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii arypiprazolem.

Wpływ innych produktów leczniczych na arypiprazol

Leki wpływające na wchłanianie

Famotydyna (antagonista receptora H2) zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak działanie to nie ma znaczenia klinicznego.⁵

Metabolizm – wpływ enzymów CYP

Arypiprazol jest metabolizowany na wiele sposobów, głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, ale nie przez enzymy CYP1A. Z tego powodu nie jest wymagane dostosowanie dawki u osób palących tytoń.⁶

Inhibitory CYP2D6

Badania kliniczne wykazały, że silny inhibitor enzymu CYP2D6 (chinidyna) zwiększa AUC arypiprazolu o 107%, podczas gdy Cmax nie zmienia się. AUC i Cmax dehydroarypiprazolu (aktywnego metabolitu) są zmniejszone odpowiednio o 32% i 47%.⁷

Podczas jednoczesnego podawania chinidyny i arypiprazolu, należy zmniejszyć dawkę arypiprazolu o około połowę w stosunku do przepisanej dawki. Inne silne inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna i paroksetyna, mogą powodować podobne skutki, dlatego w takich przypadkach również należy zmniejszyć dawkę arypiprazolu.⁸

Inhibitory CYP3A4

Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zwiększa AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%. AUC i Cmax dehydroarypiprazolu wzrastają odpowiednio o 77% i 43%.⁹

W grupie osób o obniżonej aktywności CYP2D6, równoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może powodować zwiększenie stężenia arypiprazolu w osoczu, w porównaniu do osób o podwyższonej aktywności CYP2D6.¹⁰

W przypadku jednoczesnego stosowania ketokonazolu albo innych silnych inhibitorów CYP3A4 z arypiprazolem, przepisaną dawkę arypiprazolu należy zmniejszyć o około połowę. Inne leki silnie hamujące aktywność CYP3A4, takie jak itrakonazol oraz inhibitory proteazy HIV, mogą powodować podobne skutki jak ketokonazol i w takich przypadkach również należy zmniejszyć dawkę.¹¹

Po odstawieniu inhibitora CYP2D6 lub CYP3A4, dawkę arypiprazolu należy zwiększyć do tej, jaką stosowano przed rozpoczęciem terapii skojarzonej.¹²

W czasie jednoczesnego stosowania słabych inhibitorów CYP3A4 (np. diltiazem) lub CYP2D6 (np. escytalopram) z arypiprazolem, można spodziewać się niewielkiego zwiększenia stężenia arypiprazolu w osoczu.¹³

Induktory CYP3A4

Po jednoczesnym podaniu karbamazepiny, silnego induktora CYP3A4 w skojarzeniu z arypiprazolem pacjentom ze schizofrenią lub zaburzeniami schizoafektywnymi, średnia geometryczna Cmax i AUC arypiprazolu zmniejszają się odpowiednio o 68% i 73%, w stosunku do wartości tych parametrów podczas stosowania arypiprazolu (30 mg) w monoterapii.¹⁴

W przypadku dehydroarypiprazolu średnia geometryczna Cmax i AUC po jednoczesnym podaniu karbamazepiny zmniejszają się odpowiednio o 69% i 71%, w stosunku do ich wartości podczas leczenia samym arypiprazolem.¹⁵

Dawkę arypiprazolu należy podwoić, gdy jednocześnie podaje się go z karbamazepiną. Można spodziewać się, że jednoczesne podawanie arypiprazolu i innych induktorów CYP3A4 (takich jak ryfampicyna, ryfabutyna, fenytoina, fenobarbital, prymidon, efawirenz, newirapina i ziele dziurawca) może działać podobnie i dlatego należy podobnie zwiększyć dawkę.¹⁶

Po zakończeniu podawania silnego induktora CYP3A4, należy zmniejszyć dawkę arypiprazolu do zalecanej.¹⁷

Walproinian i lit

Jednoczesne stosowanie walproinianu lub litu z arypiprazolem nie powoduje żadnych istotnych klinicznie zmian stężenia arypiprazolu i w związku z tym nie jest konieczne dostosowanie dawki podczas podawania walproinianu lub litu w skojarzeniu z arypiprazolem.¹⁸

Wpływ arypiprazolu na inne produkty lecznicze

W czasie badań klinicznych, dawki arypiprazolu od 10 mg do 30 mg na dobę nie wywierały istotnego wpływu na metabolizm substratów:

• CYP2D6 (współczynnik dekstrometorfan/3-metoksymorfinan)
• CYP2C9 (warfaryna)
• CYP2C19 (omeprazol)
• CYP3A4 (dekstrometorfan)

¹⁹

Ponadto w warunkach in vitro, arypiprazol i dehydroarypiprazol nie zmieniały metabolizmu zachodzącego z udziałem CYP1A2. Istnieje zatem małe prawdopodobieństwo wystąpienia istotnych klinicznie interakcji między produktami leczniczymi metabolizowanymi przez te enzymy.²⁰

Podczas jednoczesnego podawania arypiprazolu z walproinianem, litem lub lamotryginą nie stwierdzono klinicznie istotnej zmiany w stężeniach walproinianu, litu lub lamotryginy.²¹

Zespół serotoninowy

Obserwowano przypadki zespołu serotoninowego u pacjentów przyjmujących arypiprazol. Możliwe objawy przedmiotowe oraz podmiotowe dla tego stanu mogą wystąpić szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania innych serotoninergicznych produktów leczniczych, takich jak SSRI/SNRI (selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny/inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny) lub produktów leczniczych, o których wiadomo, że zwiększają stężenia arypiprazolu.²²

Tabela interakcji lekowych