Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna wchodzi w interakcje z wieloma produktami leczniczymi, co wymaga szczególnej uwagi lekarza przepisującego. Ze względu na właściwości farmakokinetyczne azytromycyny, należy uwzględnić potencjalne interakcje w kontekście leczenia współistniejących chorób.¹

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Stosowanie azytromycyny wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów przyjmujących produkty lecznicze, które mogą wydłużać odstęp QT, takie jak cyzapryd czy hydroksychlorochina. Jednoczesne stosowanie tych leków z azytromycyną zwiększa ryzyko wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca.²

Digoksyna i kolchicyna jako substraty glikoproteiny P mogą wykazywać zwiększone stężenie w surowicy przy jednoczesnym podawaniu z azytromycyną. Konieczne jest monitorowanie kliniczne pacjenta podczas leczenia i po jego zakończeniu, a w uzasadnionych przypadkach oznaczanie stężenia digoksyny w surowicy.³

Interakcje z lekami zobojętniającymi

Leki zobojętniające kwas solny mogą zmniejszać maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, chociaż nie wpływają na całkowitą biodostępność leku. Jeśli pacjent stosuje jednocześnie azytromycynę i leki zobojętniające, należy zachować odstęp czasowy między przyjmowaniem tych preparatów.⁴

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Azytromycyna wykazuje różnorodny charakter interakcji z lekami stosowanymi w terapii przeciwwirusowej:

• Dydanozyna (dideoksyinozyna) – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg/dobę nie wpływa na farmakokinetykę dydanozyny w dawce 400 mg/dobę u pacjentów z HIV.⁵
• Zydowudyna – azytromycyna w dawce 1000 mg (jednorazowo) lub 1200 mg/600 mg (dawki wielokrotne) wywiera niewielki wpływ na farmakokinetykę zydowudyny lub jej glukuronidowego metabolitu. Jednak zwiększa stężenie fosforylowanej zydowudyny (aktywnej farmakologicznie) w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej, co może mieć potencjalnie korzystne znaczenie kliniczne.⁶
• Efawirenz – azytromycyna w pojedynczej dawce 600 mg stosowana łącznie z efawirenzem (400 mg/dobę przez 7 dni) nie powoduje istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.⁷
• Indynawir – pojedyncza dawka 1200 mg azytromycyny nie wywiera istotnego statystycznie wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru (800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni).⁸
• Nelfinawir – jednoczesne podawanie azytromycyny (1200 mg) i nelfinawiru w stanie stacjonarnym (750 mg 3 razy na dobę) powoduje zwiększenie stężenia azytromycyny. Nie obserwowano jednak istotnych klinicznie działań niepożądanych i nie jest konieczna modyfikacja dawki.⁹

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi

Przy jednoczesnym podawaniu flukonazolu (800 mg w pojedynczej dawce) i azytromycyny (1200 mg w pojedynczej dawce) nie zaobserwowano wpływu na parametry farmakokinetyczne azytromycyny. Całkowite narażenie na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie ulegają zmianie, choć występuje klinicznie nieistotne zmniejszenie wartości Cmax azytromycyny (o około 18%).¹⁰

Interakcje z antybiotykami i chemioterapeutykami

Jednoczesne stosowanie trimetoprimu i sulfametoksazolu (w dawce 160 mg i 800 mg) przez 7 dni z azytromycyną (1200 mg w 7. dniu) nie wpływa na maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie oraz wydalanie nerkowe trimetoprimu ani sulfametoksazolu. Stężenia azytromycyny w osoczu pozostają na standardowym poziomie.¹¹

W przypadku jednoczesnego stosowania azytromycyny i ryfabutyny nie zaobserwowano wpływu na stężenie obu substancji w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie oba leki obserwowano neutropenię, jednak nie udowodniono bezpośredniego związku przyczynowego tego powikłania z terapią skojarzoną azytromycyną.¹²

Interakcje z alkaloidami sporyszu

Teoretycznie istnieje możliwość zatrucia sporyszem, dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny z pochodnymi ergotaminy.¹³

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

W badaniu interakcji u zdrowych ochotników nie zaobserwowano istotnego wpływu azytromycyny na stężenia karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu.¹⁴

Interakcje z lekami przeciwalergicznymi

Jednoczesne podawanie azytromycyny z cetyryzyną (20 mg) przez 5 dni u zdrowych ochotników nie prowadzi do interakcji farmakokinetycznej ani do istotnych zmian odstępu QT.¹⁵

Badania farmakokinetyczne nie dostarczyły jednoznacznych dowodów na interakcje między azytromycyną a terfenadyną. Choć rzadko opisywano przypadki podejrzenia takiej interakcji, nie ma przekonujących danych potwierdzających jej występowanie.¹⁶

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Azytromycyna w badaniach interakcji farmakokinetycznych nie zwiększała działania przeciwzakrzepowego warfaryny podanej w pojedynczej dawce 15 mg. Jednakże w praktyce klinicznej obserwowano przypadki nasilenia działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym podaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. Zaleca się częstsze monitorowanie czasu protrombinowego u pacjentów przyjmujących jednocześnie oba leki.¹⁷

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Jednoczesne podawanie azytromycyny (500 mg/dobę przez 3 dni) z cyklosporyną (10 mg/kg mc. w pojedynczej dawce) może prowadzić do istotnego zwiększenia Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Dlatego konieczne jest zachowanie ostrożności w przypadku konieczności jednoczesnego stosowania obu leków. Jeśli terapia skojarzona jest nieunikniona, należy monitorować stężenia cyklosporyny i odpowiednio dostosowywać jej dawkę.¹⁸

Interakcje z innymi lekami

Cymetydyna podana w pojedynczej dawce 2 godziny przed azytromycyną nie wpływa na farmakokinetykę tego antybiotyku.¹⁹

Metyloprednizolon podawany jednocześnie z azytromycyną nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych w badaniach u zdrowych ochotników.²⁰

Midazolam (15 mg w pojedynczej dawce) podawany podczas terapii azytromycyną (500 mg/dobę przez 3 dni) nie wykazuje istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych i farmakodynamicznych.²¹

Triazolam (0,125 mg w 2. dniu) podawany wraz z azytromycyną (500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu) u zdrowych ochotników nie wykazuje istotnych zmian w parametrach farmakokinetycznych w porównaniu do podawania z placebo.²²

Syldenafil (w typowych dawkach) stosowany u zdrowych ochotników płci męskiej jednocześnie z azytromycyną (500 mg/dobę przez 3 dni) nie wykazuje wpływu na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego krążącego metabolitu.²³

Teofilina stosowana jednocześnie z azytromycyną u zdrowych ochotników nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.²⁴

Interakcje z lekami hipolipemizującymi

Atorwastatyna (10 mg/dobę) stosowana jednocześnie z azytromycyną (500 mg/dobę) nie powoduje zmian stężenia atorwastatyny w osoczu (na podstawie testu hamowania reduktazy HMG-CoA). Niemniej jednak po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny, co sugeruje konieczność zachowania ostrożności klinicznej.²⁵

Interakcje z cytochromem P450

Azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje z układem wątrobowego cytochromu P450, w przeciwieństwie do innych antybiotyków makrolidowych. Nie obserwuje się indukcji ani inaktywacji wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom.²⁶

Interakcje azytromycyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii azytromycyną może potencjalnie zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony wątroby. Chociaż brak jest bezpośrednich badań farmakokinetycznych dotyczących interakcji azytromycyny z alkoholem, należy zachować ostrożność, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją wątroby.

Alkohol może potencjalnie nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego występujące podczas terapii azytromycyną, takie jak nudności, wymioty czy biegunka. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia interakcji i zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu w trakcie leczenia azytromycyną.

Równoczesne spożywanie alkoholu może teoretycznie wpływać na stężenie azytromycyny w osoczu, co może modyfikować skuteczność terapeutyczną antybiotyku. W przypadku konieczności stosowania azytromycyny, zaleca się abstynencję od alkoholu przez cały okres terapii, aby uniknąć potencjalnych interakcji i zapewnić optymalną skuteczność leczenia.

Tabela interakcji azytromycyny z lekami