ostre zapalenie błony śluzowej nosa pochodzenia wirusowego
Wskazanie
Ostre zapalenie błony śluzowej nosa pochodzenia wirusowego (rhinitis acuta virosa), potocznie zwane przeziębieniem, jest jedną z najczęstszych infekcji górnych dróg oddechowych. Charakteryzuje się stanem zapalnym błony śluzowej nosa wywołanym przez wirusy, najczęściej rinowirusy (odpowiedzialne za około 50% przypadków), koronawirusy, adenowirusy, wirusy grypy i paragrypy. Schorzenie to występuje głównie w okresach jesienno-zimowych i wiosennych, gdy warunki sprzyjają szerzeniu się infekcji.
Główne objawy obejmują: wodnisty wyciek z nosa, uczucie zatkania nosa, kichanie, drapanie w gardle, łzawienie oczu, czasem niewielką gorączkę i ogólne złe samopoczucie. Przebieg choroby jest zwykle samoograniczający się i trwa około 7-10 dni, choć niektóre objawy mogą utrzymywać się do 2 tygodni.
W leczeniu ostrego zapalenia błony śluzowej nosa pochodzenia wirusowego stosuje się głównie leczenie objawowe. Polskie preparaty dostępne na rynku to: krople i aerozole obkurczające naczynia krwionośne błony śluzowej nosa (Otrivin, Nasivin, Xylorin), leki przeciwhistaminowe (Allegra, Zyrtec, Claritine), niesteroidowe leki przeciwzapalne (Ibuprom, Nurofen, Apap), a także preparaty złożone na przeziębienie (Gripex, Theraflu, Coldrex). W ciężkich przypadkach mogą być wskazane leki przeciwwirusowe (Tamiflu, Ebilfumin), szczególnie przy grypie.
Największym wyzwaniem w leczeniu ostrego zapalenia błony śluzowej nosa jest odróżnienie go od innych infekcji górnych dróg oddechowych, szczególnie grypy lub bakteryjnego zapalenia zatok. Trudnością jest również zapobieganie nadużywaniu antybiotyków, które są nieskuteczne w leczeniu infekcji wirusowych, a ich nieuzasadnione stosowanie przyczynia się do rozwoju antybiotykooporności. Innym problemem jest możliwość wystąpienia powikłań, takich jak zapalenie zatok, ucha środkowego czy oskrzeli, które mogą wymagać dodatkowej interwencji medycznej.
Warto również zwrócić uwagę na ryzyko polekowego zapalenia błony śluzowej nosa przy długotrwałym stosowaniu kropli obkurczających naczynia krwionośne (powyżej 5-7 dni), co może prowadzić do tzw. efektu z odbicia i nasilenia objawów. Dlatego ważne jest edukowanie pacjentów o właściwym stosowaniu leków oraz promowanie niefarmakologicznych metod łagodzenia objawów, takich jak nawilżanie błony śluzowej nosa solą fizjologiczną (Aqua Maris, Marimer, Nasivin Soft).