Dawkowanie i sposób podawania
Sodu octan

Dawkowanie i sposób podawania sodu octanu

Sodu octan jest substancją szeroko stosowaną w preparatach do infuzji dożylnych, pełniącą funkcję bufora oraz źródła elektrolitów. Dawkowanie i sposób podawania tej substancji jest ściśle zależny od rodzaju produktu leczniczego, w którego skład wchodzi, stanu klinicznego pacjenta, jego wieku, masy ciała oraz zapotrzebowania na płyny i elektrolity.¹

Dawkowanie zależne od rodzaju produktu leczniczego

Sodu octan występuje w różnych produktach leczniczych do żywienia pozajelitowego i infuzji, gdzie stanowi składnik elektrolitowy i buforujący. Dawkowanie zależy od konkretnego preparatu i może się znacząco różnić w zależności od jego składu i wskazań.²

W roztworach elektrolitowych, takich jak Plasmalyte, zawierających sodu octan, zalecane dawki wynoszą od 500 ml do 3 litrów/24 godz. dla pacjentów dorosłych i młodzieży, z typową szybkością infuzji około 40 ml/kg mc./24 godz.³

W przypadku produktu Sterofundin ISO, zawierającego 3,27 g sodu octanu trójwodnego na 1000 ml, dawkowanie zależy od stanu klinicznego i biologicznego pacjenta, z typowym zakresem dla dorosłych od 500 ml do 3 litrów na dobę.⁴

Dawkowanie u dorosłych

U dorosłych pacjentów dawkowanie sodu octanu jest uzależnione od konkretnego produktu leczniczego oraz stanu klinicznego pacjenta. Poniżej przedstawiono typowe zakresy dawkowania dla wybranych produktów zawierających sodu octan:

• W produkcie Optilyte dawkowanie wynosi zazwyczaj 1000 ml roztworu w ciągu doby, z zalecaną szybkością 3 ml/kg mc./godzinę (210 ml/godzinę dla pacjenta o masie ciała 70 kg). Maksymalna dawka dobowa to 40 ml/kg mc.⁵
• W przypadku Sterofundin ISO, zawierającego 3,27 g sodu octanu trójwodnego na 1000 ml, zalecane dawkowanie dla dorosłych to 500 ml do 3 litrów na dobę.⁶
• W preparacie Benelyte zawierającym sodu octan trójwodny, dawkowanie w infuzji dożylnej okołooperacyjnej zależy od zapotrzebowania pacjenta na płyny, elektrolity i glukozę, z typową dawką początkową 10-20 ml/kg mc./godz. przez pierwszą godzinę.⁷

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie sodu octanu u dzieci jest zależne od wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta. Generalnie zaleca się ostrożne stosowanie, z dostosowaniem dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta.⁸

W produkcie Benelyte, zawierającym sodu octan trójwodny, zalecane zapotrzebowanie na płyny u dzieci i młodzieży przedstawia się następująco:⁹

• Noworodki (od 0 do ≤28 dni), niemowlęta (od 28 dni do ≤1 roku): 100-140 ml/kg masy ciała na dobę
• Niemowlęta w wieku od 1 roku do ≤2 lat: 80-120 ml/kg masy ciała na dobę
• Dzieci w wieku od 2 do ≤5 lat: 80-100 ml/kg masy ciała na dobę
• Dzieci w wieku od 5 do ≤10 lat: 60-80 ml/kg masy ciała na dobę
• Dzieci w wieku od 10 do ≤12 lat i młodzież w wieku od 12 do ≤14 lat: 50-70 ml/kg masy ciała na dobę¹⁰

W produkcie Plasmalyte, zawierającym sodu octan trójwodny, zalecane dawkowanie dla dzieci i młodzieży wynosi: ^{20 kg masy ciała: 1500 ml + (20 ml/kg mc. powyżej 20 kg)/24 godz.”>11}

• 0 do 10 kg masy ciała: do 100 ml/kg mc./24 godz.
• 10 do 20 kg masy ciała: 1000 ml + (50 ml/kg mc. powyżej 10 kg)/24 godz.
• powyżej 20 kg masy ciała: 1500 ml + (20 ml/kg mc. powyżej 20 kg)/24 godz.

Szybkość podawania dla Plasmalyte u dzieci zależy od masy ciała: ^{20 kg masy ciała: 2 do 4 ml/kg mc./godz.”>12}

• 0 do 10 kg masy ciała: 6 do 8 ml/kg mc./godz.
• 10 do 20 kg masy ciała: 4 do 6 ml/kg mc./godz.
• powyżej 20 kg masy ciała: 2 do 4 ml/kg mc./godz.

Dla preparatu Sterofundin ISO, zawierającego sodu octan trójwodny, zalecane dawkowanie u niemowląt, małych dzieci i dzieci wynosi 20 ml do 100 ml/kg mc./dobę, z typową szybkością infuzji 5 ml/kg mc./godz. (zależnie od wieku).¹³

Szczegółowa tabela dawkowania sodu octanu

Dawkowanie w specjalnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku: Przy doborze rodzaju roztworu do infuzji oraz objętości/szybkości infuzji u pacjentów w podeszłym wieku należy uwzględnić, że w tej grupie pacjentów częściej występują choroby serca, nerek, wątroby i inne schorzenia, a także stosowane są inne leki.¹⁴

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby: U tych pacjentów należy zachować szczególną ostrożność przy dawkowaniu produktów zawierających sodu octan. Dawka powinna być dostosowana indywidualnie na podstawie regularnego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych.¹⁵

Sposób podawania

Preparaty zawierające sodu octan podawane są dożylnie, w formie infuzji. W zależności od składu preparatu, mogą być podawane do żyły obwodowej lub centralnej.¹⁶

Podczas stosowania infuzji należy monitorować bilans płynów, stężenia elektrolitów w osoczu i pH. Czas podawania zależy od wskazań klinicznych i indywidualnego zapotrzebowania pacjenta.¹⁷

W przypadku podawania pod ciśnieniem, przed rozpoczęciem infuzji należy usunąć całe powietrze z pojemnika z tworzywa sztucznego i zestawu do infuzji, aby uniknąć ryzyka zatoru powietrznego.¹⁸

Przed podaniem należy roztwór ocenić wizualnie pod kątem obecności cząstek stałych i zmiany zabarwienia.¹⁹

Monitorowanie podczas leczenia

Podczas stosowania produktów zawierających sodu octan należy regularnie monitorować stan pacjenta, w tym:²⁰

• Bilans płynów
• Stężenie elektrolitów w surowicy
• Równowagę kwasowo-zasadową
• Parametry sercowo-naczyniowe
• Stężenie sodu w surowicy, szczególnie u pacjentów z ryzykiem hiponatremii²¹

U dzieci istotne jest regularne dostosowywanie dawki w zależności od zmieniających się potrzeb, które mogą być bardziej dynamiczne niż u pacjentów dorosłych.²²

Szczególne uwagi dotyczące dawkowania

Przy dawkowaniu produktów zawierających sodu octan należy uwzględnić następujące czynniki:

1. Równoczasowe stosowanie innych płynów infuzyjnych i leków.²³
2. W przypadku dzieci, zwłaszcza wcześniaków i noworodków z małą masą urodzeniową, należy dokładnie wyliczyć indywidualne zapotrzebowanie na wodę, elektrolity i węglowodany.²⁴
3. U pacjentów z chorobliwą otyłością dawkę należy obliczyć na podstawie idealnej masy ciała (IBW), a nie rzeczywistej masy ciała.²⁵
4. W większości przypadków szybkość infuzji powinna być zwiększana stopniowo, zwłaszcza podczas pierwszej godziny podawania.²⁶

Istotne jest, aby zawsze stosować najmniejszą skuteczną dawkę i monitorować parametry hemodynamiczne, aby przerwać infuzję, gdy tylko zostaną osiągnięte odpowiednie parametry hemodynamiczne.²⁷