Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje z innymi lekami stanowią istotny element rozważań klinicznych podczas stosowania azytromycyny. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny z lekami mogącymi wydłużać odstęp QT, z uwagi na potencjalne ryzyko zaburzeń rytmu serca.¹

Interakcje z lekami wpływającymi na pH żołądka

Podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas solny zaobserwowano zmniejszenie maksymalnego stężenia azytromycyny w surowicy o 25%, mimo że całkowita biodostępność nie uległa zmianie. Z tego powodu zaleca się, aby leki te były przyjmowane w różnym czasie.²

Interakcje z lekami przeciwhistaminowymi

Badania u zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne podawanie azytromycyny z cetyryzyną w dawce 20 mg przez 5 dni nie powoduje istotnych interakcji farmakokinetycznych ani zmian w odstępie QT.³

W przypadku terfenadyny, mimo że badania farmakokinetyczne nie dostarczyły jednoznacznych dowodów na występowanie interakcji z azytromycyną, opisywano rzadkie przypadki, w których nie można było całkowicie wykluczyć takiej możliwości.⁴

Interakcje z lekami prokinetycznymi

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny i cyzaprydu ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wynikające z wydłużenia odstępu QT przez cyzapryd.⁵

Interakcje z lekami antyretrowirusowymi

Badania farmakokinetyczne wykazały, że azytromycyna:

• Podawana jednocześnie z dydanozyną (400 mg/dobę) u pacjentów z HIV nie wpływa na farmakokinetykę dydanozyny w porównaniu z placebo⁶
• Ma niewielki wpływ na farmakokinetykę zydowudyny w osoczu i jej wydalanie przez nerki, jednak zwiększa stężenie fosforylowanej zydowudyny (aktywnego metabolitu) w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej⁷
• Nie powoduje istotnych interakcji farmakokinetycznych z efawirenzem (600 mg azytromycyny jednorazowo i 400 mg efawirenzu dziennie przez 7 dni)⁸
• Nie wpływa istotnie na parametry farmakokinetyczne indynawiru (800 mg trzy razy na dobę) przy podaniu azytromycyny w dawce 1200 mg jednorazowo⁹
• Przy jednoczesnym stosowaniu z nelfinawirem (750 mg 3 razy na dobę) obserwuje się zwiększenie stężenia azytromycyny, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania¹⁰

Interakcje z substratami glikoproteiny P

Udokumentowano, że jednoczesne stosowanie azytromycyny z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, może prowadzić do zwiększenia stężenia tych substratów w surowicy. Z tego powodu konieczna jest wzmożona obserwacja kliniczna pacjentów, a w przypadku digoksyny, monitorowanie jej stężenia w surowicy zarówno podczas leczenia azytromycyną, jak i po jego zakończeniu.¹¹

Interakcje z alkaloidami sporyszu

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny z pochodnymi ergotaminy ze względu na teoretyczną możliwość wystąpienia zatrucia sporyszem.¹²

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Azytromycyna, w przeciwieństwie do innych antybiotyków makrolidowych, nie wchodzi w istotne interakcje z układem wątrobowego cytochromu P450. Nie wywołuje indukcji ani inaktywacji wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom.¹³

Przeprowadzono badania farmakokinetyczne z użyciem azytromycyny i następujących leków metabolizowanych przez cytochrom P450:

• Atorwastatyna: jednoczesne podawanie atorwastatyny (10 mg/dobę) i azytromycyny (500 mg/dobę) nie zmieniało stężenia atorwastatyny w osoczu. Mimo to, po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny.¹⁴
• Karbamazepina: nie zaobserwowano istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny ani jej aktywnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania z azytromycyną.¹⁵
• Midazolam: u zdrowych ochotników azytromycyna w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni nie wpływała istotnie na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego jednorazowo w dawce 15 mg.¹⁶
• Syldenafil: u zdrowych ochotników płci męskiej azytromycyna (500 mg/dobę przez 3 dni) nie wpływała na AUC i Cmax syldenafilu ani jego głównego metabolitu.¹⁷
• Triazolam: jednoczesne podawanie azytromycyny (500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu) oraz triazolamu (0,125 mg w 2. dniu) nie wpływało istotnie na parametry farmakokinetyczne triazolamu.¹⁸

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Mimo że badania farmakokinetyczne nie wykazały, aby azytromycyna zwiększała działanie przeciwzakrzepowe warfaryny podanej w pojedynczej dawce 15 mg, obserwowano nasilenie działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym podaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. Z tego powodu zaleca się regularne monitorowanie czasu protrombinowego u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny.¹⁹

Interakcje z immunosupresantami

W przypadku jednoczesnego stosowania azytromycyny (500 mg/dobę przez 3 dni) i cyklosporyny (jednorazowa dawka doustna 10 mg/kg mc.) stwierdzono istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Z tego powodu zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków. Jeśli konieczne jest równoczesne podawanie azytromycyny i cyklosporyny, należy monitorować stężenie cyklosporyny i odpowiednio modyfikować jej dawkę.²⁰

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi

Jednoczesne podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wpłynęło na parametry farmakokinetyczne flukonazolu (800 mg), natomiast flukonazol powodował niewielkie, nieistotne klinicznie zmniejszenie stężenia Cmax (18%) azytromycyny.²¹

Interakcje z lekami przeciwgruźliczymi

Jednoczesne stosowanie ryfabutyny i azytromycyny nie wpływało na stężenie tych substancji w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano jednak neutropenię. Mimo że neutropenię wiązano ze stosowaniem ryfabutyny, nie ustalono jednoznacznie związku przyczynowego z jednoczesnym leczeniem azytromycyną.²²

Interakcje z innymi lekami

Cymetydyna: badania farmakokinetyczne nie wykazały wpływu pojedynczej dawki cymetydyny, podanej 2 godziny przed azytromycyną, na parametry farmakokinetyczne azytromycyny.²³

Metyloprednizolon: azytromycyna nie wykazała istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu.²⁴

Trimetoprim i sulfametoksazol: jednoczesne stosowanie trimetoprimu i sulfametoksazolu (160 mg i 800 mg) przez 7 dni z azytromycyną (1200 mg w 7. dniu) nie wpływało na maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie leku ani wydalanie nerkowe trimetoprimu lub sulfametoksazolu. Stężenia azytromycyny w osoczu były porównywalne z obserwowanymi w innych badaniach.²⁵

Interakcje azytromycyny z alkoholem

Nie przeprowadzono systematycznych badań dotyczących interakcji azytromycyny z alkoholem. Jednak biorąc pod uwagę profil farmakokinetyczny i metabolizm azytromycyny, który odbywa się głównie poprzez układ wątrobowego cytochromu P450, ryzyko istotnych interakcji z alkoholem jest niewielkie.

Mimo to należy zachować ostrożność podczas spożywania alkoholu w trakcie leczenia azytromycyną z kilku powodów:

• Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), które są najczęstszymi działaniami niepożądanymi azytromycyny
• Alkohol może osłabiać układ odpornościowy, co może zmniejszać skuteczność leczenia przeciwbakteryjnego
• Spożywanie alkoholu podczas choroby infekcyjnej może nasilać objawy choroby i opóźniać powrót do zdrowia

Z powyższych powodów zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii azytromycyną, szczególnie w czasie aktywnego zakażenia.

Tabela interakcji azytromycyny z innymi produktami leczniczymi