Przeciwwskazania
Clexane 8000 j.m. (80 mg)/0,8 ml

Przeciwwskazania stosowania leku Clexane. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Enoksaparyna sodowa, będąca substancją czynną leku Clexane, jest heparyną drobnocząsteczkową (LMWH) stosowaną w profilaktyce i leczeniu stanów zakrzepowo-zatorowych. Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii tym lekiem należy bezwzględnie uwzględnić szereg przeciwwskazań, które mogą prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę sytuacji klinicznych, w których stosowanie enoksaparyny sodowej jest przeciwwskazane.^[1]

Nadwrażliwość na składniki leku

Leku Clexane nie należy podawać pacjentom z nadwrażliwością na:^[2]

• Enoksaparynę sodową – substancję czynną preparatu
• Heparynę – związek macierzysty
• Pochodne heparyny
• Inne heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH)
• Którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie

Nadwrażliwość na powyższe substancje zwiększa ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych, które mogą mieć charakter reakcji anafilaktycznych zagrażających życiu pacjenta.

Małopłytkowość poheparynowa

Przeciwwskazaniem do stosowania enoksaparyny sodowej jest stwierdzona w wywiadzie immunologiczna małopłytkowość poheparynowa (heparin-induced thrombocytopenia, HIT) w następujących okolicznościach:^[3]

• Wystąpienie HIT w okresie ostatnich 100 dni – nawet jeśli obecnie pacjent nie ma objawów małopłytkowości
• Obecność krążących przeciwciał przeciwko kompleksom heparyna-czynnik płytkowy 4 (PF4)

Małopłytkowość poheparynowa jest groźnym powikłaniem immunologicznym związanym ze stosowaniem heparyn, charakteryzującym się spadkiem liczby płytek krwi i może prowadzić do poważnych powikłań zakrzepowych. Dlatego u pacjentów z HIT w wywiadzie lub z wykrytymi przeciwciałami przeciwko kompleksom heparyna-PF4 należy bezwzględnie odradzić stosowanie enoksaparyny sodowej.

Aktywne krwawienia i stany zwiększonego ryzyka krwotocznego

Preparat Clexane jest przeciwwskazany u pacjentów z:^[4]

• Aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem – niezależnie od jego lokalizacji i nasilenia
• Stanami medycznymi związanymi z wysokim ryzykiem krwawienia, w tym:
  • Niedawno przebyty udar krwotoczny
  • Owrzodzenie żołądka lub jelit
  • Nowotwór złośliwy obarczony wysokim ryzykiem krwawienia
  • Niedawno przebyta operacja mózgu, rdzenia kręgowego lub oka
  • Rozpoznanie lub podejrzenie żylaków przełyku
  • Nieprawidłowości anatomiczne w układzie tętniczo-żylnym
  • Tętniaki naczyniowe
  • Poważne nieprawidłowości naczyń krwionośnych w obrębie rdzenia kręgowego lub mózgu

Wymienione stany kliniczne znacząco zwiększają ryzyko poważnych powikłań krwotocznych, które mogą być potencjalnie zagrażające życiu podczas stosowania enoksaparyny sodowej z uwagi na jej działanie przeciwkrzepliwe.

Znieczulenie podpajęczynówkowe i zewnątrzoponowe

Enoksaparyna sodowa jest przeciwwskazana w przypadku:^[5]

• Znieczulenia podpajęczynówkowego (subarachnoidalnego)
• Znieczulenia zewnątrzoponowego (epiduralnego)
• Znieczulenia miejscowego

Przeciwwskazanie to dotyczy sytuacji, gdy enoksaparyna sodowa była stosowana w leczeniu w ciągu ostatnich 24 godzin. Jest to związane z ryzykiem wystąpienia krwawienia do przestrzeni zewnątrzoponowej lub podpajęczynówkowej, co może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych, włącznie z długotrwałym lub trwałym porażeniem.

Postaci farmaceutyczne i dostępne dawki

Lek Clexane dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawkach, w następujących dawkach:^[6]

Preparat stanowi przejrzysty, bezbarwny lub żółtawy roztwór o wartości pH 5,5 – 7,5.^[7] Enoksaparyna sodowa jest substancją biologiczną otrzymywaną w wyniku zasadowej depolimeryzacji estru benzylowego heparyny pochodzącej z błony śluzowej jelit świń.^[8]

Rekomendacje dla lekarzy

Przed wdrożeniem terapii enoksaparyną sodową należy przeprowadzić szczegółowy wywiad z pacjentem ukierunkowany na identyfikację wszystkich wymienionych przeciwwskazań. Szczególną uwagę należy zwrócić na:

1. Historię reakcji alergicznych na heparyny i ich pochodne
2. Przebyte epizody małopłytkowości poheparynowej
3. Aktywne procesy krwotoczne i stany zwiększonego ryzyka krwawienia
4. Planowane procedury znieczulenia przewodowego (podpajęczynówkowego lub zewnątrzoponowego)

W przypadku wątpliwości co do bezpieczeństwa stosowania leku Clexane u danego pacjenta, należy rozważyć alternatywne metody leczenia przeciwzakrzepowego lub skonsultować się ze specjalistą hematologiem.