Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas jabłkowy

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania kwasu jabłkowego

Kwas L-jabłkowy (kwas jabłkowy) stanowi składnik kilku produktów leczniczych stosowanych w terapii parenteralnej, jednak dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa tej substancji są ograniczone. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę danych przedklinicznych w oparciu o charakterystykę produktów leczniczych zawierających tę substancję.¹

Badania toksykologiczne kwasu jabłkowego

W przypadku produktu Sterofundin ISO, który zawiera 0,67 g kwasu L-jabłkowego na 1000 ml roztworu, nie przeprowadzono dedykowanych badań przedklinicznych ukierunkowanych na ocenę bezpieczeństwa tego składnika. W dokumentacji produktu brak jest dodatkowych danych istotnych dla lekarza przepisującego, poza tymi zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego.²

Podobnie w przypadku produktu Tetraspan 60 mg/ml, który również zawiera 0,67 g kwasu L-jabłkowego w 1000 ml roztworu, nie przeprowadzono bezpośrednich badań toksykologicznych na zwierzętach oceniających bezpieczeństwo tej konkretnej substancji.³

Kwas jabłkowy w roztworach aminokwasów

W przypadku produktu Aminoven Infant 10%, który zawiera 2,62 g kwasu L-jabłkowego na 1000 ml roztworu, należy zauważyć, że brak jest danych literaturowych dotyczących działania toksycznego roztworów aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, w tym również odnośnie kwasu jabłkowego jako składnika takich roztworów.⁴

Ponieważ kwas jabłkowy, podobnie jak aminokwasy, jest związkiem fizjologicznie występującym w organizmie, w przypadku przestrzegania zalecanych dawek i przeciwwskazań dla produktów zawierających tę substancję, nie należy oczekiwać działania toksycznego.⁵

Interpretacja dostępnych danych toksykologicznych

Warto podkreślić, że danych dotyczących dawek LD50, toksyczności ostrej lub podostrej, które są dostępne w odniesieniu do pojedynczych składników, takich jak kwas jabłkowy, nie można bezpośrednio przenosić na mieszaniny składników w roztworach do infuzji.⁶

Toksyczność pojedynczych składników, podobnie jak w przypadku aminokwasów, może zależeć głównie od zaburzeń równowagi względem innych substancji, dlatego działania toksyczne rzadko występują w przypadku mieszanin zawierających fizjologiczne proporcje składników.⁷

Pozostałe dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwasu jabłkowego

W kontekście kompleksowych roztworów do infuzji, takich jak Tetraspan 60 mg/ml, dostępne są dane dotyczące innych składników, które mogą mieć znaczenie przy ocenie ogólnego profilu bezpieczeństwa takich preparatów. Należy jednak podkreślić, że obserwowane efekty nie są bezpośrednio przypisywane kwasowi jabłkowemu, lecz głównie hydroksyetyloskrobi (HES) oraz mechanizmom hemodylucji.⁸

W przypadku produktów zawierających hydroksyetyloskrobię nie wykazano działania genotoksycznego w standardowych badaniach, jednak zaobserwowano potencjalne działania niepożądane związane z rozmnażaniem, które mogą być wywołane hemodylucją lub bezpośrednim wpływem hydroksyetyloskrobi na krzepnięcie krwi.⁹

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa kwasu jabłkowego

Podsumowując dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwasu jabłkowego, należy podkreślić, że:

• Brak jest dedykowanych badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo kwasu jabłkowego jako składnika roztworów do infuzji
• Kwas jabłkowy jest związkiem fizjologicznym, naturalnie występującym w organizmie
• Przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami, w fizjologicznych stężeniach i proporcjach, nie należy oczekiwać toksyczności kwasu jabłkowego
• Istotne znaczenie ma ocena bezpieczeństwa całego preparatu, a nie tylko pojedynczego składnika

^10
11

Należy mieć na uwadze, że brak specyficznych danych przedklinicznych dotyczących kwasu jabłkowego jako składnika roztworów do infuzji wskazuje na potrzebę dalszych badań w tym zakresie, szczególnie w kontekście różnych stężeń tej substancji w poszczególnych preparatach (od 0,67 g/1000 ml w Sterofundin ISO i Tetraspan 60 mg/ml do 2,62 g/1000 ml w Aminoven Infant 10%).^12
13
14