płyn śródnaczyniowy
Płyn śródnaczyniowy stanowi część całkowitej objętości płynów ustrojowych człowieka i obejmuje osocze krwi oraz limfę krążącą w naczyniach limfatycznych. Stanowi około 20% całkowitej wody ustrojowej, co odpowiada w przybliżeniu 5 litrom u osoby dorosłej.
Głównym składnikiem płynu śródnaczyniowego jest osocze, które składa się w 91-92% z wody oraz zawiera elektrolity, białka (głównie albuminy), glukozę, mocznik, kreatynę i inne substancje niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Białka osocza, szczególnie albuminy, odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu ciśnienia onkotycznego, które warunkuje prawidłową wymianę płynów między przestrzenią wewnątrznaczyniową a płynem śródmiąższowym.
Zaburzenia objętości płynu śródnaczyniowego mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych. Hipowolemię obserwuje się w przypadku krwawień, odwodnienia, wstrząsu oraz zwiększonej przepuszczalności naczyń. Z kolei hiperwolemię mogą powodować nadmierna podaż płynów, niewydolność nerek, niewydolność serca czy marskość wątroby z hipoalbuminemią.
Ocena stanu nawodnienia pacjenta i monitorowanie objętości płynu śródnaczyniowego stanowi istotny element diagnostyki i terapii w wielu stanach klinicznych, szczególnie u pacjentów krytycznie chorych, gdzie równowaga płynowa ma bezpośredni wpływ na perfuzję tkankową i funkcje narządów.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Hydroksyetyloskrobia – Dawkowanie i sposób podawania
Hydroksyetyloskrobia (HES) w preparacie Tetraspan 60 mg/ml jest wskazana do krótkotrwałego stosowania w początkowym okresie przywracania objętości płynów śródnaczyniowych, z maksymalnym czasem podawania do 24 godzin. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do utraty krwi i stanu hemodynamicznego pacjenta, z maksymalną dawką dobową wynoszącą 30 ml/kg masy ciała (1,8 g HES/kg m.c.), co dla pacjenta 70 kg odpowiada 2100 ml preparatu. Szybkość infuzji w ostrym wstrząsie nie powinna przekraczać 20 ml/kg m.c./h (0,33 ml/kg m.c./min lub 1,2 g HES/kg m.c./h). W sytuacjach zagrożenia życia dopuszczalne jest szybkie podanie do 500 ml roztworu pod ciśnieniem, przy jednoczesnym usunięciu powietrza z pojemnika i zestawu infuzyjnego, aby zapobiec zatorowi powietrznemu. Pierwsze 10-20 ml roztworu należy podawać powoli, monitorując pacjenta pod kątem reakcji anafilaktycznych lub anafilaktoidalnych.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas jabłkowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas jabłkowy (acidum malicum, kwas L-jabłkowy) jest składnikiem preparatów do infuzji dożylnych stosowanych w żywieniu pozajelitowym oraz uzupełnianiu płynów i elektrolitów. Aminoven Infant 10% zawiera 2,62 g kwasu L-jabłkowego na 1000 ml i jest dedykowany dzieciom, podawany dożylnie do żył centralnych z maksymalną szybkością infuzji 1,0 ml/kg mc./godz. Dawkowanie dobowe wynosi 15-25 ml/kg mc. dla dzieci 0-2 lat, 15 ml/kg mc. dla 2-5 lat oraz 10 ml/kg mc. dla 6-14 lat. Sterofundin ISO (0,67 g/1000 ml) stosuje się do uzupełniania płynów i elektrolitów u dorosłych i dzieci, z dawkami od 500 ml do 3 litrów/dobę u dorosłych oraz 20-100 ml/kg mc./dobę u dzieci, z szybkością infuzji dostosowaną do wieku (2-8 ml/kg mc./godz.). Tetraspan 60 mg/ml (0,67 g/1000 ml) zawierający hydroksyetyloskrobię jest stosowany do szybkiego uzupełniania objętości śródnaczyniowej u dorosłych, z maksymalną dawką dobową 30 ml/kg mc. i szybkością infuzji do 20 ml/kg mc./godz., a w stanach wstrząsu szybka infuzja 500 ml pod ciśnieniem.
bilans płynów, elektrolity, elektrolity w osoczu, funkcja nerek, funkcja wątroby, hydroksyetyloskrobia, infuzja dożylna, infuzja pod ciśnieniem, kwas jabłkowy, masa ciała, mieszanina żywieniowa, monitorowanie hemodynamiczne, parametr hemodynamiczny, plan terapeutyczny, płyn śródnaczyniowy, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, stan kliniczny, uzupełnianie płynów, wstrząs, wywiad medyczny, zator powietrzny, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Voluven 10% 10% + 0,9%
Voluven 10% to dożylny roztwór infuzyjny zawierający poli(O-2-hydroksyetylo)skrobię (HES) oraz chlorek sodu, stosowany do szybkiego przywracania objętości płynów śródnaczyniowych. Maksymalny czas podawania nie powinien przekraczać 24 godzin, a dawka dobowa jest ograniczona do 18 ml/kg masy ciała. Infuzję należy rozpocząć powolnym podaniem 10-20 ml z jednoczesną ścisłą obserwacją pacjenta pod kątem reakcji anafilaktycznych, które wymagają natychmiastowego przerwania podawania i wdrożenia leczenia przeciwwstrząsowego. Dawkowanie musi być indywidualizowane na podstawie utraty krwi, parametrów hemodynamicznych oraz efektu hemodylucji, z uwzględnieniem, że objętość osocza wzrasta bardziej niż objętość podanego roztworu.
akcja serca, chlorek sodu, ciśnienie tętnicze, funkcja nerek, hemodylucja, hydroksyetyloskrobia, infuzja, krzepnięcie krwi, leczenie przeciwwstrząsowe, monitoring hemodynamiczny, objętość śródnaczyniowa, ośrodkowe ciśnienie żylne, parametr hemodynamiczny, płyn śródnaczyniowy, podanie dożylne, przestrzeń śródnaczyniowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór infuzyjny - Leksykon substancji czynnych
Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia – Dawkowanie i sposób podawania
Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia (HES) jest stosowana w płynach koloidowych do uzupełniania objętości wewnątrznaczyniowej, m.in. w preparatach Volulyte 6%, Voluven 6% oraz Voluven 10%. Podawanie odbywa się wyłącznie dożylnie w formie infuzji, z maksymalnym czasem podawania do 24 godzin. Zaleca się ostrożne rozpoczęcie infuzji, podając początkowo 10-20 ml powoli i monitorując pacjenta pod kątem reakcji anafilaktycznych. W przypadku wystąpienia reakcji anafilaktoidalnej lub anafilaktycznej, zwłaszcza przy Voluven 10%, infuzję należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie leczenie. Dawkowanie zależy od utraconej objętości krwi, parametrów hemodynamicznych oraz stopnia hemodylucji, a maksymalne dawki dobowe wynoszą: 30 ml/kg mc. dla Volulyte 6% i Voluven 6%, oraz 18 ml/kg mc. dla Voluven 10% (ze względu na wyższe stężenie HES 10%).
droga dożylna, efekt rozcieńczenia, hemodylucja, hipowolemia, hydroksyetyloskrobia, infuzja, objętość osocza, objętość wewnątrznaczyniowa, parametry hemodynamiczne, płyn koloidowy, płyn śródnaczyniowy, poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia, przestrzeń śródnaczyniowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, skład elektrolitowy, Volulyte, Voluven, zaburzenie elektrolitowe