związek hepatotoksyczny

Związek hepatotoksyczny to substancja, która wywiera szkodliwy wpływ na komórki wątroby, prowadząc do ich uszkodzenia i zaburzenia funkcji tego narządu. Hepatotoksyczność może być przewidywalna (zależna od dawki) lub idiosynkratyczna (nieprzewidywalna, niezależna od dawki).

Do najczęstszych związków hepatotoksycznych należą niektóre leki (paracetamol w dużych dawkach, izoniazyd, metotreksat, statyny), substancje chemiczne (czterochlorek węgla, chloroform), toksyny naturalne (amatoksyny z grzybów), alkohol etylowy oraz substancje przemysłowe. Mechanizmy uszkodzenia wątroby obejmują bezpośrednie uszkodzenie hepatocytów, zakłócenie funkcji mitochondriów, tworzenie reaktywnych metabolitów lub indukcję odpowiedzi immunologicznej.

Objawy uszkodzenia wątroby przez związki hepatotoksyczne mogą obejmować podwyższone poziomy enzymów wątrobowych (ALT, AST), żółtaczkę, zaburzenia krzepnięcia, encefalopatię wątrobową, a w ciężkich przypadkach niewydolność wątroby. Diagnostyka obejmuje badania biochemiczne, obrazowe oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby.

Leczenie polega przede wszystkim na odstawieniu czynnika uszkadzającego, stosowaniu leków osłonowych (np. N-acetylocysteina w zatruciu paracetamolem) oraz leczeniu objawowym. W przypadku ostrej niewydolności wątroby może być konieczny przeszczep narządu. Monitorowanie pacjentów przyjmujących leki o potencjale hepatotoksycznym jest kluczowym elementem profilaktyki poważnych uszkodzeń wątroby.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl