Właściwości farmakokinetyczne
Azycyna 200 mg/5 ml

Właściwości farmakokinetyczne azytromycyny

Właściwości farmakokinetyczne leku Azycyna (azytromycyna) obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji oraz eliminacji substancji czynnej z organizmu. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące zachowania leku w organizmie pacjenta, z uwzględnieniem różnic w populacjach specjalnych.

Proces wchłaniania

Biodostępność azytromycyny po podaniu doustnym wynosi około 37%. Maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu (Cmax) osiągane jest po 2-3 godzinach od momentu przyjęcia preparatu. Dla porównania, po jednorazowym podaniu dawki 500 mg wartość Cmax wynosi około 0,4 μg/ml.¹

Dystrybucja w organizmie

Po podaniu doustnym azytromycyna intensywnie przenika do tkanek organizmu. Wyniki badań kinetycznych jednoznacznie wykazują, że stężenia leku w tkankach są znacząco wyższe niż w osoczu – nawet do 50 razy większe w porównaniu z maksymalnym stężeniem osiąganym w osoczu. To zjawisko ma istotne znaczenie dla skuteczności terapeutycznej.²

Wiązanie azytromycyny z białkami osocza charakteryzuje się zmiennością zależną od stężenia i wynosi od 12% przy stężeniu 0,5 μg/ml do 52% przy stężeniu 0,05 μg/ml. Średnia objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (VVss) osiąga wartość 31,1 l/kg, co potwierdza rozległą dystrybucję tkankową leku.³

Warto podkreślić zjawisko kumulacji azytromycyny w fagocytach, potwierdzone w badaniach na zwierzętach, gdzie stwierdzono uwalnianie leku podczas aktywnej fagocytozy. To właściwość szczególnie istotna w kontekście skuteczności przeciwbakteryjnej, gdyż badania na zwierzętach wykazały wysokie stężenia azytromycyny w ogniskach zapalnych.⁴

Metabolizm i eliminacja

Okres półtrwania azytromycyny w fazie eliminacji z osocza jest ściśle powiązany z czasem półtrwania w tkankach i wynosi od 2 do 4 dni. Około 12% podanej dożylnie dawki azytromycyny jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej w okresie 3 dni.⁵

Główna droga eliminacji azytromycyny przebiega przez wydzielanie z żółcią, gdzie substancja czynna występuje zarówno w postaci niezmienionej, jak i w formie metabolitów. W żółci zidentyfikowano dziesięć metabolitów azytromycyny, powstających w wyniku procesów:

• N- i O-demetylacji
• hydroksylacji pierścieni deoksyaminowych i aglikonowych
• połączenia z koniugatem kladynozy

Co istotne, porównanie wyników analizy metodą chromatografii cieczowej oraz testów mikrobiologicznych wskazuje, że metabolity nie odgrywają istotnej roli w aktywności przeciwdrobnoustrojowej azytromycyny.⁶

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Po podaniu azytromycyny w jednorazowej dawce doustnej 1 g u pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego >40 ml/min) wartości Cmax i AUC0-120 zwiększają się odpowiednio o 5,1% oraz 4,2% w porównaniu z pacjentami z prawidłową funkcją nerek (współczynnik przesączania >90 ml/min).^{40 ml/min) w porównaniu z grupą pacjentów z prawidłową czynnością nerek (współczynnik przesączania >90 ml/min).”>7}

Natomiast u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek, średnie wartości Cmax i AUC0-120 zwiększają się znacznie bardziej – odpowiednio o 61% i 35% w porównaniu z wartościami prawidłowymi.⁸

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Nie odnotowano istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych azytromycyny w surowicy u pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności wątroby w porównaniu z pacjentami z prawidłową funkcją wątroby. Co ciekawe, u pacjentów z niewydolnością wątrobową wydalanie azytromycyny z moczem wydaje się być zwiększone, prawdopodobnie jako mechanizm kompensacyjny dla zmniejszonego klirensu wątrobowego.⁹

Pacjenci w podeszłym wieku

Farmakokinetyka azytromycyny u pacjentów w podeszłym wieku jest zasadniczo zbliżona do obserwowanej u młodych dorosłych, jednak istnieje pewna różnica między płciami. U kobiet w podeszłym wieku maksymalne stężenia były wyższe o 30-50% w porównaniu z młodszymi pacjentami, ale mimo to nie stwierdzono kumulacji leku.¹⁰

Populacja pediatryczna

Farmakokinetykę azytromycyny badano u dzieci w szerokim zakresie wiekowym – od 4 miesięcy do 15 lat. Pacjentom tym podawano lek w różnych postaciach farmaceutycznych: kapsułkach, granulacie lub zawiesinie. Schemat dawkowania obejmował 10 mg/kg masy ciała w pierwszym dniu, a następnie 5 mg/kg masy ciała od 2. do 5. dnia badania.¹¹

Zaobserwowano następujące stężenia maksymalne:

• 224 μg/l u dzieci w wieku od 7,5 miesiąca do 5 lat
• 383 μg/l u dzieci w wieku od 6 do 15 lat

Wartości te były nieznacznie niższe niż stężenia obserwowane u osób dorosłych. Okres półtrwania (t½) u starszych dzieci wynosił 36 godzin, co mieści się w zakresie wartości typowych dla dorosłych.¹²