przerzutowy rak gruczołu krokowego
Przerzutowy rak gruczołu krokowego to zaawansowana postać nowotworu prostaty, który rozprzestrzenił się poza pierwotne miejsce występowania do innych narządów lub tkanek organizmu. Najczęstszymi miejscami przerzutów są kości (szczególnie kręgosłup, miednica, żebra), węzły chłonne, wątroba i płuca.
W diagnostyce kluczową rolę odgrywa oznaczenie poziomu PSA (swoisty antygen sterczowy), badania obrazowe takie jak scyntygrafia kości, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz PET/CT. Potwierdzenie przerzutów następuje poprzez badanie histopatologiczne materiału pobranego podczas biopsji.
Leczenie przerzutowego raka gruczołu krokowego obejmuje terapię hormonalną (deprywacja androgenowa), która stanowi podstawę postępowania. W przypadku oporności na kastrację (mCRPC) stosuje się nowe leki hormonalne (abirateron, enzalutamid), chemioterapię (docetaksel, kabazytaksel), radiofarmaceutyki (rad-223) oraz immunoterapię. Często stosuje się również leczenie wspomagające ukierunkowane na łagodzenie objawów, szczególnie bólu kostnego.
Przerzutowy rak prostaty wiąże się z istotnie gorszym rokowaniem, jednak nowoczesne strategie terapeutyczne umożliwiają wydłużenie przeżycia i poprawę jakości życia pacjentów. Mediana przeżycia pacjentów z nowo rozpoznanym rakiem przerzutowym wrażliwym na hormonoterapię wynosi obecnie około 4-5 lat, dzięki zastosowaniu terapii skojarzonych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Abiraterone Olainfarm 250 mg
Abiraterone Olainfarm w dawce 250 mg (octan abirateronu) jest wskazany w leczeniu raka gruczołu krokowego u dorosłych mężczyzn, stosowany wyłącznie w skojarzeniu z prednizonem lub prednizolonem w celu ograniczenia działań niepożądanych związanych z nadmiarem mineralokortykoidów. Wskazania obejmują: nowo rozpoznany hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego wysokiego ryzyka z przerzutami (mHSPC) w połączeniu z terapią supresji androgenowej (ADT), oporny na kastrację rak z przerzutami (mCRPC) u pacjentów bezobjawowych lub z łagodnymi objawami po niepowodzeniu ADT, ale przed chemioterapią, oraz mCRPC z progresją po chemioterapii zawierającej docetaksel. Terapia abirateronem powinna być wdrażana zgodnie z momentem klinicznym: na początku leczenia systemowego w mHSPC, po niepowodzeniu ADT przed chemioterapią w mCRPC oraz po progresji choroby po chemioterapii w mCRPC.
- Leksykon substancji czynnych
Goserelina – Właściwości farmakodynamiczne
Goserelina jest syntetycznym analogiem LHRH, stosowanym w formie implantów podskórnych o dawkach 3,6 mg i 10,8 mg, prowadzącym do długotrwałej supresji wydzielania LH przez przysadkę, co skutkuje obniżeniem stężenia testosteronu u mężczyzn oraz estradiolu u kobiet. U mężczyzn, po około 21 dniach od podania, stężenie testosteronu spada do poziomu kastracji, co powoduje regresję guza prostaty i poprawę objawów klinicznych. Goserelina wykazuje skuteczność porównywalną z kastracją chirurgiczną w leczeniu przerzutowego raka gruczołu krokowego, a także poprawia czas przeżycia bez objawów choroby i całkowity czas przeżycia w terapii uzupełniającej po radioterapii u pacjentów z rakiem prostaty o wysokim ryzyku nawrotu (PSA ≥ 10 ng/ml lub Gleason ≥ 7). Leczenie neoadjuwantowe przed radioterapią również poprawia wyniki, natomiast brak jest dowodów na korzyści przed prostatektomią radykalną. Po prostatektomii u pacjentów z rozsiewem nowotworu poza torebkę gruczołu, goserelina może poprawić czas przeżycia bez objawów choroby, szczególnie przy zajęciu węzłów chłonnych.
analog hormonu uwalniającego gonadotropinę, bikalutamid, endometrioza, gonadoliberyna, goserelina, hormon luteinizujący, implant podskórny, kastracja chirurgiczna, kastracja hormonalna, leczenie neoadjuwantowe, niedokrwistość, parametr hematologiczny, pęcherzyk jajnikowy, produkt o przedłużonym uwalnianiu, prostatektomia, przerzutowy rak gruczołu krokowego, radioterapia, radykalna prostatektomia, rak gruczołu krokowego, rak piersi, ścieńczenie endometrium, skala Gleasona, stężenie estradiolu, stężenie hemoglobiny, stężenie testosteronu, włókniak macicy, zajęcie węzłów chłonnych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Reseligo 3,6 mg
Goserelina, będąca syntetycznym analogiem LHRH, działa poprzez długotrwałe hamowanie wydzielania hormonu luteinizującego (LH) przez przysadkę, co prowadzi do znaczącego obniżenia stężenia testosteronu u mężczyzn oraz estradiolu u kobiet, osiągając poziomy kastracyjne lub pomenopauzalne po około 21 dniach od pierwszego podania. Terapia preparatem Reseligo 3,6 mg implant w ampułko-strzykawce, podawanym co 28 dni, skutkuje regresją guza prostaty, poprawą objawów klinicznych oraz wydłużeniem czasu przeżycia u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego. U kobiet goserelina powoduje ścieńczenie endometrium, zatrzymanie miesiączkowania i farmakologiczną menopauzę, co jest korzystne w leczeniu nowotworów piersi zależnych od hormonów, włókniaków macicy oraz endometriozy. W terapii skojarzonej z preparatami żelaza u kobiet z włókniakami macicy obserwuje się poprawę parametrów hematologicznych, w tym wzrost stężenia hemoglobiny średnio o 1 g/dl.
analog LHRH, bikalutamid, endometrioza, estradiol, gonadoliberyna, goserelina, hormon luteinizujący, kastracja farmakologiczna, leczenie neoadjuwantowe, leczenie uzupełniające, menopauza, niedokrwistość, pęcherzyk jajnikowy, prostatektomia, przerzutowy rak gruczołu krokowego, przysadka mózgowa, radioterapia, skala Gleasona, supresja hormonalna, testosteron, włókniak macicy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Reseligo 10,8 mg
Goserelina, będąca syntetycznym analogiem hormonu uwalniającego gonadotropinę (LHRH), działa poprzez długotrwałe hamowanie wydzielania hormonu luteinizującego (LH) przez przysadkę, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu do poziomu kastracji farmakologicznej (około 21 dni po podaniu). Produkt leczniczy Reseligo zawiera 10,8 mg gosereliny o przedłużonym uwalnianiu, zapewniającym utrzymanie efektu supresji hormonalnej przy powtarzanych dawkach co 12 tygodni. Początkowo może wystąpić przejściowy wzrost testosteronu, typowy dla analogów LHRH. Skuteczność gosereliny została potwierdzona w leczeniu przerzutowego oraz miejscowo zaawansowanego raka gruczołu krokowego, wykazując porównywalne wyniki przeżycia do kastracji chirurgicznej oraz bikalutamidu (150 mg), choć brak jest jednoznacznego potwierdzenia równoważności terapii hormonalnej i antyandrogenowej.
analog hormonu uwalniającego gonadotropinę, bikalutamid, całkowity czas przeżycia, goserelina, hormon gonadoliberyna, hormon luteinizujący, kastracja farmakologiczna, leczenie neoadjuwantowe, prostatektomia, przerzutowy rak gruczołu krokowego, przysadka mózgowa, PSA, radioterapia, radykalna prostatektomia, Reseligo, skala Gleasona, testosteron w surowicy, zajęcie węzłów chłonnych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zoladex 3,6 mg
Zoladex, zawierający 3,6 mg gosereliny w formie implantu podskórnego, jest wskazany przede wszystkim w onkologii i ginekologii. W leczeniu raka gruczołu krokowego wykazuje skuteczność porównywalną z chirurgiczną kastracją, stosowany jest zarówno w przypadku przerzutów, jak i miejscowo zaawansowanego nowotworu, a także jako terapia uzupełniająca po radioterapii i radykalnej prostatektomii oraz w leczeniu neoadjuwantowym przed radioterapią. U kobiet lek znajduje zastosowanie w terapii raka sutka u pacjentek przed- i okołomenopauzalnych z ekspresją receptorów hormonalnych, w leczeniu endometriozy (łagodzenie bólu i redukcja zmian endometrialnych), przygotowaniu endometrium do zabiegów ablacji lub resekcji oraz w terapii włókniaków macicy, szczególnie w połączeniu z preparatami żelaza przed operacją. Ponadto, Zoladex jest stosowany w protokołach rozrodu wspomaganego do zahamowania czynności przysadki przed superowulacją.
ablacja endometrium, antyandrogeny, endometrioza, goserelina, implant podskórny, kastracja chirurgiczna, leczenie hormonalne, leczenie neoadjuwantowe, miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego, niedokrwistość, parametry hematologiczne, przerzutowy rak gruczołu krokowego, radioterapia uzupełniająca, radykalna prostatektomia, rak gruczołu krokowego, rak sutka, receptory hormonalne, rozród wspomagany, ścieńczenie endometrium, superowulacja, supresja androgenowa, włókniak macicy, zmiany endometrialne