Dawkowanie i sposób podawania
Kwas jabłkowy

Kwas jabłkowy (acidum malicum, kwas L-jabłkowy) jest składnikiem preparatów do infuzji dożylnych stosowanych w żywieniu pozajelitowym oraz uzupełnianiu płynów i elektrolitów. Aminoven Infant 10% zawiera 2,62 g kwasu L-jabłkowego na 1000 ml i jest dedykowany dzieciom, podawany dożylnie do żył centralnych z maksymalną szybkością infuzji 1,0 ml/kg mc./godz. Dawkowanie dobowe wynosi 15-25 ml/kg mc. dla dzieci 0-2 lat, 15 ml/kg mc. dla 2-5 lat oraz 10 ml/kg mc. dla 6-14 lat. Sterofundin ISO (0,67 g/1000 ml) stosuje się do uzupełniania płynów i elektrolitów u dorosłych i dzieci, z dawkami od 500 ml do 3 litrów/dobę u dorosłych oraz 20-100 ml/kg mc./dobę u dzieci, z szybkością infuzji dostosowaną do wieku (2-8 ml/kg mc./godz.). Tetraspan 60 mg/ml (0,67 g/1000 ml) zawierający hydroksyetyloskrobię jest stosowany do szybkiego uzupełniania objętości śródnaczyniowej u dorosłych, z maksymalną dawką dobową 30 ml/kg mc. i szybkością infuzji do 20 ml/kg mc./godz., a w stanach wstrząsu szybka infuzja 500 ml pod ciśnieniem.

Dawkowanie i sposób podawania kwasu jabłkowego

Kwas jabłkowy (acidum malicum, kwas L-jabłkowy) to substancja czynna stosowana w preparatach do infuzji dożylnych, głównie w roztworach przeznaczonych do uzupełnienia płynów i elektrolitów oraz w mieszaninach żywieniowych. Dawkowanie tej substancji zależy od produktu leczniczego, w którym występuje, wieku pacjenta, masy ciała oraz stanu klinicznego.1 2 3

Dawkowanie w produktach zawierających kwas jabłkowy

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania poszczególnych preparatów zawierających kwas jabłkowy, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego oraz przy ustalaniu planu terapeutycznego:

Aminoven Infant 10%

Produkt Aminoven Infant 10% zawiera 2,62 g kwasu L-jabłkowego w 1000 ml roztworu do infuzji i jest stosowany do żywienia pozajelitowego u dzieci. Roztwór podawany jest w ciągłej infuzji dożylnej do żył centralnych.4

Maksymalna szybkość infuzji wynosi do 0,1 g aminokwasów/kg masy ciała/godzinę, co odpowiada 1,0 ml/kg masy ciała/godzinę.5

Maksymalna dawka dobowa jest uzależniona od wieku pacjenta i wynosi:6

  • dzieci w wieku 0-2 lat: 1,5 do 2,5 g aminokwasów/kg masy ciała/dobę = 15 do 25 ml/kg masy ciała/dobę
  • dzieci w wieku 2-5 lat: 1,5 g aminokwasów/kg masy ciała/dobę = 15 ml/kg masy ciała/dobę
  • dzieci w wieku 6-14 lat: 1,0 g aminokwasów/kg masy ciała/dobę = 10 ml/kg masy ciała/dobę

7

Produkt może być podawany tak długo, jak konieczne jest stosowanie żywienia pozajelitowego. Szczególnie istotna jest ochrona przed światłem roztworu (w worku i zestawie do podawania) podczas stosowania u noworodków i dzieci w wieku poniżej 2 lat, do momentu zakończenia podawania.8

Sterofundin ISO

Sterofundin ISO zawiera 0,67 g kwasu L-jabłkowego w 1000 ml roztworu do infuzji. Produkt ten przeznaczony jest do uzupełniania płynów i elektrolitów.9

Zalecane dawkowanie:10

  • dorośli, osoby w podeszłym wieku i młodzież: 500 ml do 3 litrów/dobę, co odpowiada 1 do 6 mmol sodu/kg masy ciała/dobę i 0,03 do 0,17 mmol potasu/kg masy ciała/dobę
  • niemowlęta, małe dzieci i dzieci: 20 ml do 100 ml/kg masy ciała/dobę, co odpowiada 3 do 14 mmol sodu/kg masy ciała/dobę i 0,08 do 0,40 mmol potasu/kg masy ciała/dobę

11

Szybkość podawania: Maksymalna szybkość infuzji zależy od zapotrzebowania pacjenta na uzupełnienie płynów i elektrolitów, jego masy ciała, stanu klinicznego i biologicznego.12

U dzieci szybkość infuzji wynosi przeciętnie 5 ml/kg masy ciała/godz., ale wartość ta zależy od wieku:13

  • niemowlęta: 6-8 ml/kg masy ciała/godz.
  • małe dzieci: 4-6 ml/kg masy ciała/godz.
  • dzieci: 2-4 ml/kg masy ciała/godz.

14

Należy zwrócić uwagę na klasyfikację wiekową:15

  • niemowlęta i małe dzieci: wiek od około 28 dni do 23 miesięcy (małe dziecko to niemowlę, które potrafi chodzić)
  • dzieci: wiek od około 2 do 11 lat

16

Produkt Sterofundin ISO podawany jest wyłącznie dożylnie. Można go podawać do żył obwodowych. Podczas podawania należy monitorować bilans płynów, stężenia elektrolitów w osoczu i pH. Preparat można podawać tak długo, jak istnieją wskazania do uzupełniania płynów.17

Tetraspan 60 mg/ml

Tetraspan 60 mg/ml zawiera 0,67 g kwasu L-jabłkowego w 1000 ml roztworu do infuzji. Jest to preparat zawierający hydroksyetyloskrobię (HES) stosowany do uzupełniania objętości płynów śródnaczyniowych.18

Ograniczenia dawkowania: Stosowanie produktów leczniczych zawierających hydroksyetyloskrobię należy ograniczyć do początkowego okresu przywracania objętości płynów śródnaczyniowych, z maksymalnym okresem podawania do 24 godzin.19

Maksymalna objętość na dobę dla dorosłych: Maksymalna dawka dobowa wynosi 30 ml/kg masy ciała (co odpowiada 1,8 g hydroksyetyloskrobi na kg masy ciała). Odpowiada to 2100 ml produktu leczniczego Tetraspan 60 mg/ml dla pacjenta ważącego 70 kg.20

Maksymalna szybkość infuzji: Maksymalna szybkość infuzji zależy od stanu klinicznego pacjenta. Pacjentom w stanie ostrego wstrząsu można podać maksymalnie 20 ml na kg masy ciała na godzinę (co odpowiada 0,33 ml na kg masy ciała na min lub 1,2 g hydroksyetyloskrobi na kg masy ciała na godzinę).21

W sytuacjach zagrażających życiu można podać szybko 500 ml w postaci infuzji pod ciśnieniem.22

Należy stosować możliwie najmniejszą skuteczną dawkę. Leczenie należy prowadzić z ciągłym monitorowaniem hemodynamiki, aby przerwać infuzję, gdy tylko odpowiednie parametry hemodynamiczne zostaną osiągnięte. Nie wolno przekroczyć maksymalnej zalecanej dawki dobowej.23

Produkt podawany jest dożylnie. W przypadku szybkiej infuzji pod ciśnieniem przy użyciu plastikowego pojemnika wypełnionego powietrzem, przed rozpoczęciem infuzji należy usunąć powietrze z pojemnika i zestawu infuzyjnego, w celu uniknięcia ryzyka powstania zatoru powietrznego.24

Tabela dawkowania kwasu jabłkowego w poszczególnych produktach leczniczych

Produkt leczniczy Zawartość kwasu jabłkowego Grupa wiekowa Dawkowanie dobowe Maksymalna szybkość infuzji Droga podania
Aminoven Infant 10% 2,62 g/1000 ml Dzieci 0-2 lat 15-25 ml/kg mc./dobę 1,0 ml/kg mc./godz. Infuzja dożylna do żył centralnych
Dzieci 2-5 lat 15 ml/kg mc./dobę
Dzieci 6-14 lat 10 ml/kg mc./dobę
Sterofundin ISO 0,67 g/1000 ml Dorośli, osoby w podeszłym wieku i młodzież 500 ml – 3 l/dobę Zależnie od potrzeb klinicznych Infuzja dożylna do żył obwodowych
Niemowlęta (28 dni – 23 miesiące) 20-100 ml/kg mc./dobę 6-8 ml/kg mc./godz.
Małe dzieci (chodzące niemowlęta) 20-100 ml/kg mc./dobę 4-6 ml/kg mc./godz.
Dzieci (2-11 lat) 20-100 ml/kg mc./dobę 2-4 ml/kg mc./godz.
Tetraspan 60 mg/ml 0,67 g/1000 ml Dorośli Max. 30 ml/kg mc./dobę (≈ 2100 ml przy 70 kg) W standardowych warunkach: do 20 ml/kg mc./godz.
W stanie wstrząsu: szybka infuzja 500 ml
Infuzja dożylna
Dzieci Ograniczone dane, nie zaleca się stosowania

Szczególne uwagi do dawkowania

Przy ustalaniu dawkowania kwasu jabłkowego należy wziąć pod uwagę następujące czynniki:25 26

  • Wiek pacjenta – dawkowanie różni się znacząco między dziećmi a dorosłymi, a także w różnych grupach wiekowych dzieci
  • Masa ciała – większość dawek przeliczana jest na kilogram masy ciała
  • Stan kliniczny pacjenta – szczególnie ważny przy ustalaniu szybkości infuzji
  • Stan biologiczny – zwłaszcza przy ocenie funkcji nerek i wątroby
  • Terapia towarzysząca – możliwe interakcje z innymi lekami
  • Całkowity bilans płynów – szczególnie istotny przy terapiach długotrwałych

27

Podczas stosowania preparatów zawierających kwas jabłkowy należy prowadzić dokładne monitorowanie pacjenta, w szczególności:28 29

  • Bilans płynów
  • Stężenia elektrolitów w osoczu
  • Wartość pH
  • Parametry hemodynamiczne
  • Objawy przeciążenia układu krążenia

30 31

W przypadku preparatów podawanych noworodkom i dzieciom do 2 lat, jak Aminoven Infant 10%, szczególnie istotne jest zabezpieczenie roztworu przed światłem, zarówno w worku, jak i zestawie do podawania, aż do zakończenia infuzji.32

Rozpoczynając infuzję preparatów zawierających kwas jabłkowy, szczególnie w przypadku Tetraspan 60 mg/ml, zaleca się podawać początkowo 10-20 ml powoli, prowadząc ścisłą obserwację pacjenta, by jak najszybciej wykryć ewentualną reakcję anafilaktyczną/anafilaktoidalną.33

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl