Przeciwwskazania stosowania leku Eferox. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Eferox, zawierający jako substancję czynną lewotyroksynę sodową bezwodną (Levothyroxinum natricum), dostępny w różnych dawkach od 25 do 200 mikrogramów w postaci tabletek, posiada ściśle określone przeciwwskazania, które lekarz powinien uwzględnić przed przepisaniem tego preparatu pacjentowi. Stosowanie leku w sytuacjach opisanych poniżej może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjenta.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Preparat Eferox jest przeciwwskazany u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na substancję czynną (lewotyroksynę sodową) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w leku. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się wysypką, świądem, obrzękiem czy w skrajnych przypadkach reakcją anafilaktyczną. W wywiadzie z pacjentem należy dokładnie ustalić historię wcześniejszych reakcji alergicznych na leki zawierające hormony tarczycy.²

Nieleczona nadczynność tarczycy

Stosowanie lewotyroksyny jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nieleczoną nadczynnością tarczycy, gdyż podanie dodatkowej ilości hormonu tarczycy może znacząco pogorszyć stan pacjenta, prowadząc do nasilenia objawów tyreotoksykozy, takich jak tachykardia, zaburzenia rytmu serca, niepokój psychoruchowy, nadmierna potliwość, drżenie rąk i utrata masy ciała. Pacjent z nadczynnością tarczycy wymaga w pierwszej kolejności wdrożenia odpowiedniego leczenia przeciwtarczycowego.³

Tyreotoksykoza jawna lub subkliniczna

Przeciwwskazaniem do stosowania leku Eferox jest również nieleczona subkliniczna tyreotoksykoza, charakteryzująca się obniżonym stężeniem TSH w surowicy przy prawidłowych stężeniach hormonów T3 i T4, niezależnie od jej etiologii. Podobnie, jawna tyreotoksykoza stanowi absolutne przeciwwskazanie do stosowania preparatów lewotyroksyny. Podanie Eferoxu w takich przypadkach mogłoby prowadzić do nasilenia objawów nadczynności i pogorszenia rokowania pacjenta.⁴

Zaburzenia czynności nadnerczy i przysadki

Eferox nie powinien być stosowany u pacjentów z nieleczoną niedoczynnością nadnerczy oraz z nieleczoną niedoczynnością przysadki. Podanie lewotyroksyny w tych stanach może prowadzić do przełomu nadnerczowego, gdyż lewotyroksyna przyspiesza metabolizm kortykosteroidów. Przed rozpoczęciem leczenia lewotyroksyną u pacjentów z podejrzeniem niewydolności nadnerczy należy przeprowadzić odpowiednią diagnostykę i w razie potwierdzenia rozpoznania wdrożyć substytucję kortykosteroidami.⁵

Ostre schorzenia układu sercowo-naczyniowego

Leczenia preparatem Eferox nie wolno rozpoczynać u pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego, z ostrym zapaleniem mięśnia sercowego oraz podczas ostrego zapalenia wszystkich warstw serca (pancarditis). Lewotyroksyna, zwiększając zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen i przyspieszając akcję serca, mogłaby pogorszyć stan pacjenta, zwiększając ryzyko powikłań kardiologicznych, w tym zaburzeń rytmu serca, niewydolności serca, a nawet zgonu. Leczenie preparatem Eferox u tych pacjentów można rozważyć dopiero po ustabilizowaniu stanu klinicznego i po konsultacji kardiologicznej.⁶

Przeciwwskazania związane z ciążą

Szczególną sytuacją kliniczną jest ciąża, podczas której istnieją określone ograniczenia dotyczące stosowania leku Eferox. Leczenie skojarzone nadczynności tarczycy lewotyroksyną z lekami przeciwtarczycowymi nie jest wskazane w czasie ciąży. Terapia skojarzona mogłaby prowadzić do konieczności stosowania wyższych dawek leków przeciwtarczycowych, które przenikają przez łożysko w większym stopniu niż lewotyroksyna, zwiększając ryzyko niedoczynności tarczycy u płodu. W przypadku kobiet ciężarnych z nadczynnością tarczycy preferowana jest monoterapia najniższą skuteczną dawką leku przeciwtarczycowego.⁷

Uwagi dotyczące postaci farmaceutycznej

Eferox jest dostępny w postaci białych, okrągłych, niepowlekanych tabletek z rowkiem dzielącym po jednej stronie, umożliwiającym podział na równe dawki, oraz z oznaczeniem cyfrowym odpowiadającym mocy (25, 50, 75, 88, 100, 112, 125, 137, 150, 175 lub 200) wytłoczonym po drugiej stronie. Tabletkę można podzielić na równe dawki, co może ułatwić precyzyjne dawkowanie leku, ale nie zmienia to wskazanych wyżej przeciwwskazań do jego stosowania. Należy pamiętać, że nawet niewielkie dawki lewotyroksyny mogą być niebezpieczne w wymienionych powyżej stanach klinicznych.⁸