Interakcje leku
Althyxin 50 mcg/5 ml

Lewotyroksyna sodowa (Althyxin) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej wchłanianie, metabolizm i działanie kliniczne. Substancje wiążące lewotyroksynę w jelicie, takie jak sukralfat, kolestyramina, kolesewelam i sewelamer, znacząco obniżają jej biodostępność, co wymaga zachowania co najmniej 4-godzinnego odstępu między podaniem leków. Preparaty zawierające metale dwu- i trójwartościowe (żelazo, wapń, magnez, glin) zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny, dlatego zaleca się odstęp minimum 2 godzin. Inhibitory pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol, lanzoprazol) podnoszą pH żołądka, co również obniża absorpcję leku, wskazując na konieczność monitorowania funkcji tarczycy i ewentualnej korekty dawki. Leki indukujące enzymy wątrobowe (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna, dziurawiec) przyspieszają metabolizm lewotyroksyny, co może wymagać zwiększenia dawki. Ponadto, lewotyroksyna nasila działanie antykoagulantów (warfaryna, dikumarol, acenokumarol, fenindion), co wymaga ścisłego monitorowania INR i dostosowania terapii przeciwzakrzepowej.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna produktu Althyxin, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Mechanizm tych interakcji jest zróżnicowany i obejmuje wpływ na wchłanianie, metabolizm, wydalanie oraz działanie farmakodynamiczne lewotyroksyny. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące udokumentowanych interakcji.1

Interakcje wpływające na wchłanianie lewotyroksyny

Wchłanianie lewotyroksyny może być istotnie zmniejszone przez jednoczesne podawanie substancji wiążących ją w jelicie. Do takich substancji należą: sukralfat, polistyrenosulfonian sodu oraz kolestyramina. Podobny efekt wywołuje kolesewelam, który w badaniach na zdrowych ochotnikach wykazał zmniejszenie AUC i Cmax lewotyroksyny, gdy był podawany jednocześnie lub po godzinie. Interakcji nie obserwowano dopiero, gdy kolesewelam podawano co najmniej cztery godziny po lewotyroksynie.2

Również sewelamer może obniżać wchłanianie lewotyroksyny, co wymaga monitorowania czynności tarczycy na początku i zakończeniu leczenia skojarzonego oraz ewentualnej modyfikacji dawkowania.3

Wchłanianie lewotyroksyny ograniczają także: cymetydyna, preparaty zawierające glin, żelazo lub wapń. Z tego powodu produkt Althyxin należy przyjmować co najmniej 2 godziny przed zastosowaniem wymienionych leków.4

Produkty zawierające soję mogą hamować jelitowe wchłanianie lewotyroksyny. Szczególną uwagę należy zwrócić na początek lub zakończenie stosowania diety bogatej w produkty sojowe, gdyż może być wówczas konieczne dostosowanie dawki produktu Althyxin.5

Orlistat stosowany jednocześnie z lewotyroksyną może prowadzić do niedoczynności tarczycy lub pogorszenia kontroli już istniejącej niedoczynności. Wynika to ze zmniejszonego wchłaniania soli jodu i/lub lewotyroksyny.6

Inhibitory pompy protonowej (PPI) mogą zmniejszać wchłanianie hormonów tarczycy z powodu zwiększenia pH soku żołądkowego. Podczas równoczesnego leczenia zaleca się regularne kontrolowanie czynności tarczycy i monitorowanie stanu klinicznego pacjenta. Możliwe, że konieczne będzie zwiększenie dawki hormonów tarczycy. Należy również zachować ostrożność podczas kończenia leczenia PPI.7

Interakcje wpływające na metabolizm lewotyroksyny

Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, prymidon i ryfampicyna, zwiększają metabolizm lewotyroksyny, co może prowadzić do zmniejszenia jej stężenia we krwi.8

Również preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum L.) mogą zwiększać klirens wątrobowy lewotyroksyny. U pacjentów stosujących hormonoterapię w związku z chorobami tarczycy może być konieczne zwiększenie dawki hormonu tarczycy, jeśli równocześnie podawane są leki o działaniu pobudzającym enzymy wątrobowe.9

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Lewotyroksyna nasila działanie warfaryny, dikumarolu, acenokumarolu, fenindionu i prawdopodobnie innych leków przeciwzakrzepowych. Wynika to ze zwiększonego metabolizmu czynników krzepnięcia oraz wypierania leków przeciwzakrzepowych z połączeń z białkami.10

Interakcje wpływające na czynność tarczycy

Amiodaron może osłabiać działanie hormonów tarczycy stosowanych w leczeniu niedoczynności tarczycy. Ze względu na wysoką zawartość jodu, amiodaron może prowadzić zarówno do nadczynności tarczycy, jak i niedoczynności tarczycy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wolem guzkowym z możliwą nierozpoznaną autonomiczną czynnością tarczycy.11

Lit działa bezpośrednio na tarczycę, hamując uwalnianie hormonów tarczycy, co może prowadzić do klinicznej niedoczynności tarczycy.12

Propylotiouracyl, glikokortykosteroidy, leki beta-sympatykolityczne, amiodaron oraz środki kontrastowe zawierające jod hamują obwodową konwersję T4 do T3, co może wpływać na skuteczność leczenia lewotyroksyną.13

Interakcje z lekami sercowo-naczyniowymi

Lewotyroksyna przyspiesza metabolizm propranololu, co może wymagać dostosowania dawkowania tego leku.14

W przypadku rozpoczęcia leczenia lewotyroksyną u pacjentów przyjmujących digoksynę, dawka digoksyny może wymagać dostosowania. Pacjenci z nadczynnością tarczycy mogą potrzebować stopniowego zwiększania dawki digoksyny w trakcie leczenia niedoczynności tarczycy, ponieważ początkowo są oni bardziej wrażliwi na działanie digoksyny.15

Hormony tarczycy zwiększają zapotrzebowanie metaboliczne, dlatego należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wpływającymi na czynność serca, takimi jak sympatykomimetyki, gdyż mogą one nasilać to działanie. Dodatkowo hormony tarczycy mogą zwiększać wrażliwość receptorów na katecholaminy.16

Opisywano pojedyncze przypadki znacznego nadciśnienia i tachykardii podczas jednoczesnego podawania ketaminy i lewotyroksyny.17

Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi

Jednoczesne stosowanie lewotyroksyny może przyspieszyć odpowiedź na leczenie przeciwdepresyjne imipraminą, amitryptyliną i prawdopodobnie innymi trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.18

Natomiast jednoczesne stosowanie sertraliny może osłabiać działanie lewotyroksyny.19

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

Istnieje możliwość interakcji z lekami hipoglikemizującymi, dlatego pacjentów z cukrzycą należy obserwować pod kątem zwiększonego zapotrzebowania na insulinę lub doustne leki hipoglikemizujące.20

Interakcje z lekami hormonalnymi

Estrogeny, produkty zawierające estrogeny i doustne środki antykoncepcyjne mogą zwiększać zapotrzebowanie na dawkę hormonów tarczycy. Z kolei androgeny i kortykosteroidy mogą zmniejszać stężenie globulin wiążących tyroksynę w surowicy.21

Interakcje z inhibitorami proteazy

Inhibitory proteazy (takie jak rytonawir, indynawir, lopinawir) mogą wpływać na działanie lewotyroksyny. Zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia hormonów tarczycy. W razie potrzeby należy dostosować dawkę lewotyroksyny.22

Interakcje z inhibitorami kinazy tyrozynowej

Inhibitory kinazy tyrozynowej (np. imatynib, sunitynib) mogą zmniejszać skuteczność lewotyroksyny. Zaleca się monitorowanie czynności tarczycy pacjentów na początku i przy zakończeniu leczenia skojarzonego tymi lekami. W razie potrzeby należy dostosować dawkę lewotyroksyny.23

Interakcje z innymi lekami

Zgłoszono, że lowastatyna spowodowała po jednym przypadku niedoczynności tarczycy i nadczynności tarczycy u dwóch pacjentów przyjmujących lewotyroksynę.24

Podczas jednoczesnego stosowania leków przeciwzapalnych, takich jak fenylobutazon lub kwas acetylosalicylowy z lewotyroksyną, obserwowano fałszywie niskie całkowite stężenia T4 w osoczu.25

Podwyższone stężenie hormonu tyreotropowego zaobserwowano po zastosowaniu chlorochiny z proguanilem w profilaktyce malarii u chorego ustabilizowanego lewotyroksyną.26

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Biotyna może wpływać na wyniki badań immunologicznych tarczycy opartych na interakcji biotyny i streptawidyny, prowadząc do fałszywego zmniejszenia lub fałszywego zwiększenia wartości wyników badań.27

Interakcje z alkoholem

Alkohol może wpływać na farmakokinetykę i farmakodynamikę lewotyroksyny, chociaż mechanizm tych interakcji nie jest w pełni poznany. Spożywanie alkoholu może zaburzać wchłanianie lewotyroksyny oraz modyfikować jej metabolizm wątrobowy.

U pacjentów z chorobami tarczycy, zwłaszcza tymi leczonymi lewotyroksyną, regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do:

  • Zmniejszenia skuteczności leczenia z powodu wpływu alkoholu na funkcjonowanie tarczycy
  • Zaburzenia metabolizmu lewotyroksyny, co może wymagać modyfikacji dawkowania
  • Pogorszenia objawów zarówno niedoczynności, jak i nadczynności tarczycy
  • Zwiększonego ryzyka hepatotoksyczności, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków metabolizowanych w wątrobie

Zaleca się ostrożność przy spożywaniu alkoholu podczas leczenia lewotyroksyną. Pacjentom z chorobami tarczycy należy doradzić ograniczenie spożycia alkoholu, a w przypadku konieczności przyjmowania lewotyroksyny i spożywania alkoholu, wskazane jest zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego między przyjęciem leku a spożyciem alkoholu.

Tabela interakcji lewotyroksyny z innymi lekami

Grupa leków/substancja Przykładowe leki Rodzaj interakcji Poziom ważności interakcji Zalecenia
Leki wiążące w jelicie Kolestyramina, sukralfat, polistyrenosulfonian sodu, kolesewelam, sewelamer Zmniejszenie wchłaniania lewotyroksyny Wysoki Zachować co najmniej 4-godzinny odstęp między przyjęciem lewotyroksyny a tych leków
Preparaty zawierające metale dwu- i trójwartościowe Preparaty żelaza, wapnia, magnezu, glinu Zmniejszenie wchłaniania lewotyroksyny Średni Zachować co najmniej 2-godzinny odstęp między przyjęciem lewotyroksyny a tych preparatów
Leki przeciwzakrzepowe Warfaryna, dikumarol, acenokumarol, fenindion Zwiększone działanie przeciwzakrzepowe Wysoki Monitorować INR i dostosować dawkę leków przeciwzakrzepowych
Leki przeciwarytmiczne Amiodaron, digoksyna Amiodaron może osłabiać działanie lewotyroksyny; konieczne dostosowanie dawki digoksyny Wysoki Regularne monitorowanie czynności tarczycy i stężenia digoksyny
Leki indukujące enzymy wątrobowe Karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna, ziele dziurawca Zwiększony metabolizm lewotyroksyny Średni Może być konieczne zwiększenie dawki lewotyroksyny
Leki wpływające na tarczycę Lit, propylotiouracyl Hamowanie uwalniania hormonów tarczycy lub konwersji T4 do T3 Wysoki Monitorowanie czynności tarczycy, może być konieczne dostosowanie dawki lewotyroksyny
Leki przeciwdepresyjne Imipramina, amitryptylina, sertralina TCA – przyspieszenie odpowiedzi; sertralina – osłabienie działania lewotyroksyny Niski do średniego Monitorowanie objawów klinicznych, dostosowanie dawek w razie potrzeby
Leki przeciwcukrzycowe Insulina, doustne leki hipoglikemizujące Możliwe zwiększone zapotrzebowanie na leki przeciwcukrzycowe Średni Monitorowanie glikemii, dostosowanie dawek leków przeciwcukrzycowych
Preparaty hormonalne Estrogen, doustne środki antykoncepcyjne, androgeny, kortykosteroidy Estrogeny – zwiększone zapotrzebowanie na lewotyroksynę; androgeny i kortykosteroidy – zmniejszenie stężenia białek wiążących Średni Monitorowanie czynności tarczycy przy rozpoczynaniu lub zakończeniu terapii hormonalnej
Inhibitory proteazy Rytonawir, indynawir, lopinawir Mogą wpływać na działanie lewotyroksyny Średni Ścisłe monitorowanie stężenia hormonów tarczycy
Inhibitory kinazy tyrozynowej Imatynib, sunitynib Zmniejszona skuteczność lewotyroksyny Średni Monitorowanie czynności tarczycy, dostosowanie dawki lewotyroksyny
Inhibitory pompy protonowej Omeprazol, pantoprazol, lanzoprazol Zmniejszone wchłanianie lewotyroksyny Średni Regularne kontrolowanie czynności tarczycy, może być konieczne zwiększenie dawki lewotyroksyny
Alkohol Potencjalne zaburzenie wchłaniania i metabolizmu lewotyroksyny Niski do średniego Ograniczenie spożycia alkoholu, zachowanie odstępu między przyjęciem leku a spożyciem alkoholu
Lowastatyna Pojedyncze przypadki niedoczynności i nadczynności tarczycy Niski Monitorowanie czynności tarczycy
Leki przeciwzapalne Fenylobutazon, kwas acetylosalicylowy Fałszywie niskie stężenie T4 w osoczu Niski Uwzględniać możliwość fałszywie zaniżonych wyników badań
Biotyna Wpływ na wyniki badań immunologicznych tarczycy Średni Przerwać przyjmowanie biotyny przed wykonaniem badań tarczycy
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl