Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sodu octan

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania octanu sodu

Octan sodu jest substancją szeroko stosowaną w różnych produktach leczniczych, szczególnie roztworach do infuzji, jako elektrolitowy składnik płynów izotonicznych, hipertonicznych i innych preparatów podawanych dożylnie. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę przedklinicznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania octanu sodu na podstawie dostępnych charakterystyk produktów leczniczych.¹

Brak konieczności przeprowadzania specyficznych badań przedklinicznych

Dane przedkliniczne wskazują, że octan sodu jest podstawowym i powszechnym składnikiem metabolizowanym przez organizmy ssaków, w tym ludzi. Z tego powodu konwencjonalne badania dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji nie są konieczne.² Podobnie jak inne elektrolity zawarte w preparatach do infuzji, octan sodu jest fizjologicznym składnikiem osocza zarówno zwierząt, jak i ludzi, co znacząco ogranicza prawdopodobieństwo działania toksycznego po zastosowaniu dawek terapeutycznych.³

Dane z badań roztworów zawierających octan sodu

Dla preparatów zawierających octan sodu w postaci roztworu, nie przeprowadzano specyficznych badań przedklinicznych ukierunkowanych wyłącznie na tę substancję. W przypadku produktu Sterofundin ISO, zawierającego sodu octan trójwodny, nie przeprowadzono badań przedklinicznych dotyczących całego produktu leczniczego.⁴ Podobnie w przypadku produktu Gelaspan, zawierającego octan sodu, nie ma dodatkowych danych dotyczących bezpieczeństwa poza tymi zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego.⁵

W przypadku płynów infuzyjnych zawierających jednocześnie octan sodu i inne elektrolity, jak w przypadku produktu Plasmalyte, dane przedkliniczne o bezpieczeństwie u zwierząt nie były bezpośrednio prowadzone, ponieważ składniki roztworu występują w warunkach fizjologicznych w osoczu zwierząt i ludzi. W warunkach zastosowania klinicznego nie należy spodziewać się działań toksycznych.⁶

Bezpieczeństwo roztworów złożonych zawierających octan sodu

W przypadku złożonych preparatów do żywienia pozajelitowego zawierających octan sodu, takich jak SmofKabiven, przeprowadzono badania na zwierzętach dotyczące poszczególnych komponentów, ale nie całego produktu. Dane niekliniczne uzyskane na podstawie konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, toksyczności po podaniu wielokrotnym i genotoksyczności produktów zawierających roztwory aminokwasów i glukozy o różnych stężeniach, nie ujawniają występowania szczególnego zagrożenia dla człowieka.⁷

Badania przedkliniczne przeprowadzone dla produktu Multimel N4-550 E, zawierającego octan sodu, z użyciem roztworów aminokwasów i roztworu glukozy o różnych składach jakościowych i stężeniach, nie wykazały specyficznej toksyczności.⁸

Podobnie, w przypadku produktu Olimel N12E, który również zawiera octan sodu, badania przedkliniczne przeprowadzone z zastosowaniem roztworów aminokwasów oraz glukozy w różnych składach jakościowych i stężeniach nie wykazały żadnych szczególnych właściwości toksycznych.⁹

Bezpieczeństwo w badaniach na zwierzętach

W przypadku produktu SmofKabiven Low Osmo Peripheral zawierającego octan sodu, infuzja dożylna (zamierzona droga podania), jak również podanie dotętnicze, domięśniowe, w okolicę żyły i podanie podskórne nie spowodowały wystąpienia jakichkolwiek zmian u królików.¹⁰

U królików poddanych badaniom z użyciem produktu SmofKabiven Nutribase, który zawiera octan sodu trójwodny, nie obserwowano żadnych zmian związanych z substancją czynną po podaniu dożylnym, dotętniczym, domięśniowym, okołożylnym lub podskórnym.¹¹

Wpływ na rozrodczość i rozwój zarodka

W badaniach na zwierzętach nie zaobserwowano wpływu teratogennego lub innych uszkodzeń embriotoksycznych u królików po zastosowaniu roztworów aminokwasów i nie należy tego oczekiwać po zastosowaniu preparatów zawierających octan sodu, gdy podaje się je w zalecanych dawkach jako leczenie substytucyjne.¹²

Nie należy się spodziewać, by produkty żywieniowe zawierające octan sodu stosowane w leczeniu substytucyjnym w stężeniach fizjologicznych były embriotoksyczne, teratogenne lub wywierały wpływ na zdolności rozrodcze lub płodność.¹³

Toksyczność po wielokrotnym podaniu

W przypadku produktu Volulyte 6%, zawierającego octan sodu, badania toksyczności przewlekłej na szczurach i psach nie wykazały objawów zatrucia, z wyjątkiem toksyczności wynikającej z zwiększonego obciążenia nerek i wątroby, wchłonięcia i metabolizmu hydroksyetyloskrobi, która jest głównym składnikiem aktywnym tego produktu.¹⁴ Należy jednak podkreślić, że te obserwacje dotyczyły głównie hydroksyetyloskrobi, a nie octanu sodu zawartego w produkcie.

Fizjologiczne aspekty bezpieczeństwa

W przypadku produktu Optilyte, który zawiera octan sodu, nie należy spodziewać się działań toksycznych, o ile dawkowanie mieści się w granicach fizjologicznych zdolności regulacyjnych organizmu.¹⁵ To stwierdzenie może być również zastosowane do octanu sodu jako pojedynczego składnika, ponieważ jest on naturalnym składnikiem fizjologicznym.

Brak specyficznych danych dla niektórych preparatów

W przypadku niektórych produktów leczniczych zawierających octan sodu, takich jak GNAK, brak jest przedklinicznych danych istotnych dla lekarza oprócz tych już opisanych w innych punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego.¹⁶

Podobnie w przypadku produktu Kabiven, nie przeprowadzono nieklinicznych badań bezpieczeństwa stosowania tego preparatu, ale badania bezpieczeństwa stosowania poszczególnych składników potwierdzają dobrą tolerancję.¹⁷

Podsumowanie danych przedklinicznych o bezpieczeństwie octanu sodu

Dane przedkliniczne dotyczące octanu sodu wskazują na dobrą tolerancję tej substancji w organizmie. Jako naturalny składnik fizjologiczny organizmu, octan sodu nie wymaga przeprowadzania specyficznych badań bezpieczeństwa. W badaniach preparatów zawierających octan sodu nie zaobserwowano specyficznej toksyczności związanej z tą substancją. Nie wykazano również działania teratogennego, embriotoksycznego ani wpływu na zdolności rozrodcze przy stosowaniu dawek terapeutycznych.¹⁸

Bezpieczeństwo stosowania octanu sodu jest potwierdzone zarówno jego fizjologicznym występowaniem w organizmie, jak i wynikami badań na zwierzętach, które nie wykazały niepożądanych efektów związanych z tą substancją przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych.¹⁹