miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego o dużym ryzyku progresji
Wskazanie

Miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego o dużym ryzyku progresji to stan chorobowy, w którym nowotwór przekracza torebkę prostaty, ale nie daje przerzutów odległych. Wysokie ryzyko progresji definiuje się zwykle jako spełnienie jednego lub więcej z następujących kryteriów: wysoki poziom PSA (>20 ng/ml), wysoka punktacja w skali Gleasona (≥8) lub zaawansowanie kliniczne guza (≥T3a).

W leczeniu tego stanu klinicznego stosuje się podejście wielomodalne. Podstawowym postępowaniem jest terapia hormonalna, najczęściej w postaci deprywacji androgenowej (ADT), połączona z radioterapią. Stosowane są leki z grupy analogów GnRH (goserelina – Zoladex, leuprorelina – Eligard, Lucrin Depot, tryptorelina – Diphereline), antagonistów GnRH (degarelix – Firmagon), a w nowszym podejściu także inhibitory szlaku androgenowego nowej generacji (abirateron – Zytiga, enzalutamid – Xtandi, darolutamid – Nubeqa, apalutamid – Erleada).

W przypadkach kwalifikujących się do operacji, może być rozważana radykalna prostatektomia z limfadenektomią, często z następczą radioterapią i/lub hormonoterapią. Coraz częściej stosuje się również wczesne dołączenie docetakselu (Taxotere) w ramach chemiohormonoterapii u pacjentów z dużym obciążeniem chorobą.

Największe trudności w leczeniu miejscowo zaawansowanego raka prostaty o wysokim ryzyku progresji obejmują wysokie prawdopodobieństwo rozwoju oporności na kastrację (CRPC), co znacząco pogarsza rokowanie. Wyzwaniem pozostaje optymalne sekwencjonowanie dostępnych metod terapeutycznych oraz personalizacja leczenia w oparciu o profil molekularny guza. Istotnym problemem są również działania niepożądane długotrwałej terapii hormonalnej, takie jak utrata gęstości mineralnej kości, zespół metaboliczny, powikłania sercowo-naczyniowe i pogorszenie funkcji poznawczych, które znacząco wpływają na jakość życia pacjentów.

Obecnie badania kliniczne koncentrują się na ocenie skuteczności wczesnego włączania nowych leków hormonalnych oraz immunoterapii w celu poprawy wyników leczenia i opóźnienia rozwoju choroby opornej na kastrację. Istotną rolę odgrywa również multidyscyplinarne podejście do leczenia, uwzględniające ścisłą współpracę urologów, onkologów klinicznych, radioterapeutów i specjalistów medycyny nuklearnej.