Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Anapran EC

Stosowanie produktu leczniczego Anapran EC (250 mg, 500 mg, tabletki dojelitowe) wymaga przestrzegania określonych środków ostrożności. Szczególna uwaga klinicysty powinna koncentrować się na minimalizacji ryzyka działań niepożądanych poprzez stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy okres terapeutyczny. Takie postępowanie znacząco zmniejsza potencjalne zagrożenia związane z leczeniem.¹

Monitorowanie pacjentów podczas terapii

Pacjenci długotrwale przyjmujący niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym Anapran EC, powinni być poddawani regularnym kontrolom lekarskim w celu wczesnego wykrywania ewentualnych objawów niepożądanych. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka.²

Pacjenci w podeszłym wieku i pacjenci osłabieni

U osób w podeszłym wieku oraz pacjentów osłabionych występuje zwiększone ryzyko ciężkich działań niepożądanych podczas stosowania NLPZ, zwłaszcza krwawienia i owrzodzenia przewodu pokarmowego, które mogą mieć konsekwencje śmiertelne. W tej grupie pacjentów długotrwałe leczenie preparatem Anapran EC nie jest zalecane. Jeśli jednak terapia długoterminowa jest niezbędna, pacjenci ci wymagają szczególnie starannego nadzoru medycznego i regularnych kontroli.³

Maskowanie objawów diagnostycznych

Należy pamiętać, że Anapran EC poprzez swoje działanie przeciwgorączkowe i przeciwzapalne może maskować objawy gorączki lub zapalenia, zmniejszając ich znaczenie diagnostyczne. Fakt ten powinien być brany pod uwagę podczas oceny stanu klinicznego pacjenta.⁴

Pacjenci z zaburzeniami oddechowymi

U pacjentów z czynną lub występującą w wywiadzie astmą oskrzelową lub chorobą alergiczną należy wziąć pod uwagę ryzyko wystąpienia skurczu oskrzeli podczas leczenia naproksenem.⁵

Zaburzenia wątroby

Anapran EC, podobnie jak inne leki z grupy NLPZ, może powodować zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych. Zaburzenia wątrobowe związane z leczeniem naproksenem są częściej wynikiem reakcji nadwrażliwości niż bezpośredniej toksyczności leku. Obserwowano przypadki ostrych reakcji wątrobowych, w tym żółtaczki i zapalenia wątroby (niektóre o przebiegu potencjalnie śmiertelnym). Należy również pamiętać o możliwości wystąpienia reakcji krzyżowych u pacjentów uczulonych na inne NLPZ.⁶

Wpływ na krzepnięcie krwi

Naproksen zmniejsza agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia. Fakt ten należy uwzględnić podczas interpretacji wyników czasu krwawienia u pacjentów leczonych produktem Anapran EC oraz przy planowaniu zabiegów chirurgicznych.⁷

Pacjenci z zaburzeniami krążenia

Mimo że nie odnotowano retencji sodu w badaniach wpływu naproksenu na metabolizm, pacjenci z osłabioną lub zaburzoną czynnością serca mogą znajdować się w grupie podwyższonego ryzyka podczas stosowania leku Anapran EC. U tych pacjentów zaleca się szczególną ostrożność i częstsze monitorowanie.⁸

Poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego

Podczas leczenia NLPZ, w tym produktem Anapran EC, istnieje ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia oraz perforacji, które mogą mieć konsekwencje śmiertelne. Powikłania te mogą wystąpić zarówno z objawami ostrzegawczymi, jak i bez nich, niezależnie od obecności ciężkich zdarzeń dotyczących przewodu pokarmowego w wywiadzie.⁹

Czynniki ryzyka powikłań żołądkowo-jelitowych

Ryzyko wystąpienia powikłań ze strony przewodu pokarmowego wzrasta w następujących przypadkach:

• Zwiększenie dawki leku z grupy NLPZ¹⁰
• Choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy w wywiadzie, szczególnie powikłana krwawieniem lub perforacją¹¹
• Podeszły wiek pacjenta¹²

Minimalizacja ryzyka powikłań żołądkowo-jelitowych

U pacjentów należących do grupy podwyższonego ryzyka powikłań ze strony przewodu pokarmowego leczenie produktem Anapran EC należy rozpoczynać od najmniejszej możliwej dawki terapeutycznej. Należy również rozważyć jednoczesne stosowanie leków osłonowych (np. mizoprostol, inhibitory pompy protonowej) u tych pacjentów oraz u osób wymagających jednoczesnego stosowania małych dawek kwasu acetylosalicylowego lub innych leków zwiększających ryzyko działań niepożądanych w obrębie przewodu pokarmowego.¹³

Monitorowanie objawów ze strony przewodu pokarmowego

Pacjenci, u których występowało działanie toksyczne w obrębie przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie osoby w podeszłym wieku, powinni zgłaszać wszelkie niepokojące objawy dotyczące przewodu pokarmowego (zwłaszcza krwawienie), szczególnie na początku leczenia produktem Anapran EC.¹⁴

Leki zwiększające ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia choroby wrzodowej lub krwawienia, takie jak:

• Doustne kortykosteroidy¹⁵
• Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna)¹⁶
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)¹⁷
• Leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy)¹⁸

W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia u pacjenta przyjmującego Anapran EC, lek należy natychmiast odstawić.¹⁹

Choroby zapalne jelit

Stosowanie produktu Anapran EC u pacjentów z zaburzeniami żołądka i jelit w wywiadzie, takimi jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy choroba Leśniowskiego-Crohna, wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ istniejąca choroba może ulec zaostrzeniu podczas terapii naproksenem.²⁰

Wpływ na nerki

Stosowanie naproksenu wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń czynności nerek. Istnieją doniesienia o przypadkach zaburzeń czynności nerek, niewydolności nerek, ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek, krwiomoczu, białkomoczu, martwicy brodawek nerkowych, a w sporadycznych przypadkach zespołu nerczycowego związanych ze stosowaniem naproksenu.²¹

Niewydolność nerek związana ze zmniejszeniem syntezy prostaglandyn

Leki z grupy NLPZ, w tym Anapran EC, mogą powodować zależne od dawki zmniejszenie syntezy prostaglandyn i przyspieszać wystąpienie niewydolności nerek. Pacjenci z grupy podwyższonego ryzyka to:

• Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek²²
• Pacjenci z zaburzeniami czynności serca²³
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby²⁴
• Pacjenci przyjmujący leki moczopędne²⁵
• Pacjenci przyjmujący inhibitory konwertazy angiotensyny²⁶
• Pacjenci przyjmujący antagonistów receptora angiotensyny-II²⁷
• Pacjenci w podeszłym wieku²⁸

U tych pacjentów należy monitorować czynność nerek podczas leczenia produktem Anapran EC.²⁹

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Naproksen jest w dużym stopniu (95%) wydalany z moczem w wyniku przesączania kłębuszkowego, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podając go pacjentom z zaburzeniami czynności nerek. U tych pacjentów zaleca się:

• Kontrolowanie stężenia kreatyniny w surowicy krwi³⁰
• Monitorowanie klirensu kreatyniny³¹
• Odpowiednie nawadnianie³²

Produkt leczniczy Anapran EC jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny mniejszym niż 30 ml/min.³³

Hemodializa nie zmniejsza stężenia naproksenu w osoczu ze względu na wysoki stopień wiązania z białkami.³⁴

Szczególne grupy pacjentów wymagające monitorowania czynności nerek

Czynność nerek należy kontrolować przed i podczas leczenia produktem Anapran EC u następujących grup pacjentów:

• Pacjenci ze zmniejszonym przepływem nerkowym³⁵
• Pacjenci z nadmierną utratą płynu pozakomórkowego³⁶
• Pacjenci z marskością wątroby³⁷
• Pacjenci stosujący dietę z ograniczoną zawartością sodu³⁸
• Pacjenci z zastoinową niewydolnością serca³⁹
• Pacjenci z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek⁴⁰
• Pacjenci w podeszłym wieku z możliwym zaburzeniem czynności nerek⁴¹
• Pacjenci stosujący leki moczopędne⁴²

U wymienionych pacjentów należy zmniejszyć dawkę dobową produktu leczniczego, aby zapobiec potencjalnemu kumulowaniu się metabolitów naproksenu.⁴³

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, takimi jak przewlekła choroba alkoholowa wątroby i inne postaci marskości wątroby, zmniejsza się całkowite stężenie naproksenu w osoczu, natomiast zwiększa stężenie wolnej frakcji naproksenu. Pomimo że nie jest znane znaczenie tego faktu dla dawkowania naproksenu, u tych pacjentów zaleca się stosowanie najmniejszej dawki skutecznej.⁴⁴

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami hematologicznymi

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia krwi lub stosujących leki wpływające na homeostazę krwi, gdy jednocześnie podaje się produkty zawierające naproksen.⁴⁵

Reakcje nadwrażliwości

Reakcje anafilaktyczne (rzekomoanafilaktyczne)

Reakcje nadwrażliwości mogą wystąpić u pacjentów wykazujących szczególną skłonność do takich reakcji. Po podaniu naproksenu mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne (rzekomoanafilaktyczne) u następujących grup pacjentów:

• Pacjenci, u których po podaniu kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ, lub produktów zawierających naproksen w wywiadzie obserwowano lub nie obserwowano wystąpienia reakcji nadwrażliwości⁴⁶
• Pacjenci z obrzękiem naczynioruchowym⁴⁷
• Pacjenci z reakcjami bronchospastycznymi (np. astma)⁴⁸
• Pacjenci z zapaleniem błony śluzowej nosa⁴⁹
• Pacjenci z polipami nosa w wywiadzie⁵⁰

Reakcje rzekomoanafilaktyczne, takie jak anafilaksja, mogą zagrażać życiu pacjenta.⁵¹

Leczenie skojarzone z kortykosteroidami

Jeżeli konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie kortykosteroidu stosowanego jednocześnie z naproksenem, należy stopniowo zmniejszać dawkę kortykosteroidu. Jednocześnie należy dokładnie monitorować pacjenta w kierunku wystąpienia objawów działań niepożądanych, w tym niewydolności nadnerczy i zaostrzenia objawów zapalenia stawów.⁵²

Zaburzenia widzenia

W badaniach nie wykazano zaburzeń widzenia związanych ze stosowaniem naproksenu. Jednakże w rzadkich przypadkach u pacjentów przyjmujących leki z grupy NLPZ obserwowano zaburzenia oka dotyczące zapalenia i obrzęku tarczy nerwu wzrokowego oraz pozagałkowego zapalenia nerwu wzrokowego. Zaleca się, aby każdego pacjenta, u którego wystąpią zaburzenia widzenia podczas leczenia produktem Anapran EC, poddać badaniu okulistycznemu.⁵³

Wpływ na układ krążenia i naczynia mózgowe

Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie i (lub) łagodną do umiarkowanej zastoinową niewydolnością serca z zatrzymaniem płynów i obrzękami wymagają odpowiedniego monitorowania podczas leczenia produktem Anapran EC. Zatrzymanie płynów i obrzęki były zgłaszane w związku ze stosowaniem NLPZ.⁵⁴

Ryzyko zakrzepicy tętnic

Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że przyjmowanie inhibitorów cyklooksygenazy i niektórych NLPZ (zwłaszcza w dużych dawkach i długotrwale) może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka zakrzepicy tętnic (np. zawał serca lub udar). Mimo że dane wskazują, że stosowanie naproksenu (w dawce dobowej 1000 mg) wiąże się z małym ryzykiem, to jednak całkowite wykluczenie ryzyka nie jest możliwe.⁵⁵

Pacjenci z grupy ryzyka sercowo-naczyniowego

Pacjenci z następującymi schorzeniami powinni być leczeni naproksenem wyłącznie po rozpatrzeniu stosunku korzyści do ryzyka:

• Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze⁵⁶
• Zastoinowa niewydolność serca⁵⁷
• Choroba niedokrwienna serca⁵⁸
• Choroba tętnic obwodowych⁵⁹
• Choroba naczyń mózgowych⁶⁰

Podobne podejście należy stosować przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia pacjentów z czynnikami ryzyka chorób układu krążenia (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu).⁶¹

Szczególne jednostki chorobowe

Toczeń rumieniowaty i mieszana choroba tkanki łącznej

U pacjentów z uogólnionym toczniem rumieniowatym lub mieszaną chorobą tkanki łącznej może wystąpić zwiększone ryzyko aseptycznego zapalenia opon mózgowych podczas stosowania produktu Anapran EC.⁶²

Ciężkie reakcje skórne

Bardzo rzadko, u pacjentów leczonych lekami z grupy NLPZ odnotowano występowanie ciężkich reakcji skórnych, niektórych śmiertelnych, w tym:

• Złuszczające zapalenie skóry⁶³
• Zespół Stevensa-Johnsona⁶⁴
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka⁶⁵

Ryzyko wystąpienia opisanych reakcji wydaje się być największe na początku leczenia, w większości przypadków objawy występowały w ciągu pierwszego miesiąca terapii. Produkt leczniczy Anapran EC należy natychmiast odstawić w przypadku wystąpienia wysypki skórnej, zmian chorobowych dotyczących błon śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości.⁶⁶

Połączenia lekowe

Jednoczesne stosowanie naproksenu z innymi lekami z grupy NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2, nie jest zalecane z uwagi na zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, charakteryzujących tę grupę leków.⁶⁷

Zawartość sodu

Lek Anapran EC zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.⁶⁸