Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna, jako antybiotyk z grupy makrolidów (azalidów), wchodzi w interakcje z szeregiem substancji leczniczych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji azytromycyny zawartej w preparacie Sumamed 250 mg z różnymi grupami leków oraz innymi substancjami, z uwzględnieniem ich znaczenia klinicznego.¹

Interakcje z lekami zobojętniającymi kwas solny

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne stosowanie leków zobojętniających kwas solny z azytromycyną nie wpływa na całkowitą biodostępność antybiotyku, jednak może obniżyć maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%. Z tego powodu zaleca się, aby pacjenci przyjmujący jednocześnie azytromycynę i leki zobojętniające nie stosowali tych preparatów w tym samym czasie.²

Interakcje z lekami przeciwhistaminowymi

U zdrowych ochotników jednoczesne podawanie przez 5 dni azytromycyny z cetyryzyną w dawce 20 mg nie prowadziło do interakcji farmakokinetycznej ani do istotnych zmian odstępu QT. Nie zaobserwowano istotnego klinicznie wpływu na parametry farmakokinetyczne czy elektrofizjologiczne.³

W przypadku terfenadyny, badania farmakokinetyczne nie dostarczyły jednoznacznych dowodów na występowanie interakcji z azytromycyną. Chociaż opisywano rzadkie przypadki, w których nie można było całkowicie wykluczyć możliwości interakcji między tymi lekami, brak jest bezpośrednich dowodów na ich występowanie.⁴

Interakcje z lekami prokinetycznymi

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny i cyzaprydu ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca. Cyzapryd wydłuża odstęp QT, a jednoczesne stosowanie z azytromycyną może nasilać to działanie, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii.⁵

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Azytromycyna wchodzi w interakcje z wybranymi lekami przeciwwirusowymi:

• Dydanozyna (dideoksyinozyna) – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg/dobę i dydanozyny w dawce 400 mg/dobę u pacjentów z rozpoznanym zakażeniem HIV nie wpłynęło na farmakokinetykę dydanozyny w stanie równowagi w porównaniu z placebo.⁶
• Zydowudyna – podanie azytromycyny w jednorazowej dawce 1000 mg lub wielokrotnych dawek 1200 mg lub 600 mg miało niewielki wpływ na farmakokinetykę w osoczu i wydalanie przez nerki zydowudyny lub jej glukuronidowego metabolitu. Jednocześnie odnotowano, że azytromycyna zwiększała stężenia fosforylowanej zydowudyny (farmakologicznie czynnego metabolitu) w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej. Znaczenie kliniczne tego oddziaływania nie jest w pełni jasne, jednak może ono przynosić korzyści w terapii pacjentów zakażonych HIV.⁷
• Efawirenz – jednoczesne podawanie azytromycyny w pojedynczej dawce 600 mg i efawirenzu w dawce 400 mg na dobę przez 7 dni nie powodowało istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.⁸
• Indynawir – jednoczesne podawanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wywierało istotnego statystycznie wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru podawanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni.⁹
• Nelfinawir – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg i nelfinawiru w stanie stacjonarnym (750 mg 3 razy na dobę) powodowało zwiększenie stężenia azytromycyny. Nie zaobserwowano istotnych klinicznie działań niepożądanych, dlatego modyfikacja dawki azytromycyny nie jest konieczna.¹⁰

Interakcje z substratami glikoproteiny P

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje azytromycyny z substratami glikoproteiny P:

Digoksyna i kolchicyna – odnotowano, że jednoczesne podawanie antybiotyków makrolidowych, w tym azytromycyny, z substratami glikoproteiny P (np. digoksyną i kolchicyną) prowadzi do zwiększenia stężenia tych substratów w surowicy. Dlatego u pacjentów stosujących jednocześnie azytromycynę i substrat glikoproteiny P, taki jak digoksyna czy kolchicyna, należy brać pod uwagę możliwość zwiększenia się stężenia substratu w surowicy. W czasie leczenia azytromycyną i po jego zakończeniu wskazana jest kliniczna obserwacja pacjenta, a w stosownych przypadkach, oznaczanie stężenia digoksyny w surowicy.¹¹

Interakcje z alkaloidami sporyszu

Ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia sporyszem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny i pochodnych ergotaminy. Interakcja ta może prowadzić do nasilenia działania alkaloidów sporyszu i wystąpienia poważnych objawów zatrucia, w tym niedokrwienia kończyn i innych tkanek.¹²

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje z układem wątrobowego cytochromu P450. W przeciwieństwie do erytromycyny i innych antybiotyków makrolidowych, w przypadku azytromycyny nie występuje indukcja ani inaktywacja wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom.¹³

Przebadano interakcje azytromycyny z następującymi lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450:

• Atorwastatyna – jednoczesne podawanie atorwastatyny (10 mg na dobę) i azytromycyny (500 mg na dobę) nie prowadziło do zmiany stężenia atorwastatyny w osoczu. Niemniej jednak po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny, co wymaga zachowania ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.¹⁴
• Karbamazepina – w badaniu interakcji farmakokinetycznej u zdrowych ochotników nie obserwowano żadnego istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny.¹⁵
• Cymetydyna – pojedyncza dawka cymetydyny, podanej 2 godziny przed azytromycyną, nie wpływała na parametry farmakokinetyczne azytromycyny.¹⁶
• Metyloprednizolon – azytromycyna nie wykazała istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu w badaniach u zdrowych ochotników.¹⁷
• Midazolam – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni nie wywierało istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego w pojedynczej dawce 15 mg u zdrowych ochotników.¹⁸
• Syldenafil – u zdrowych ochotników płci męskiej nie stwierdzono wpływu azytromycyny (stosowanej w dawce 500 mg na dobę przez 3 dni) na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego krążącego metabolitu.¹⁹
• Teofilina – nie ma dowodów na występowanie klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego podawania azytromycyny i teofiliny zdrowym ochotnikom.²⁰
• Triazolam – w badaniu z udziałem 14 zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu oraz triazolamu w dawce 0,125 mg w 2. dniu nie wywierało istotnego wpływu na żaden z parametrów farmakokinetycznych triazolamu w porównaniu do triazolamu podawanego z placebo.²¹

Interakcje z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi

W badaniu interakcji farmakokinetycznych, podawanie azytromycyny nie zwiększało działania przeciwzakrzepowego warfaryny zastosowanej w pojedynczej dawce 15 mg u zdrowych ochotników. Jednakże po wprowadzeniu leku do obrotu obserwowano nasilenie działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym podaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. Chociaż nie ustalono związku przyczynowego tego zjawiska, należy regularnie kontrolować czas protrombinowy podczas równoczesnego stosowania azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny.²²

Interakcje z cyklosporyną

W badaniu farmakokinetycznym przeprowadzonym u zdrowych ochotników, którym podawano doustnie azytromycynę w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie cyklosporynę w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc., stwierdzono istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Z tego powodu należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych produktów. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie azytromycyny i cyklosporyny, należy monitorować stężenia cyklosporyny i odpowiednio modyfikować jej dawkę.²³

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi

Jednoczesne podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wpłynęło na parametry farmakokinetyczne pojedynczej dawki 800 mg flukonazolu. Całkowite narażenie na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie zmieniały się podczas jednoczesnego podawania flukonazolu. Obserwowano jedynie niemające znaczenia klinicznego zmniejszenie wartości Cmax (18%) azytromycyny.²⁴

Interakcje z lekami przeciwgruźliczymi

Jednoczesne stosowanie ryfabutyny i azytromycyny nie miało wpływu na stężenie tych substancji w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano neutropenię. Chociaż neutropenia wiązała się ze stosowaniem ryfabutyny, nie ustalono jednoznacznego związku przyczynowego z jednoczesnym leczeniem azytromycyną.²⁵

Interakcje z trimetoprimem i sulfametoksazolem

Jednoczesne stosowanie trimetoprimu i sulfametoksazolu (w dawce 160 mg i 800 mg) przez 7 dni wraz z azytromycyną w dawce 1200 mg w 7. dniu nie miało wpływu na maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie leku i wydalanie nerkowe trimetoprimu ani sulfametoksazolu. Stężenia azytromycyny w osoczu były porównywalne z obserwowanymi w innych badaniach.²⁶

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Azytromycynę należy stosować ostrożnie u pacjentów przyjmujących produkty lecznicze, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT, ze względu na ryzyko wywołania zaburzeń rytmu serca, np. hydroksychlorochinę. Jednoczesne stosowanie może nasilać efekt wydłużenia odstępu QT i zwiększać ryzyko arytmii.²⁷

Interakcje z alkoholem

W dostępnych danych z charakterystyki produktu leczniczego Sumamed 250 mg nie przedstawiono bezpośrednich informacji dotyczących interakcji azytromycyny z alkoholem. Jednak należy pamiętać o potencjalnych zagrożeniach wynikających z jednoczesnego stosowania antybiotyków i alkoholu:

• Spożywanie alkoholu podczas leczenia azytromycyną może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka
• Alkohol może obniżać ogólną skuteczność leczenia poprzez osłabienie układu odpornościowego
• Jednoczesne spożywanie alkoholu może zwiększać obciążenie wątroby, szczególnie u pacjentów z wcześniej istniejącymi zaburzeniami czynności tego narządu
• Alkohol może wpływać na wchłanianie leku, jednak nie wykazano istotnego klinicznie wpływu na biodostępność azytromycyny

Z powyższych względów, mimo braku bezpośrednich danych o interakcjach, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas kuracji azytromycyną.

Tabela interakcji azytromycyny z innymi substancjami