Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, może wchodzić w interakcje z innymi produktami leczniczymi, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas leczenia oraz odpowiedniego monitorowania pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji leku z innymi substancjami czynnymi oraz zalecenia dotyczące postępowania w przypadku ich jednoczesnego stosowania.¹

Interakcje z lekami wpływającymi na odcinek QT

Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny z lekami mogącymi wydłużać odstęp QT w zapisie EKG. Do takich leków należą:

• Cyzapryd – wydłuża odstęp QT, co w połączeniu z azytromycyną zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca²
• Hydroksychlorochina – jednoczesne stosowanie wymaga ostrożności ze względu na możliwość wydłużenia odstępu QT i zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca³

Interakcje z lekami zobojętniającymi

Leki zobojętniające kwas solny mogą wpływać na wchłanianie azytromycyny. Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne podawanie tych leków i azytromycyny nie wpływa na całkowitą biodostępność, jednak powoduje zmniejszenie maksymalnego stężenia azytromycyny w surowicy o około 25%. W związku z tym pacjent nie powinien przyjmować azytromycyny jednocześnie z lekami zobojętniającymi.⁴

Interakcje z substratami glikoproteiny P

Obserwowano, że jednoczesne podawanie antybiotyków makrolidowych, w tym azytromycyny, z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, prowadzi do zwiększenia stężenia tych substratów w surowicy. Należy uwzględnić możliwość zwiększenia stężenia substratu glikoproteiny P podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny i:

• Digoksyny – konieczne jest monitorowanie kliniczne pacjenta oraz, w razie potrzeby, oznaczanie stężenia digoksyny w surowicy w trakcie i po zakończeniu leczenia azytromycyną⁵
• Kolchicyny – należy wziąć pod uwagę możliwość zwiększenia stężenia kolchicyny, co może prowadzić do nasilenia jej działań niepożądanych⁶

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami przeciwwirusowymi może prowadzić do określonych interakcji farmakokinetycznych:

• Zydowudyna – azytromycyna w jednorazowej dawce 1000 mg lub wielokrotnych dawkach 1200 mg lub 600 mg ma niewielki wpływ na farmakokinetykę zydowudyny w osoczu i jej wydalanie przez nerki. Może jednak zwiększać stężenie fosforylowanej zydowudyny (aktywnego metabolitu) w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej, co potencjalnie stanowi korzystny efekt, choć znaczenie kliniczne tego działania pozostaje niejasne⁷
• Dydanozyna (dideoksyinozyna) – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg/dobę i dydanozyny w dawce 400 mg/dobę u pacjentów z HIV nie wpływa na farmakokinetykę dydanozyny w stanie równowagi w porównaniu z placebo⁸
• Efawirenz – stosowanie azytromycyny w pojedynczej dawce 600 mg z efawirenzem w dawce 400 mg/dobę przez 7 dni nie prowadzi do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych⁹
• Indynawir – podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wywiera istotnego statystycznie wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru podawanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni¹⁰
• Nelfinawir – jednoczesne stosowanie azytromycyny w dawce 1200 mg i nelfinawiru w stanie stacjonarnym (750 mg 3 razy na dobę) powoduje zwiększenie stężenia azytromycyny w surowicy, jednak nie obserwowano istotnych klinicznie działań niepożądanych i nie jest konieczna modyfikacja dawki¹¹

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje z układem wątrobowego cytochromu P450, co odróżnia ją od innych antybiotyków makrolidowych. Nie występuje indukcja ani inaktywacja wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom.¹²

Przeprowadzono badania farmakokinetyczne z udziałem azytromycyny i leków metabolizowanych za pośrednictwem cytochromu P450:

• Atorwastatyna – jednoczesne podawanie atorwastatyny (10 mg/dobę) i azytromycyny (500 mg/dobę) nie prowadzi do zmiany stężenia atorwastatyny w osoczu. Jednakże po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny, co wskazuje na konieczność zachowania ostrożności¹³
• Karbamazepina – nie zaobserwowano istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania z azytromycyną¹⁴
• Cymetydyna – podanie pojedynczej dawki cymetydyny 2 godziny przed azytromycyną nie powoduje odchyleń parametrów farmakokinetycznych azytromycyny¹⁵

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

W badaniach interakcji farmakokinetycznych podawanie azytromycyny nie zwiększało działania przeciwzakrzepowego warfaryny zastosowanej w pojedynczej dawce 15 mg u zdrowych ochotników. Jednakże obserwowano nasilenie działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym podaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. Zaleca się odpowiednią częstość kontrolnych oznaczeń czasu protrombinowego podczas stosowania azytromycyny u pacjentów otrzymujących doustne leki przeciwzakrzepowe z tej grupy.¹⁶

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Cyklosporyna – badanie farmakokinetyczne przeprowadzone u zdrowych ochotników, którym podawano doustnie azytromycynę w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie cyklosporynę w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc., wykazało istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania obu produktów. Jeśli konieczne jest stosowanie azytromycyny i cyklosporyny, należy monitorować stężenia cyklosporyny i odpowiednio modyfikować jej dawkę.¹⁷

Inne interakcje

• Alkaloidy sporyszu – ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia sporyszem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny i pochodnych ergotaminy¹⁸
• Cetyryzyna – u zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny przez 5 dni z cetyryzyną w dawce 20 mg nie doprowadziło do interakcji farmakokinetycznej ani do istotnych zmian odstępu QT¹⁹
• Flukonazol – jednoczesne podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wpłynęło na parametry farmakokinetyczne pojedynczej dawki 800 mg flukonazolu. Całkowite narażenie na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie zmieniały się podczas jednoczesnego podawania flukonazolu, choć obserwowano niemające znaczenia klinicznego zmniejszenie wartości Cmax (18%) azytromycyny²⁰
• Metyloprednizolon – azytromycyna nie wykazuje istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu²¹
• Midazolam – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego w pojedynczej dawce 15 mg²²
• Ryfabutyna – jednoczesne stosowanie ryfabutyny i azytromycyny nie wpływa na stężenie tych substancji w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano neutropenię, jednak związek przyczynowy z jednoczesnym leczeniem azytromycyną nie został jednoznacznie ustalony²³
• Syldenafil – u zdrowych ochotników płci męskiej nie stwierdzono wpływu azytromycyny (stosowanej w dawce 500 mg na dobę przez 3 dni) na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego krążącego metabolitu²⁴
• Terfenadyna – w badaniach farmakokinetycznych nie uzyskano dowodów na występowanie interakcji pomiędzy azytromycyną a terfenadyną. Opisywano rzadkie przypadki, w których nie można było całkowicie wykluczyć możliwości interakcji obu produktów, jednak brak jednoznacznych dowodów na ich występowanie²⁵
• Teofilina – nie ma dowodów na występowanie klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego podawania azytromycyny i teofiliny zdrowym ochotnikom²⁶
• Triazolam – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu oraz triazolamu w dawce 0,125 mg w 2. dniu nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne triazolamu w porównaniu do triazolamu podawanego z placebo²⁷
• Trimetoprim i sulfametoksazol – jednoczesne stosowanie trimetoprimu i sulfametoksazolu (w dawce 160 mg i 800 mg) przez 7 dni wraz z azytromycyną w dawce 1200 mg w 7. dniu nie ma wpływu na maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie leku i wydalanie nerkowe trimetoprimu ani sulfametoksazolu. Stężenia azytromycyny w osoczu były porównywalne z obserwowanymi w innych badaniach²⁸

Interakcje z alkoholem

W dostępnych źródłach literaturowych oraz charakterystyce produktu leczniczego Sumamed forte brak jest bezpośrednich informacji na temat interakcji azytromycyny z alkoholem. Alkohol etylowy nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych z azytromycyną, jednak należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania ze względu na następujące czynniki:

• Alkohol może osłabiać układ odpornościowy, co może potencjalnie obniżać skuteczność antybiotykoterapii
• Spożywanie alkoholu może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, które mogą również występować podczas stosowania azytromycyny
• Alkohol może wpływać na funkcje wątroby, która jest jednym z narządów metabolizujących azytromycynę

Ogólnie zaleca się powstrzymanie się od spożywania alkoholu podczas terapii azytromycyną, aby zapewnić optymalne warunki dla działania antybiotyku i uniknąć potencjalnych dodatkowych działań niepożądanych.

Tabela interakcji