Interakcje leku
Aderolio 0,75 mg

Ewerolimus, substancja czynna leku Aderolio, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w wątrobie oraz częściowo w ścianie jelita, a także jest substratem glikoproteiny P (PgP). Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy inhibitory proteazy HIV, mogą znacząco zwiększać ekspozycję na ewerolimus (AUC do 15,3-krotnie, Cmax do 4,1-krotnie), co stanowi wysokie ryzyko interakcji i zazwyczaj przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, imatynib, werapamil) powodują umiarkowane zwiększenie AUC (2,5-4,4-krotnie) i Cmax (1,8-2,5-krotnie), wymagając monitorowania stężeń ewerolimusu i dostosowania dawki. Silne i umiarkowane induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) obniżają ekspozycję na lek (AUC do 63%, Cmax do 58%), co również wymaga kontroli stężeń i ostrożności klinicznej. Należy unikać preparatów zawierających ziele dziurawca oraz spożywania soku grejpfrutowego ze względu na ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ewerolimus, substancja czynna leku Aderolio, podlega metabolizmowi głównie za pośrednictwem enzymu CYP3A4 w wątrobie oraz częściowo w ścianie jelita. Jest również substratem dla wielolekowej pompy efluksowej – glikoproteiny P (PgP). Te właściwości sprawiają, że zarówno wchłanianie, jak i eliminacja ewerolimusu mogą być modyfikowane przez leki wpływające na aktywność CYP3A4 i/lub glikoproteiny P.1

W warunkach in vitro ewerolimus wykazuje właściwości kompetycyjnego inhibitora CYP3A4 oraz mieszanego inhibitora CYP2D6. Warto zaznaczyć, że wszystkie badania interakcji in vivo zostały przeprowadzone bez jednoczesnego zastosowania cyklosporyny.2

Silne inhibitory CYP3A4/PgP

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania ewerolimusu z silnymi inhibitorami CYP3A4 i/lub glikoproteiny P, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Do tej grupy należą m.in. ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, telitromycyna, klarytromycyna, nefazodon, a także inhibitory proteazy HIV, takie jak rytonawir, atazanawir, sakwinawir, darunawir, indynawir czy nelfinawir.3

Badania wykazały, że ketokonazol może powodować nawet 15,3-krotne zwiększenie AUC (zakresu 11,2-22,5) oraz 4,1-krotne zwiększenie Cmax (zakres 2,6-7,0) ewerolimusu.4

Umiarkowane inhibitory CYP3A4/PgP

Podczas jednoczesnego stosowania umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 lub inhibitorów PgP wymagana jest ostrożność. Do tej grupy leków należą: erytromycyna, imatynib, werapamil, cyklosporyna podawana doustnie, kannabidiol (jako inhibitor P-gp), flukonazol, diltiazem, nikardypina, dronedaron, amprenawir i fosamprenawir.5

Przykładowe zmiany farmakokinetyki ewerolimusu pod wpływem tych leków:

  • Erytromycyna: zwiększenie AUC 4,4-krotnie (zakres 2,0-12,6) i Cmax 2,0-krotnie (zakres 0,9-3,5)6
  • Imatynib: zwiększenie AUC 3,7-krotnie i Cmax 2,2-krotnie7
  • Werapamil: zwiększenie AUC 3,5-krotnie (zakres 2,2-6,3) i Cmax 2,3-krotnie (zakres 1,3-3,8)8
  • Cyklosporyna doustnie: zwiększenie AUC 2,7-krotnie (zakres 1,5-4,7) i Cmax 1,8-krotnie (zakres 1,3-2,6)9
  • Kannabidiol: zwiększenie AUC i Cmax 2,5-krotnie10

Podczas jednoczesnego stosowania umiarkowanych inhibitorów CYP3A4/PgP oraz po ich odstawieniu należy każdorazowo kontrolować minimalne stężenia ewerolimusu w pełnej krwi i ściśle obserwować pacjenta pod kątem występowania działań niepożądanych. W razie konieczności należy dostosować dawkę ewerolimusu.11

Należy również unikać jednoczesnego spożywania soku grejpfrutowego lub innych pokarmów wpływających na CYP3A4/PgP, gdyż mogą one znacząco zwiększać ekspozycję na ewerolimus.12

Induktory CYP3A4

Jednoczesne stosowanie silnych i umiarkowanych induktorów CYP3A4 może prowadzić do zmniejszenia stężenia ewerolimusu. Do tej grupy należą: ryfampicyna, ryfabutyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, efawirenz, newirapina oraz ziele dziurawca (Hypericum perforatum).13

Przykładowo, ryfampicyna może powodować zmniejszenie AUC o 63% (zakres 0-80%) i Cmax o 58% (zakres 10-70%).14

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4 z ewerolimusem, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Podczas jednoczesnego stosowania induktorów CYP3A4 oraz po ich odstawieniu należy kontrolować minimalne stężenia ewerolimusu w pełnej krwi.15

Podczas leczenia ewerolimusem nie należy stosować preparatów zawierających ziele dziurawca, gdyż może ono znacząco zmniejszać ekspozycję na ewerolimus.16

Leki, których stężenie w osoczu może być zmienione przez ewerolimus

Oktreotyd: Jednoczesne podawanie ewerolimusu (10 mg na dobę) z oktreotydem w postaci depot powodowało 1,47-krotne zwiększenie Cmin oktreotydu.17

Cyklosporyna: Ewerolimus wywiera nieznaczny klinicznie wpływ na farmakokinetykę cyklosporyny u pacjentów po przeszczepieniu nerki i serca, otrzymujących cyklosporynę w mikroemulsji.18

Statyny: Podanie zdrowym osobom pojedynczej dawki ewerolimusu z atorwastatyną lub prawastatyną nie wpływało znacząco klinicznie na farmakokinetykę tych leków, jednak wyników nie można ekstrapolować na inne inhibitory reduktazy HMG-CoA. Należy monitorować pacjentów pod kątem rozwoju rabdomiolizy i innych działań niepożądanych opisanych w ChPL statyn.19

Doustne substraty CYP3A4

Badanie interakcji u zdrowych osób wykazało, że jednoczesne podanie doustnej dawki midazolamu (czułego wskaźnika substratu CYP3A4) i ewerolimusu spowodowało zwiększenie wartości Cmax oraz AUC midazolamu odpowiednio o 25% i 30%. Jest to prawdopodobnie spowodowane zahamowaniem aktywności jelitowego CYP3A4 przez ewerolimus.20

Ewerolimus może wpływać na biodostępność doustnie podawanych substratów CYP3A4, jednak nie należy spodziewać się klinicznie istotnego wpływu na ekspozycję na substraty CYP3A4 podawane ogólnie. Jeśli ewerolimus jest przyjmowany z doustnymi substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. pimozydem, terfenadyną, astemizolem, cyzaprydem, chinidyną lub pochodnymi alkaloidów sporyszu), należy monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych opisanych w ChPL tych leków.21

Szczepienia

Leki immunosupresyjne, takie jak ewerolimus, mogą wpływać na odpowiedź na szczepienie, a szczepienia wykonane w czasie leczenia produktem Aderolio mogą być mniej skuteczne. Należy unikać podawania żywych szczepionek podczas terapii ewerolimusem.22

Interakcje leku Aderolio z alkoholem

Specyficzne interakcje między ewerolimusem a alkoholem nie zostały szczegółowo udokumentowane w dostępnej literaturze naukowej. Jednakże, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu z lekiem Aderolio z kilku powodów:

  1. Metabolizm wątrobowy: Zarówno ewerolimus, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie. Jednoczesne spożywanie może zwiększać obciążenie wątroby i potencjalnie wpływać na metabolizm ewerolimusu.
  2. Działanie immunosupresyjne: Alkohol może wywierać pewien wpływ na układ odpornościowy, co w połączeniu z immunosupresyjnym działaniem ewerolimusu może powodować nasilenie tego efektu.
  3. Ryzyko działań niepożądanych: Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane ewerolimusu, szczególnie te związane z układem pokarmowym.
  4. Wpływ na farmakokinetykę: Teoretycznie, spożywanie alkoholu mogłoby wpływać na wchłanianie lub dystrybucję ewerolimusu, chociaż brakuje konkretnych danych potwierdzających tę tezę.

Zaleca się, aby pacjenci przyjmujący ewerolimus ograniczyli spożycie alkoholu lub całkowicie go unikali podczas terapii, szczególnie w przypadku występowania działań niepożądanych ze strony wątroby lub gdy jednocześnie przyjmowane są inne leki, które mogą wchodzić w interakcje z ewerolimusem.

Tabela interakcji leku Aderolio

Grupa leków/substancji Przykłady Wpływ na farmakokinetykę ewerolimusu Zalecenia kliniczne Poziom ważności interakcji
Silne inhibitory CYP3A4/PgP Ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, pozakonazol, klarytromycyna, telitromycyna, nefazodon, inhibitory proteazy HIV (rytonawir, atazanawir, sakwinawir, darunawir, indynawir, nelfinawir) Znaczące zwiększenie ekspozycji na ewerolimus (AUC ↑ do 15,3-krotnie, Cmax ↑ do 4,1-krotnie) Nie zaleca się jednoczesnego stosowania, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Wysoki
Umiarkowane inhibitory CYP3A4/PgP Erytromycyna, imatynib, werapamil, cyklosporyna (doustnie), flukonazol, diltiazem, nikardypina, dronedaron, amprenawir, fosamprenawir, kannabidiol Umiarkowane zwiększenie ekspozycji na ewerolimus (AUC ↑ 2,5-4,4-krotnie, Cmax ↑ 1,8-2,5-krotnie) Zachować ostrożność, monitorować stężenie ewerolimusu we krwi, obserwować pod kątem działań niepożądanych, w razie potrzeby dostosować dawkę. Średni
Silne i umiarkowane induktory CYP3A4 Ryfampicyna, ryfabutyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, efawirenz, newirapina Zmniejszenie ekspozycji na ewerolimus (AUC ↓ do 63%, Cmax ↓ do 58%) Nie zaleca się jednoczesnego stosowania, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Monitorować stężenie ewerolimusu we krwi. Wysoki
Ziele dziurawca Preparaty zawierające Hypericum perforatum Znaczące zmniejszenie ekspozycji na ewerolimus Przeciwwskazane podczas leczenia ewerolimusem. Wysoki
Pokarmy wpływające na CYP3A4/PgP Sok grejpfrutowy, grejpfrut Zwiększenie ekspozycji na ewerolimus (znaczne zróżnicowanie wpływu) Unikać jednoczesnego spożywania. Średni
Alkohol Napoje alkoholowe Potencjalny wpływ na metabolizm wątrobowy ewerolimusu Zalecane ograniczenie lub unikanie spożycia. Niski do średniego
Doustne substraty CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym Pimozyd, terfenadyna, astemizol, cyzapryd, chinidyna, pochodne alkaloidów sporyszu Ewerolimus może zwiększać biodostępność tych leków (dla midazolamu: Cmax ↑ 25%, AUC ↑ 30%) Monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych opisanych w ChPL tych leków. Średni
Statyny Atorwastatyna, prawastatyna, inne inhibitory reduktazy HMG-CoA Brak znaczącego klinicznie wpływu dla atorwastatyny i prawastatyny Monitorować pod kątem rabdomiolizy i innych działań niepożądanych statyn. Niski
Oktreotyd Oktreotyd depot Ewerolimus zwiększa Cmin oktreotydu 1,47-krotnie Monitorować stężenie oktreotydu w razie potrzeby. Niski
Szczepionki żywe Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje Nie dotyczy – może wystąpić zmniejszona odpowiedź immunologiczna Unikać stosowania podczas leczenia ewerolimusem. Wysoki

Zastosowanie u dzieci i młodzieży

Należy zaznaczyć, że badania interakcji przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych. Brak jest szczegółowych danych dotyczących interakcji lekowych u dzieci i młodzieży.23

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl