Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kabazytaksel
Kabazytaksel, stosowany w preparatach takich jak Cabazitaxel Fresenius Kabi i inne, wykazuje w badaniach przedklinicznych działania niepożądane, które nie pojawiły się w badaniach klinicznych, ale mogą mieć znaczenie w praktyce lekarskiej. U psów obserwowano zmiany martwicze tętniczek wątrobowych, hiperplazję nabłonka kanalików żółciowych oraz martwicę hepatocytów przy ekspozycji nawet niższej niż kliniczna. Dodatkowo stwierdzono zwyrodnienie jąder z martwicą pojedynczych komórek nabłonka najądrza. U szczurów, przy ekspozycji wyższej niż kliniczna, zaobserwowano odwracalne zmiany w oku, takie jak podtorebkowy obrzęk i zwyrodnienie włókien soczewki, a także zwyrodnienie pęcherzyków nasiennych i atrofię kanalików wyprowadzających jądra. Potencjał genotoksyczny kabazytakselu jest związany z jego mechanizmem działania (hamowanie depolimeryzacji tubuliny) i obejmuje wzrost liczby komórek poliploidalnych in vitro oraz mikrojąder in vivo, co jest typowe dla leków o podobnym mechanizmie. Nie przeprowadzono badań dotyczących rakotwórczości.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania kabazytakselu
Kabazytaksel, będący substancją czynną produktów leczniczych takich jak Cabazitaxel Fresenius Kabi, Cabazitaxel G.L., Cabazitaxel Medical Valley oraz Cabazitaxel MSN, został poddany szeregowi badań przedklinicznych mających na celu określenie jego profilu bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące wyników tych badań, które są istotne dla zrozumienia potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tej substancji u ludzi.1
Toksyczność w modelach zwierzęcych
W badaniach przedklinicznych zaobserwowano szereg działań niepożądanych, które nie wystąpiły w badaniach klinicznych, ale mogą mieć potencjalne znaczenie podczas stosowania kabazytakselu u ludzi.2
Badania na psach
U psów, którym podawano kabazytaksel w pojedynczej dawce, przez 5 dni lub w odstępach tygodniowych, zaobserwowano działania niepożądane przy poziomach ekspozycji nawet niższych niż stosowane klinicznie. Te efekty obejmowały:
- Zmiany martwicze tętniczek wątrobowych lub w ich sąsiedztwie
- Hiperplazję nabłonka kanalików żółciowych
- Martwicę hepatocytów
3
W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym u psów odnotowano również zwyrodnienie jąder, charakteryzujące się niewielkiego stopnia martwicą pojedynczych komórek nabłonka najądrza. Ekspozycja u zwierząt była podobna lub niższa od obserwowanej u ludzi otrzymujących klinicznie odpowiadające dawki kabazytakselu.4
Badania na szczurach
U szczurów, w badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym, przy poziomach ekspozycji wyższych niż kliniczne, zaobserwowano zaburzenia oka, które mogą mieć znaczenie przy stosowaniu klinicznym. Obejmowały one:
- Podtorebkowy obrzęk soczewki
- Zwyrodnienie włókien soczewki
5
Co istotne, te zmiany w oku były częściowo odwracalne po 8 tygodniach od zakończenia podawania substancji.6
W badaniach wielokrotnego podawania kabazytakselu szczurom zaobserwowano również:
- Zwyrodnienie pęcherzyków nasiennych
- Atrofię kanalików wyprowadzających jąder
7
Potencjał genotoksyczny
Ocena potencjału genotoksycznego kabazytakselu przyniosła mieszane wyniki w różnych modelach badawczych:8
- Test Amesa (rewersji mutacji u bakterii) – kabazytaksel nie indukował mutacji
- Badanie in vitro na limfocytach ludzkich – nie stwierdzono indukcji strukturalnych aberracji chromosomalnych, natomiast odnotowano wzrost liczby komórek poliploidalnych
- Test mikrojądrowy in vivo u szczurów – zaobserwowano wzrost liczby mikrojąder
9
Warto podkreślić, że zaobserwowane zjawiska genotoksyczne są związane z mechanizmem działania farmakologicznego kabazytakselu, który hamuje depolimeryzację tubuliny. Podobne efekty genotoksyczne obserwowano w przypadku innych leków o analogicznym mechanizmie działania.10 Ustalenia dotyczące genotoksyczności wynikają z mechanizmu aneugenicznego i są naturalnym elementem aktywności farmakologicznej związku.11
Rakotwórczość
Dotychczas nie przeprowadzono badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego kabazytakselu.12
Wpływ na płodność i rozród
Badania wpływu kabazytakselu na płodność i rozród wykazały następujące efekty:13
Wpływ na płodność samców
Kabazytaksel nie wpływał na kopulację i płodność u samców szczurów. Jednak w badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym zaobserwowano efekty, które mogą potencjalnie wpływać na płodność, w tym:14
| Gatunek | Obserwowane efekty | Poziom ekspozycji |
|---|---|---|
| Szczury | Zwyrodnienie pęcherzyków nasiennych Atrofia kanalików wyprowadzających jąder |
Podobny lub niższy od ekspozycji u ludzi otrzymujących klinicznie odpowiadające dawki kabazytakselu |
| Psy | Zwyrodnienie jąder (niewielkiego stopnia martwica pojedynczych komórek nabłonka najądrza) |
Toksyczność dla zarodka i płodu
Kabazytaksel podawany dożylnie raz dziennie samicom szczura w okresie od 6. do 17. dnia ciąży wykazywał następujące działania toksyczne:15
- Toksyczny wpływ na zarodki i płody
- Toksyczny wpływ na samice
- Obumarcie płodów
- Spadek średniej masy ciała płodu
- Opóźnienie procesu kostnienia szkieletu
16
Co istotne, ekspozycja u zwierząt była niższa od obserwowanej u ludzi otrzymujących klinicznie odpowiadające dawki kabazytakselu, co wskazuje na potencjalne zagrożenie przy stosowaniu klinicznym. Badania wykazały również, że kabazytaksel przechodził przez barierę łożyskową u szczurów.17
Przenikanie do mleka
W badaniach na szczurach wykazano, że kabazytaksel i jego metabolity przenikają do mleka samic. Ilość substancji w mleku sięgała do 1,5% dawki podanej matce w ciągu 24 godzin.18
Ocena ryzyka dla środowiska
Przeprowadzone badania nad ryzykiem dla środowiska wykazały, że kabazytaksel nie będzie powodował znaczącego ryzyka dla środowiska wodnego.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania