Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Chloroprokaina

Ostrzeżenia ogólne dotyczące stosowania chloroprokainy

Znieczulenie rdzeniowe z wykorzystaniem chloroprokainy (Ampres) musi być podawane wyłącznie przez doświadczonych anestezjologów, posiadających odpowiednią wiedzę i doświadczenie w zakresie znieczuleń podpajęczynówkowych. Lekarz prowadzący ponosi pełną odpowiedzialność za podjęcie niezbędnych działań zapobiegających wstrzyknięciu donaczyniowemu oraz powinien być przygotowany do natychmiastowej interwencji w sytuacjach nagłych i prowadzenia resuscytacji, aby przeciwdziałać potencjalnym działaniom niepożądanym i powikłaniom.¹

Kluczowe znaczenie ma umiejętność rozpoznawania i leczenia działań niepożądanych, objawów toksyczności ogólnoustrojowej i innych powikłań związanych ze stosowaniem chloroprokainy. W przypadku zaobserwowania oznak ostrej toksyczności ogólnoustrojowej lub całkowitej blokady rdzeniowej, należy natychmiast przerwać podawanie leku do znieczulenia miejscowego.²

Grupy pacjentów wymagające szczególnej uwagi

Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci z określonymi schorzeniami, nawet jeśli znieczulenie miejscowe chloroprokainą jest optymalnym wyborem dla danego zabiegu chirurgicznego:³

• Pacjenci z całkowitym lub częściowym blokiem serca – ze względu na potencjalne hamowanie przewodnictwa mięśnia sercowego przez leki do znieczulenia miejscowego
• Pacjenci z niewyrównaną niewydolnością serca dużego stopnia
• Pacjenci z zaawansowanym uszkodzeniem wątroby lub nerek
• Pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby w złym stanie ogólnym
• Pacjenci leczeni lekami przeciwarytmicznymi klasy III (np. amiodaronem) – wymagają dokładnej obserwacji i monitorowania EKG ze względu na możliwe addytywne działania na serce

⁴

Pacjenci z porfirią

U pacjentów z ostrą porfirią produkt Ampres (zawierający chloroprokainę) należy podawać wyłącznie w przypadku ważnego wskazania klinicznego, ponieważ substancja ta może potencjalnie nasilać objawy porfiriii. Należy zachować odpowiednie środki ostrożności u wszystkich pacjentów z porfirią.⁵

Pacjenci z chorobą wątroby

Ponieważ leki do znieczulenia miejscowego o budowie estrowej, takie jak chloroprokaina, są hydrolizowane przez cholinesterazę osocza wytwarzaną przez wątrobę, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby. Dodatkowo, szczególnej uwagi wymagają pacjenci z genetycznym niedoborem cholinesterazy osocza.⁶

Środki ostrożności proceduralne

Podczas znieczulenia z użyciem chloroprokainy obowiązkowe jest zapewnienie niezawodnego dostępu żylnego, co stanowi podstawowy wymóg bezpieczeństwa.⁷

U pacjentów z grupy wysokiego ryzyka zalecana jest poprawa stanu ogólnego przed planowanym zabiegiem z użyciem znieczulenia chloroprokainą.⁸

Potencjalne powikłania znieczulenia rdzeniowego chloroprokainą

Reakcje hemodynamiczne

Spadek ciśnienia tętniczego i spowolnienie częstości pracy serca są dobrze znanymi działaniami niepożądanymi wszystkich leków stosowanych do znieczulenia miejscowego, w tym chloroprokainy. Szczególnie narażeni na nieoczekiwany spadek ciśnienia tętniczego po znieczuleniu rdzeniowym są pacjenci w podeszłym wieku.⁹

Wysoka lub całkowita blokada rdzeniowa

Rzadkim, ale poważnym powikłaniem znieczulenia rdzeniowego chloroprokainą jest wysoka lub całkowita blokada rdzeniowa prowadząca do depresji sercowo-naczyniowej i oddechowej. Depresja sercowo-naczyniowa jest konsekwencją rozszerzonej blokady układu nerwowego współczulnego, co może prowadzić do ciężkiego niedociśnienia tętniczego, bradykardii, a nawet zatrzymania akcji serca. Depresja oddechowa wynika z blokady mięśni oddechowych i przepony.¹⁰

Zwiększone ryzyko wysokiej lub całkowitej blokady rdzeniowej występuje zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, dlatego zaleca się u tych pacjentów zmniejszenie dawki chloroprokainy.¹¹

Powikłania neurologiczne

Po znieczuleniu rdzeniowym chloroprokainą mogą rzadko wystąpić uszkodzenia neurologiczne, które mogą objawiać się:¹²

• Parestezjami
• Utratą wrażliwości
• Osłabieniem motorycznym
• Porażeniem
• Zespołem ogona końskiego
• Trwałym uszkodzeniem neurologicznym

¹³

Należy zaznaczyć, że objawy te mogą w niektórych przypadkach utrzymywać się przez dłuższy czas.

Pacjenci z zaburzeniami neurologicznymi

Nie przypuszcza się, aby znieczulenie rdzeniowe chloroprokainą miało niekorzystny wpływ na istniejące zaburzenia neurologiczne, takie jak stwardnienie rozsiane, hemiplegia, paraplegia czy inne zaburzenia nerwowo-mięśniowe. Niemniej jednak, stosowanie produktu Ampres u takich pacjentów wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Przed podjęciem decyzji o leczeniu zalecane jest dokładne przeanalizowanie stosunku korzyści do ryzyka.¹⁴

Informacje o zawartości sodu

Produkt leczniczy Ampres zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę (przy maksymalnej dawce odpowiadającej 5 ml produktu), co oznacza, że lek uznaje się za praktycznie „wolny od sodu”.¹⁵ Warto przypomnieć, że 1 ml roztworu Ampres zawiera 10 mg chloroprokainy chlorowodorku oraz 2,8 mg sodu.¹⁶