Właściwości farmakodynamiczne leku Reseligo

Goserelina, będąca głównym składnikiem aktywnym produktu leczniczego Reseligo, należy do grupy farmakoterapeutycznej analogów hormonów uwalniających gonadotropinę (kod ATC: L02AE03). Substancja ta stanowi syntetyczny analog naturalnie występującego hormonu gonadoliberyny (LHRH), o strukturze chemicznej D-Ser(But)6 Azgly10 LHRH.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania gosereliny opiera się na zahamowaniu wydzielania hormonu luteinizującego (LH) przez przysadkę mózgową. Efekt ten występuje podczas długotrwałego podawania substancji i prowadzi ostatecznie do obniżenia stężenia testosteronu w surowicy krwi u mężczyzn. Warto zauważyć charakterystyczny profil działania gosereliny – początkowo, podobnie jak inne analogi LHRH, może ona wywoływać przejściowy wzrost stężenia testosteronu w surowicy.²

Efekty kliniczne podstawowe

Po implantacji produktu Reseligo 10,8 mg o przedłużonym uwalnianiu, dochodzi do systematycznego obniżania poziomu testosteronu. Istotne jest, że po około 21 dniach od pierwszego wstrzyknięcia stężenie testosteronu obniża się do wartości charakterystycznych dla stanu kastracji farmakologicznej. Korzyścią terapeutyczną produktu jest długotrwałe utrzymywanie się efektu supresji hormonalnej podczas ciągłego leczenia, przy stosowaniu powtarzanych dawek co 12 tygodni.³

Skuteczność w leczeniu raka gruczołu krokowego z przerzutami

Przeprowadzone porównawcze badania kliniczne dostarczyły istotnych danych na temat skuteczności gosereliny w leczeniu pacjentów z przerzutowym rakiem gruczołu krokowego. Wykazano, że leczenie gosereliną pozwala uzyskać wyniki porównywalne pod względem czasu przeżycia do rezultatów osiąganych metodą kastracji chirurgicznej.⁴

W kontekście porównawczym ważne są również wyniki połączonej analizy dwóch kontrolowanych badań randomizowanych, które zestawiały monoterapię bikalutamidem 150 mg z kastracją (głównie poprzez zastosowanie gosereliny). W analizie tej nie wykazano znaczących różnic w całkowitym czasie przeżycia między pacjentami leczonymi bikalutamidem a pacjentami poddanymi kastracji hormonalnej w przebiegu miejscowo zaawansowanego raka gruczołu krokowego (ryzyko względne = 1,05 [CI 0,81-1,36]). Należy jednak podkreślić, że nie udało się ustalić równoważności obu metod leczenia w sposób statystycznie jednoznaczny.⁵

Skuteczność w terapii skojarzonej z radioterapią

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność gosereliny w leczeniu uzupełniającym po radioterapii u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego. Wykazano poprawę zarówno czasu przeżycia bez objawów choroby jak i całkowitego czasu przeżycia w dwóch głównych grupach pacjentów:

• Pacjenci z rakiem miejscowym o dużym ryzyku nawrotu (T1-T2 i PSA co najmniej 10 ng/ml lub z wynikiem co najmniej 7 w skali Gleasona)
• Pacjenci z rakiem miejscowo zaawansowanym (T3-T4)⁶

Chociaż optymalny czas trwania leczenia uzupełniającego nie został jednoznacznie określony, istotne dane pochodzą z badania porównawczego, które udowodniło, że 3-letnie leczenie uzupełniające gosereliną zapewnia znaczącą poprawę czasu przeżycia w porównaniu z zastosowaniem wyłącznie radioterapii.⁷

Leczenie neoadjuwantowe przed radioterapią

Goserelina wykazuje skuteczność również jako leczenie neoadjuwantowe poprzedzające radioterapię. Badania potwierdziły, że taka strategia terapeutyczna poprawia czas przeżycia bez objawów choroby u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego miejscowym o dużym ryzyku nawrotu lub miejscowo zaawansowanym.⁸

Zastosowanie po prostatektomii

U pacjentów po zabiegu prostatektomii, u których stwierdzono rozprzestrzenianie się nowotworu poza torebkę gruczołu, leczenie uzupełniające gosereliną może przynieść wymierne korzyści kliniczne. Terapia ta może poprawić czas przeżycia bez objawów choroby, jednak istotną poprawę całkowitego czasu przeżycia obserwuje się jedynie w przypadku pacjentów, u których w trakcie operacji stwierdzono zajęcie węzłów chłonnych.⁹

Kwalifikacja do leczenia uzupełniającego gosereliną pacjentów z zaawansowaną chorobą (potwierdzoną badaniem histopatologicznym) powinna uwzględniać dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak:

• Poziom PSA co najmniej 10 ng/ml
• Wynik w skali Gleasona co najmniej 7¹⁰

Ograniczenia terapeutyczne

Istotnym ograniczeniem w zastosowaniu gosereliny jest brak dowodów potwierdzających poprawę wyników klinicznych w przypadku stosowania jej jako leczenia neoadjuwantowego przed radykalną prostatektomią. Badania kliniczne nie wykazały korzyści terapeutycznych w tym schemacie leczenia.¹¹

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Produkt leczniczy Reseligo zawierający goserelinę (10,8 mg) charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania prowadzącym do obniżenia poziomu testosteronu do wartości kastracyjnych. Efekt terapeutyczny osiągany jest po około 21 dniach od podania i utrzymuje się przy powtarzanych implantacjach co 12 tygodni. Skuteczność kliniczna została potwierdzona w leczeniu pacjentów z rakiem gruczołu krokowego zarówno przerzutowym, jak i miejscowo zaawansowanym, a także w terapiach skojarzonych (neoadjuwantowych i adjuwantowych) w połączeniu z radioterapią oraz po prostatektomii. Szczególne korzyści z leczenia gosereliną odnoszą pacjenci z określonymi czynnikami ryzyka oraz z zajęciem węzłów chłonnych.