tabletka hamująca owulację
Tabletka hamująca owulację to forma antykoncepcji hormonalnej, która zapobiega dojrzewaniu i uwalnianiu komórki jajowej z jajnika. Najpopularniejszym przykładem jest dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna zawierająca estrogen i progestagen, które poprzez mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego hamują wydzielanie gonadotropin przysadkowych (FSH i LH), zapobiegając tym samym owulacji.
Oprócz hamowania owulacji, tabletki antykoncepcyjne wywierają dodatkowe działania zabezpieczające przed ciążą – zagęszczają śluz szyjkowy, utrudniając penetrację plemników, oraz zmieniają endometrium, czyniąc je mniej receptywnym na implantację zarodka. Tabletki jednoskładnikowe (minipigułki) zawierające wyłącznie progestagen w niższych dawkach nie zawsze hamują owulację, ale stosują pozostałe mechanizmy antykoncepcyjne.
Skuteczność tabletek hamujących owulację przy prawidłowym stosowaniu wynosi 99%. Poza działaniem antykoncepcyjnym, preparaty te są stosowane także w leczeniu zaburzeń miesiączkowania, endometriozy, zespołu policystycznych jajników, trądziku hormonozależnego i innych stanów związanych z zaburzeniami hormonalnymi. Leki te mogą jednak powodować działania niepożądane, w tym zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, szczególnie u kobiet z czynnikami ryzyka.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Melfalan jest cytotoksycznym lekiem alkilującym, którego stosowanie wymaga ścisłego nadzoru doświadczonego onkologa ze względu na ryzyko ciężkiej mielosupresji i immunosupresji. Terapia melfalanem wiąże się z koniecznością regularnego monitorowania morfologii krwi, aby zapobiec nieodwracalnej aplazji szpiku, zwłaszcza u pacjentów po radioterapii lub chemioterapii oraz u osób z niewydolnością nerek, gdzie zmniejszony klirens leku zwiększa toksyczność. Szczepienia żywymi szczepionkami są przeciwwskazane z powodu ryzyka infekcji u immunosupresyjnych pacjentów. Melfalan wykazuje właściwości mutagenne i może indukować aberracje chromosomalne, co przekłada się na zwiększone ryzyko rozwoju ostrej białaczki szpikowej (AML) i zespołu mielodysplastycznego (MDS), szczególnie u osób starszych i w terapii skojarzonej z talidomidem, lenalidomidem oraz prednizonem.
Stosowanie melfalanu wiąże się również ze zwiększonym ryzykiem rozwoju drugich pierwotnych nowotworów złośliwych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku z szpiczakiem plazmocytowym leczonych kombinacjami zawierającymi lenalidomid i prednizon lub talidomid i prednizon. U pacjentek leczonych tymi schematami obserwuje się podwyższone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, co wymaga rezygnacji ze stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych na rzecz metod zawierających wyłącznie progestagen (np. dezogestrel) lub innych skutecznych metod antykoncepcji. Ryzyko zakrzepicy utrzymuje się do 4-6 tygodni po odstawieniu doustnych środków antykoncepcyjnych. Ze względu na cytotoksyczne właściwości melfalanu, podczas jego podawania i kontaktu z lekiem (Alkeran) należy stosować odpowiednie środki ostrożności zgodnie z wytycznymi charakterystyki produktu leczniczego.
aberracja chromosomalna, aplazja szpiku kostnego, chemioterapia, czerniak złośliwy, deksametazon, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, drugi pierwotny nowotwór, działanie leukemogenne, immunosupresja, klirens leku, lek przeciwnowotworowy, lenalidomid, leukocyty, makroglobulinemia, mielosupresja, mocznica, morfologia krwi, mutagenność, niewydolność nerek, ostra białaczka szpikowa, płytki krwi, prednizon, progestagen, radioterapia, rak jajnika, skrobiawica, szczepionka zawierająca żywe drobnoustroje, szpiczak plazmocytowy, szpik kostny, tabletka hamująca owulację, talidomid, zespół mielodysplastyczny, zespół zimnych aglutynin, związek alkilujący, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa -
Leksykon leków
Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje działanie teratogenne potwierdzone zarówno w badaniach na małpach, jak i przewidywane u ludzi, co wymaga ścisłego przestrzegania Programu Zapobiegania Ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez 4 tygodnie po jego zakończeniu, niezależnie od obecności miesiączki. Testy ciążowe o czułości minimum 25 mIU/ml powinny być wykonywane pod nadzorem lekarza co 4 tygodnie, a lek wydawany jest maksymalnie na 4 tygodnie terapii u kobiet zdolnych do zajścia w ciążę. U mężczyzn stosujących lenalidomid zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub potencjalnie płodnymi przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po zakończeniu terapii, ze względu na obecność leku w nasieniu w niskim stężeniu.
abstynencja seksualna, agenezja macicy, antykoncepcja, deksametazon, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, działanie teratogenne, histerektomia, lenalidomid, lewonorgestrel, małopłytkowość, neutropenia, niewydolność jajników, octan medroksyprogesteronu, podwiązanie jajowodów, Program Zapobiegania Ciąży, sterylizacja, system wewnątrzmaciczny, szpiczak mnogi, tabletka hamująca owulację, talidomid, teratogenność, wada wrodzona, wazektomia, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
