rak gruczołu krokowego – miejscowy zaawansowany
Wskazanie

Miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego to stadium choroby, w którym nowotwór przekracza torebkę gruczołu, naciekając okoliczne struktury anatomiczne, takie jak pęcherzyki nasienne, szyja pęcherza moczowego czy mięśnie dna miednicy, jednak bez przerzutów odległych. Najczęściej rozpoznawany jest w stopniu zaawansowania klinicznego T3 lub T4, N0/N1, M0 według klasyfikacji TNM.

Leczenie miejscowo zaawansowanego raka prostaty wymaga podejścia wielodyscyplinarnego. W Polsce stosuje się różne schematy terapeutyczne, w tym leczenie hormonalne, które często stanowi podstawę terapii. Najczęściej wykorzystywane leki to analogi GnRH (goserelina – Zoladex, leuprorelina – Eligard, Leuprostin, tryptorelina – Diphereline SR), antagoniści GnRH (degarelix – Firmagon) oraz antyandrogeny nowej generacji (enzalutamid – Xtandi, apalutamid – Erleada, darolutamid – Nubeqa). W przypadku hormonowrażliwego raka prostaty coraz częściej stosuje się również abirateron (Zytiga) w połączeniu z prednizonem.

Radioterapia odgrywa kluczową rolę w leczeniu miejscowo zaawansowanego raka gruczołu krokowego, często w skojarzeniu z terapią hormonalną. W wybranych przypadkach rozważa się również leczenie operacyjne – radykalną prostatektomię, zwłaszcza u młodszych pacjentów z dłuższym przewidywanym czasem przeżycia. Jednak zabieg ten w stadium miejscowo zaawansowanym wiąże się z większym ryzykiem dodatnich marginesów chirurgicznych.

Największe trudności w leczeniu miejscowo zaawansowanego raka prostaty związane są z odpowiednim doborem optymalnej strategii leczenia dla konkretnego pacjenta. Wyzwanie stanowi również ryzyko progresji choroby mimo zastosowanego leczenia oraz rozwój oporności na kastrację (CRPC). Istotnym problemem są również działania niepożądane terapii hormonalnej, które mogą znacząco obniżać jakość życia pacjentów – należą do nich: uderzenia gorąca, utrata libido, zaburzenia erekcji, osłabienie mięśniowe, osteoporoza i zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Długotrwałe stosowanie terapii hormonalnej wymaga monitorowania pacjentów pod kątem tych działań niepożądanych i odpowiedniego postępowania profilaktycznego.