Wpływ leku Avasart Plus na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy Avasart Plus zawierający amlodypinę i walsartan wymaga szczególnej uwagi w kontekście potencjalnego stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz w aspekcie wpływu na płodność. Lekarz powinien przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego leku w wymienionych sytuacjach, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną.¹

Stosowanie Avasart Plus w okresie ciąży

Bezpieczeństwo stosowania amlodypiny, jednej z substancji czynnych produktu Avasart Plus, nie zostało jednoznacznie ustalone u kobiet w ciąży. W badaniach na modelach zwierzęcych zaobserwowano szkodliwy wpływ na reprodukcję przy zastosowaniu dużych dawek amlodypiny. Amlodypinę można stosować w okresie ciąży wyłącznie w sytuacji, gdy nie istnieje bezpieczniejsza alternatywa terapeutyczna, a choroba podstawowa stwarza większe zagrożenie zarówno dla matki, jak i dla płodu.²

W przypadku walsartanu, drugiej substancji czynnej produktu Avasart Plus, który należy do grupy antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA), istnieją istotne ograniczenia dotyczące stosowania w okresie ciąży:³

• Pierwszy trymestr ciąży – nie zaleca się stosowania AIIRA, w tym walsartanu. Dane epidemiologiczne, choć nierozstrzygające, nie wykluczają nieznacznego zwiększenia ryzyka działania teratogennego. U pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży.⁴
• Drugi i trzeci trymestr ciąży – stosowanie AIIRA, w tym walsartanu, jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na udokumentowane toksyczne działanie na płód i noworodka.⁵

Postępowanie w przypadku stwierdzenia ciąży lub jej planowania

W momencie potwierdzenia ciąży u pacjentki przyjmującej Avasart Plus, leczenie należy natychmiast przerwać i rozpocząć terapię alternatywną, jeśli istnieją wskazania do kontynuacji leczenia przeciwnadciśnieniowego.⁶

Narażenie płodu na działanie AIIRA (walsartanu) w drugim i trzecim trymestrze ciąży może spowodować:⁷

• Pogorszenie czynności nerek płodu – może prowadzić do poważnych zaburzeń funkcjonowania układu moczowego
• Małowodzie – zbyt mała ilość płynu owodniowego, co zagraża prawidłowemu rozwojowi płodu
• Opóźnienie kostnienia czaszki – zaburzenie rozwoju kości czaszkowych płodu

U noworodków, których matki przyjmowały AIIRA, mogą wystąpić:⁸

• Niewydolność nerek – poważne zaburzenie funkcjonowania nerek
• Niedociśnienie tętnicze – zbyt niskie ciśnienie krwi
• Hiperkaliemia – podwyższone stężenie potasu we krwi

Zalecenia dotyczące monitorowania w przypadku ekspozycji na lek

Jeśli pacjentka była narażona na działanie AIIRA od drugiego trymestru ciąży, zaleca się:⁹

1. Regularne badania ultrasonograficzne oceniające:
   • Rozwój i kostnienie czaszki płodu
   • Czynność nerek płodu
2. Uważną obserwację noworodka po porodzie, ze szczególnym uwzględnieniem:
   • Monitorowania ciśnienia tętniczego ze względu na ryzyko niedociśnienia
   • Oceny funkcji nerek
   • Kontroli poziomu elektrolitów

Stosowanie Avasart Plus podczas karmienia piersią

Nie zaleca się przyjmowania produktu leczniczego Avasart Plus podczas karmienia piersią. Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego produktu złożonego w okresie laktacji. W przypadku konieczności leczenia przeciwnadciśnieniowego u kobiety karmiącej piersią, zaleca się stosowanie produktów o lepszym, udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w okresie laktacji.¹⁰

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku karmienia noworodków i wcześniaków, które są bardziej wrażliwe na potencjalne działania niepożądane leków przenikających do mleka matki.¹¹

Wpływ Avasart Plus na płodność

Brak jest badań klinicznych oceniających wpływ produktu złożonego Avasart Plus na płodność u ludzi. Dostępne są jednak dane dotyczące poszczególnych składników leku:¹²

• Walsartan – badania na szczurach nie wykazały niekorzystnego wpływu na sprawność reprodukcyjną samców i samic po podaniu doustnym dawek do 200 mg/kg masy ciała na dobę, co stanowi dawkę 6-krotnie większą od maksymalnej dawki zalecanej dla ludzi w przeliczeniu na mg/m² powierzchni ciała (przy założeniu podawania doustnie 320 mg na dobę pacjentowi o masie ciała 60 kg).¹³
• Amlodypina – dane kliniczne dotyczące możliwości wpływu amlodypiny na płodność u ludzi są niewystarczające. U niektórych pacjentów leczonych antagonistami wapnia zaobserwowano odwracalne zmiany biochemiczne w główkach plemników. W badaniu na szczurach stwierdzono niepożądany wpływ na płodność samców.¹⁴

Zalecenia dla lekarzy dotyczące przekazywania informacji pacjentkom

Lekarz powinien przekazać kobietom w wieku rozrodczym, planującym ciążę, będącym w ciąży lub karmiącym piersią następujące informacje dotyczące stosowania leku Avasart Plus:

• Produkt Avasart Plus nie jest zalecany do stosowania w ciąży, a w drugim i trzecim trymestrze jest przeciwwskazany
• Pacjentki planujące ciążę powinny rozważyć zmianę leczenia na alternatywny lek przeciwnadciśnieniowy o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży
• W przypadku stwierdzenia ciąży podczas przyjmowania Avasart Plus, leczenie należy natychmiast przerwać
• Ekspozycja na lek w drugim i trzecim trymestrze ciąży może prowadzić do poważnych powikłań u płodu i noworodka
• Karmienie piersią nie jest zalecane podczas przyjmowania Avasart Plus
• Potencjalne ryzyko wpływu amlodypiny na płodność męską, choć dane kliniczne są niewystarczające