Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Enoksaparyna sodowa, jako lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn drobnocząsteczkowych (LMWH), posiada określone przeciwwskazania, które muszą być rygorystycznie przestrzegane w praktyce klinicznej. Stosowanie produktu leczniczego Enoxaparin sodium LEK-AM jest bezwzględnie zabronione w kilku jasno zdefiniowanych przypadkach, które zostały szczegółowo opisane poniżej.^{1}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie enoksaparyny sodowej jest przeciwwskazane u pacjentów, u których stwierdzono nadwrażliwość na:^{2}

• enoksaparynę sodową
• heparynę
• pochodne heparyny
• inne heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH)
• którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie

Małopłytkowość poheparynowa

Lek nie może być stosowany u pacjentów z:^{3}

• stwierdzoną w wywiadzie immunologiczną małopłytkowością poheparynową (HIT – heparin-induced thrombocytopenia) w okresie ostatnich 100 dni
• obecnością krążących przeciwciał przeciwko heparynie

Małopłytkowość poheparynowa jest poważnym powikłaniem leczenia heparynami, w tym enoksaparyną sodową, które może prowadzić do zakrzepicy i innych powikłań zagrażających życiu. Z tego powodu wywiad w kierunku wcześniejszych epizodów HIT musi być dokładnie zebrany przed rozpoczęciem terapii.^{4}

Stany zwiększonego ryzyka krwawienia

Enoksaparyna sodowa jest przeciwwskazana u pacjentów z:^{5}

• aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem
• stanami medycznymi związanymi z wysokim ryzykiem krwawienia, takimi jak:
  • niedawno przebyty udar krwotoczny
  • owrzodzenie żołądka lub jelit
  • nowotwór złośliwy obarczony wysokim ryzykiem krwawienia
  • niedawno przebyta operacja mózgu, rdzenia kręgowego lub oka
  • rozpoznanie lub podejrzenie żylaków przełyku
  • nieprawidłowości anatomiczne w układzie tętniczo-żylnym
  • tętniaki naczyniowe
  • poważne nieprawidłowości naczyń krwionośnych w obrębie rdzenia kręgowego lub mózgu

U pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia zastosowanie leku przeciwzakrzepowego, jakim jest enoksaparyna sodowa, może doprowadzić do wystąpienia poważnych powikłań krwotocznych, dlatego w takich przypadkach stosowanie tego leku jest przeciwwskazane.^{6}

Znieczulenie podpajęczynówkowe i zewnątrzoponowe

Stosowanie enoksaparyny sodowej jest przeciwwskazane w połączeniu ze:^{7}

• znieczuleniem podpajęczynówkowym
• znieczuleniem zewnątrzoponowym
• znieczuleniem miejscowym

gdy enoksaparynę sodową stosowano w leczeniu w okresie ostatnich 24 godzin

Jednoczesne stosowanie enoksaparyny z wymienionymi formami znieczulenia może prowadzić do zwiększonego ryzyka powikłań neurologicznych, w tym krwiaków w kanale kręgowym, które mogą skutkować długotrwałym lub trwałym porażeniem. Dlatego też pacjenci przyjmujący enoksaparynę sodową w celach leczniczych nie powinni być poddawani tym procedurom w okresie 24 godzin od ostatniej dawki leku.^{8}

Postępowanie w przypadku stwierdzenia przeciwwskazań

W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z wymienionych przeciwwskazań, lekarz powinien:^{9}

• odstąpić od zastosowania enoksaparyny sodowej
• rozważyć alternatywne metody leczenia przeciwzakrzepowego
• dokładnie monitorować stan pacjenta, jeśli istnieje konieczność zastosowania jakiejkolwiek formy antykoagulacji

Przed rozpoczęciem terapii enoksaparyną sodową niezbędna jest szczegółowa ocena obecności przeciwwskazań u pacjenta. Należy zebrać dokładny wywiad medyczny, uwzględniający wcześniejsze reakcje na heparyny, epizody krwawień oraz przebyte zabiegi operacyjne. Lekarz powinien również przeprowadzić badanie przedmiotowe oraz analizę wyników badań laboratoryjnych, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów krzepnięcia.^{10}