Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Rywaroksaban STADA w postaci kapsułek twardych (15 mg i 20 mg) jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego stosowanie powinno być bezwzględnie przeciwwskazane w ściśle określonych sytuacjach klinicznych. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjenta i powodzenia terapii.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Przeciwwskazaniem do stosowania rywaroksabanu jest nadwrażliwość na substancję czynną (rywaroksaban) lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Należy pamiętać, że lek zawiera laktozę jednowodną (37 mg w kapsułce 15 mg i 49,9 mg w kapsułce 20 mg), co może stanowić istotną informację dla pacjentów z nietolerancją laktozy.²

Aktywne krwawienia o znaczeniu klinicznym

Rywaroksaban jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z czynnym krwawieniem o znaczeniu klinicznym. Ze względu na mechanizm działania leku (hamowanie czynnika Xa), jego podanie w takiej sytuacji może prowadzić do nasilenia krwawienia i pogorszenia stanu klinicznego pacjenta.³

Stany i nieprawidłowości stanowiące wysokie ryzyko krwawienia

Rywaroksabanu nie należy stosować u pacjentów z nieprawidłowościami i stanami stanowiącymi znaczące ryzyko wystąpienia poważnych krwawień. Do takich stanów zaliczamy:⁴

• Czynne lub ostatnio przebyte owrzodzenia w obrębie przewodu pokarmowego – ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego
• Nowotwór złośliwy z wysokim ryzykiem krwawienia – niektóre typy nowotworów charakteryzują się zwiększoną tendencją do krwawień
• Przebyty niedawno uraz mózgu lub kręgosłupa – ryzyko wtórnego krwawienia śródczaszkowego lub wewnątrzrdzeniowego
• Przebyty ostatnio zabieg chirurgiczny w obrębie mózgu, kręgosłupa lub zabieg okulistyczny – ze względu na ryzyko krwawienia w miejscu operacji
• Ostatnio przebyty krwotok wewnątrzczaszkowy – ryzyko nawrotu krwawienia
• Stwierdzona lub podejrzewana obecność żylaków przełyku – zwiększone ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego
• Żylno-tętnicze wady rozwojowe – zwiększone ryzyko krwawienia z nieprawidłowych struktur naczyniowych
• Tętniak naczyniowy – ryzyko pęknięcia i krwawienia z tętniaka
• Poważne nieprawidłowości w obrębie naczyń wewnątrzrdzeniowych lub śródmózgowych – zwiększone ryzyko krwawienia z tych struktur

Jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych

Przeciwwskazane jest jednoczesne leczenie rywaroksabanem i innymi produktami przeciwzakrzepowymi, takimi jak:⁵

• Heparyna niefrakcjonowana
• Heparyny drobnocząsteczkowe (enoksaparyna, dalteparyna, itp.)
• Pochodne heparyny (fondaparynuks, itp.)
• Doustne leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, eteksylan dabigatranu, apiksaban, itp.)

Istnieją jednak dwa wyjątki od tej reguły:

1. Szczególny przypadek zmiany leczenia przeciwzakrzepowego – gdy konieczne jest przejście z jednego leku przeciwzakrzepowego na rywaroksaban lub odwrotnie, dopuszcza się krótkotrwałe nakładanie się terapii
2. Gdy heparyna niefrakcjonowana podawana jest w dawkach koniecznych do utrzymania drożności cewnika żył głównych lub tętnic

Choroba wątroby z koagulopatią

Rywaroksaban jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobą wątroby, która wiąże się z koagulopatią i ryzykiem krwawienia o znaczeniu klinicznym. Dotyczy to szczególnie pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C według klasyfikacji Child-Pugh. U tych pacjentów zaburzenia czynności wątroby wpływają na hemostazę, co w połączeniu z działaniem przeciwzakrzepowym rywaroksabanu znacząco zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych.⁶

Ciąża i karmienie piersią

Stosowanie rywaroksabanu jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Wynika to z potencjalnego ryzyka krwawienia u matki oraz braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w tych okolicznościach. Dodatkowo istnieje ryzyko przenikania leku przez łożysko do płodu oraz do mleka matki.⁷

Postać farmaceutyczna leku a przeciwwskazania

Rywaroksaban STADA jest dostępny w postaci kapsułek twardych o zawartości 15 mg (pomarańczowo-czerwone kapsułki o długości 22 mm) lub 20 mg (brązowe kapsułki o długości 22 mm) substancji czynnej. Obie postaci zawierają biały lub prawie biały proszek. Przeciwwskazania dotyczą obu dawek leku, niezależnie od postaci farmaceutycznej.⁸