Działania niepożądane
Rivaroxaban STADA 15 mg; 20 mg
Rywaroksaban, dostępny w dawkach 15 mg i 20 mg w postaci kapsułek twardych (Rivaroxaban STADA), jest doustnym antykoagulantem stosowanym w profilaktyce i leczeniu stanów zakrzepowo-zatorowych. Bezpieczeństwo leku oceniono w 19 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz w badaniach pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Ryzyko krwawień, w tym utajonych i jawnych, może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, a objawy powikłań obejmują osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność oraz wstrząs. W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych i niedokrwistość. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz tych stosujących inne leki wpływające na hemostazę, a u kobiet na nasilenie krwawień menstruacyjnych.
- Działania niepożądane rywaroksabanu – charakterystyka kliniczna
- Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu
- Powikłania krwotoczne – kluczowe działanie niepożądane
- Grupy pacjentów o podwyższonym ryzyku krwawienia
- Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych rywaroksabanu
- Częstotliwość występowania krwawień w różnych wskazaniach
- Monitorowanie objawów krwawienia
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane rywaroksabanu – charakterystyka kliniczna
Rywaroksaban jest nowoczesnym doustnym antykoagulantem stosowanym w profilaktyce i leczeniu szeregu stanów zakrzepowo-zatorowych. Ze względu na mechanizm działania leku, jego stosowanie wiąże się z określonymi działaniami niepożądanymi, które powinny być monitorowane przez personel medyczny. Preparat Rivaroxaban STADA zawierający rywaroksaban jest dostępny w postaci kapsułek twardych w dawkach 15 mg i 20 mg.1
Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało ocenione w trzynastu kluczowych badaniach fazy III, gdzie lek podawano łącznie 69 608 dorosłym pacjentom w dziewiętnastu badaniach fazy III oraz 488 pacjentom pediatrycznym w dwóch badaniach fazy II i dwóch badaniach fazy III.2
Najczęstsze działania niepożądane
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów otrzymujących rywaroksaban były krwawienia. Wśród nich najczęściej raportowano krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotok z przewodu pokarmowego (3,8%). Profil bezpieczeństwa różni się w zależności od wskazania klinicznego, dla którego lek jest stosowany.3
Powikłania krwotoczne – kluczowe działanie niepożądane
Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie rywaroksabanu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub organu, które może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy, nasilenie oraz konsekwencje kliniczne krwawienia (włącznie z możliwością zgonu) różnią się w zależności od miejsca oraz nasilenia lub rozległości krwawienia i (lub) niedokrwistości.4
W badaniach klinicznych, w trakcie długotrwałego leczenia rywaroksabanem w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA), częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych (np. krwawienie z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego, w tym nieprawidłowe krwawienie z pochwy lub nadmierne krwawienie miesiączkowe) i niedokrwistość.5
Objawy powikłań krwotocznych
Objawami powikłań krwotocznych mogą być:
- Osłabienie
- Bladość
- Zawroty głowy
- Ból głowy lub obrzęk niewiadomego pochodzenia
- Duszność
- Wstrząs niewiadomego pochodzenia
W niektórych przypadkach, jako następstwo niedokrwistości, obserwowano objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa.6
Wtórne powikłania ciężkiego krwawienia
Dla rywaroksabanu zgłaszano znane wtórne powikłania ciężkiego krwawienia, takie jak:
- Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – wtórny do krwawienia
- Niewydolność nerek z powodu obniżonej perfuzji
- Nefropatia związana z antykoagulantami
Oceniając stan pacjenta, u którego stosowano leki przeciwzakrzepowe, należy zawsze uwzględnić możliwość wystąpienia krwotoku.7
Grupy pacjentów o podwyższonym ryzyku krwawienia
Dla niektórych grup pacjentów ryzyko krwawienia może być większe niż w populacji ogólnej. Do grup podwyższonego ryzyka należą:
- Pacjenci z niekontrolowalnym ciężkim nadciśnieniem tętniczym
- Pacjenci, którzy jednocześnie stosują inne produkty wpływające na hemostazę
U kobiet należy zwrócić uwagę, że krwawienie menstruacyjne może mieć większe nasilenie i (lub) być dłuższe.8
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych rywaroksabanu
Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania rywaroksabanu zarówno u pacjentów dorosłych, jak i dzieci i młodzieży, wraz z częstością ich występowania.9
| Klasyfikacja układów i narządów | Często (≥1/100 do <1/10) |
Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) |
Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość (w tym wynik odpowiedniego parametru laboratoryjnego) | Nadpłytkowość (w tym zwiększenie liczby płytek krwi) | Trombocytopenia | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja alergiczna, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy i obrzęk alergiczny | Reakcja anafilaktyczna w tym wstrząs anafilaktyczny | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Krwotok mózgowy i śródczaszkowy, omdlenie | |||
| Zaburzenia oka | Krwotok oczny (w tym krwotok podspojówkowy) | ||||
| Zaburzenia serca | Tachykardia | ||||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, krwiak | ||||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Krwawienie z nosa, krwioplucie | Eozynofilowe zapalenie płuc | |||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwawienie z dziąseł, krwotok z przewodu pokarmowego (w tym krwotok z odbytnicy), bóle brzucha oraz żołądka i jelit, niestrawność, nudności, zaparcie, biegunka, wymioty | Suchość błony śluzowej jamy ustnej | |||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, zwiększenie aktywności GGTA | Żółtaczka, zwiększenie stężenia sprzężonej bilirubiny (z lub bez towarzyszącego zwiększenia aktywności AlAT), cholestaza, zapalenie wątroby (w tym uszkodzenie komórek wątroby) | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd (w tym niezbyt częste przypadki świądu uogólnionego), wysypka, siniaczenie, krwotok skórny i podskórny | Pokrzywka | Zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Zespół DRESS | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból kończyny | Wylew krwi do stawu | Krwawienie domięśniowe | Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, wtórny do krwawienia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok z układu moczowo-płciowego (w tym krwiomocz i nadmierne krwawienie miesiączkowe), zaburzenie czynności nerek (w tym zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi) | Niewydolność nerek/ostra niewydolność nerek, wtórna do krwawienia, wystarczającego do spowodowania hipoperfuzji, nefropatia związana z antykoagulantami | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, obrzęk obwodowy, ogólne obniżenie siły i energii (w tym zmęczenie i astenia) | Złe samopoczucie (w tym niemoc) | Obrzęk miejscowy | ||
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie LDHA, zwiększenie aktywności lipazy, zwiększenie aktywności amylazy | ||||
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwotok po zabiegu medycznym (w tym niedokrwistość pooperacyjna i krwotok z rany), stłuczenie, wydzielina z rany | Tętniak rzekomy |
Częstotliwość występowania krwawień w różnych wskazaniach
Częstość występowania krwawień i niedokrwistości różni się w zależności od wskazania, dla którego stosowany jest rywaroksaban. Poniższa tabela przedstawia odsetek pacjentów, u których występowały krwawienia i niedokrwistość w różnych wskazaniach klinicznych.10
| Wskazanie kliniczne | Odsetek pacjentów z krwawieniem |
|---|---|
| Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u dorosłych pacjentów po przebytej planowej alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego | 6,8% |
| Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów hospitalizowanych z powodów niechirurgicznych | 12,6% |
| Leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG), zatorowości płucnej (ZP) i profilaktyka nawrotów | 23% |
| Leczenie ŻChZZ i profilaktyka nawrotów ŻChZZ u donoszonych noworodków i dzieci w wieku poniżej 18 lat po rozpoczęciu standardowego leczenia przeciwzakrzepowego | 39,5% |
| Profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową | 28,0% |
| Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów po ostrym zespole wieńcowym (OZW) | 22,0% |
| Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów z CAD/PAD | 18,1% |
| Niedokrwistość | 5,9% |
Monitorowanie objawów krwawienia
Ze względu na ryzyko krwawień, oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, badania laboratoryjne hemoglobiny/hematokrytu mogą być przydatne do wykrywania utajonego krwawienia i określania ilościowego znaczenia klinicznego jawnego krwawienia.11
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania