przewlekłe zaostrzające się zapalenie zatok przynosowych
Wskazanie

Przewlekłe zaostrzające się zapalenie zatok przynosowych (ang. exacerbation of chronic rhinosinusitis) to stan, w którym dochodzi do nagłego pogorszenia objawów przewlekłego zapalenia zatok. Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych (PZZ) rozpoznaje się, gdy objawy (blokada nosa, wydzielina, ból lub uczucie rozpierania twarzy, zaburzenia węchu) utrzymują się ponad 12 tygodni. Zaostrzenie objawia się nasileniem wcześniej występujących dolegliwości oraz pojawieniem się nowych objawów zapalnych.

W leczeniu zaostrzeń PZZ stosuje się kompleksową terapię. Podstawę stanowią glikokortykosteroidy donosowe (np. Nasometin, Flixonase, Nasonex, Avamys), które redukują stan zapalny. W przypadku zakażenia bakteryjnego wdrażana jest antybiotykoterapia (np. Amoksiklav, Augmentin, Zinnat, Klacid). W cięższych przypadkach stosuje się krótkie kursy glikokortykosteroidów doustnych (np. Encorton, Metypred). Pomocniczo zaleca się leki przeciwzapalne i przeciwbólowe (np. Ibuprom, Nurofen), leki mukolityczne (np. ACC, Mucosolvan) oraz płukanie jam nosa izotonicznym lub hipertonicznym roztworem soli (np. Marimer, Sinurin).

Największym wyzwaniem w leczeniu zaostrzeń przewlekłego zapalenia zatok jest właściwa identyfikacja czynnika wywołującego zaostrzenie. Często trudno jest odróżnić nadkażenie bakteryjne od wirusowego, co prowadzi do nadużywania antybiotyków. Problematyczna jest również oporność bakterii na antybiotyki. Kolejną trudnością jest niska skuteczność farmakoterapii u pacjentów z polipami nosa lub w przypadku alergicznego podłoża schorzenia. U niektórych pacjentów zaostrzenia występują tak często, że wymagają leczenia chirurgicznego (FESS – funkcjonalna endoskopowa chirurgia zatok).

Istotnym elementem terapii jest edukacja pacjenta w zakresie czynników wyzwalających zaostrzenia oraz technik stosowania leków donosowych. Pacjenci często przerywają leczenie po ustąpieniu ostrych objawów, co prowadzi do kolejnych zaostrzeń. Kompleksowe, długofalowe podejście terapeutyczne oraz regularne kontrole laryngologiczne mogą znacząco zmniejszyć częstość zaostrzeń i poprawić jakość życia chorych.