Dawkowanie i sposób podawania
Ropiwakaina
Ropiwakaina powinna być stosowana wyłącznie przez lub pod nadzorem specjalistów doświadczonych w znieczuleniach przewodowych, z indywidualnym doborem dawki na podstawie stanu pacjenta i doświadczenia lekarza, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. Dawkowanie różni się w zależności od rodzaju znieczulenia – np. zewnątrzoponowe lędźwiowe w chirurgii: stężenie 7,5 mg/ml, objętość 15-25 ml, dawka 113-188 mg, czas trwania 4-6 h; blokada splotu ramiennego: 7,5-10 mg/ml, 30-40 ml, 225-300 mg, czas trwania 6-10 h; leczenie bólu pooperacyjnego infuzją ciągłą: 2 mg/ml, 6-14 ml/h, 12-28 mg/h. U dzieci dawkowanie jest dostosowane do masy ciała, np. zewnątrzoponowe jednorazowe 2 mg/ml, 1 ml/kg, 2 mg/kg, a infuzja ciągła do 0,2-0,6 mg/kg/godz. Ropiwakaina metabolizowana jest w wątrobie, co wymaga ostrożności u pacjentów z jej niewydolnością, natomiast u pacjentów z niewydolnością nerek zwykle nie wymaga korekty dawki przy krótkotrwałym stosowaniu.
- Dawkowanie i sposób podawania substancji. Szczegółowe informacje na temat dawkowania, które należy przekazać pacjentowi oraz wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego.
- Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat
- Zestawy do ciągłego podawania ropiwakainy
- Sposób podawania
- Długotrwałe blokady
- Leczenie bólu pooperacyjnego
- Skojarzone stosowanie z fentanylem
- Dawkowanie u szczególnych populacji pacjentów
- Dawkowanie u dzieci i młodzieży
- Wymagania dotyczące monitorowania podczas podawania ropiwakainy
- Dodatkowe zalecenia dotyczące stosowania ropiwakainy
- Szczegółowe informacje na temat dawkowania, które należy wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego
Dawkowanie i sposób podawania substancji. Szczegółowe informacje na temat dawkowania, które należy przekazać pacjentowi oraz wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego.
Ropiwakaina powinna być stosowana wyłącznie przez lub pod nadzorem specjalistów doświadczonych w wykonywaniu znieczuleń przewodowych. Jest to istotna informacja, którą należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do zabiegu z użyciem tej substancji.1 2
Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat
Przy ustalaniu dawkowania ropiwakainy dla konkretnego pacjenta należy uwzględnić podstawową zasadę – stosować najmniejszą skuteczną dawkę. Dawkowanie dobiera się indywidualnie na podstawie doświadczenia lekarza oraz stanu ogólnego pacjenta.3 4
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe dawkowanie ropiwakainy w zależności od rodzaju znieczulenia:
| Rodzaj znieczulenia | Stężenie (mg/ml) | Objętość (ml) | Dawka (mg) | Czas indukcji (min) | Czas trwania (h) |
|---|---|---|---|---|---|
| ZNIECZULENIA W CHIRURGII | |||||
| Znieczulenie zewnątrzoponowe w odcinku lędźwiowym (chirurgia) | 7,5 10 |
15-25 15-20 |
113-188 150-200 |
10-20 10-20 |
3-5 4-6 |
| Cięcie cesarskie | 7,5 | 15-20 | 113-150 | 10-20 | 3-5 |
| Znieczulenie zewnątrzoponowe w odcinku piersiowym (blokada w zwalczaniu bólu pooperacyjnego) | 7,5 | 5-15 (w zależności od poziomu wstrzykiwania) | 38-113 | 10-20 | n/a |
| Blokada dużych nerwów (blokada splotu ramiennego) | 7,5 10 |
30-40 | 225 300 |
10-25 | 6-10 |
| Blokada miejscowa (np. blokada małych nerwów i infiltracja) | 7,5 | 1-30 | 7,5-225 | 1-15 | 2-6 |
| LECZENIE OSTREGO BÓLU | |||||
| Znieczulenie zewnątrzoponowe lędźwiowe (bolus) | 2,0 | 10-20 | 20-40 | 10-15 | 0,5-1,5 |
| Wstrzyknięcia powtarzane (top-up) np. uśmierzanie bólu porodowego | 2,0 | 10-15 (min. odstęp – 30 min) | 20-30 | – | – |
| Infuzja ciągła, np. ból porodowy | 2,0 | 6-10 ml/godz. | 12-20 mg/godz. | nie dotyczy | nie dotyczy |
| Leczenie bólu pooperacyjnego | 2,0 | 6-14 ml/godz. | 12-28 mg/godz. | nie dotyczy | nie dotyczy |
| Znieczulenie zewnątrzoponowe piersiowe (infuzja ciągła, leczenie bólu pooperacyjnego) | 2,0 | 6-14 ml/godz. | 12-28 mg/godz. | nie dotyczy | nie dotyczy |
| Blokada regionalna (np. blokada małych nerwów obwodowych i znieczulenie nasiękowe) | 2,0 | 1-100 | 2,0-200 | 1-5 | 2-6 |
| Blokada nerwów obwodowych (blokada nerwu udowego lub z dostępu pomiędzy mięśniami pochyłymi) – infuzja ciągła lub wstrzyknięcia powtarzane | 2,0 | 5-10 ml/godz. | 10-20 mg/godz. | nie dotyczy | nie dotyczy |
Przedstawione w tabeli dawki należy traktować jako wytyczne do stosowania u dorosłych pacjentów. Możliwe są indywidualne różnice w początku działania oraz czasie trwania blokady.5
Zestawy do ciągłego podawania ropiwakainy
W przypadku zastosowania zestawu do podawania typu pompa infuzyjna (Ropivacaine ReadyfusOR), zapewnia on stałą szybkość przepływu na poziomie około 5 ml/h, co odpowiada 10 mg/h ropiwakainy przez maksymalny czas 48 godzin. Taka stała szybkość wlewu zapewnia wystarczającą analgezję przy jedynie niewielkiej i niepostępującej blokadzie motorycznej w większości przypadków bólu pooperacyjnego o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego.6
Sposób podawania
Podczas podawania ropiwakainy należy przestrzegać następujących zasad bezpieczeństwa:
- Zaleca się uważną aspirację przed i podczas wstrzykiwania produktu leczniczego w celu uniknięcia podania donaczyniowego7
- W przypadku konieczności podania dużych dawek zaleca się zastosowanie próbnej dawki 3 do 5 ml roztworu lidokainy (lignokainy) z adrenaliną (epinefryną)8
- Niezamierzone podanie donaczyniowe można rozpoznać na podstawie przemijającego przyspieszenia czynności serca, a niezamierzone podanie podpajęczynówkowe na podstawie objawów blokady rdzeniowej9
- Aspirację należy powtarzać przed i w czasie podawania dawki głównej10
- Dawkę główną należy wstrzykiwać powoli lub w dawkach wzrastających, z szybkością 25 do 50 mg/minutę11
- Podczas wstrzykiwania należy uważnie kontrolować czynności życiowe i utrzymywać kontakt słowny z pacjentem12
- W przypadku wystąpienia działań toksycznych, należy natychmiast przerwać podawanie produktu leczniczego13
Długotrwałe blokady
Podczas stosowania długotrwałych blokad, utrzymywanych zarówno poprzez ciągłą infuzję jak i przez powtarzanie dawek w bolusach, należy wziąć pod uwagę dwa istotne zagrożenia:
- Ryzyko osiągnięcia poziomu toksycznego leku w osoczu
- Możliwość miejscowego uszkodzenia nerwu14
Skumulowane dawki ropiwakainy do 675 mg, stosowane do zabiegów chirurgicznych oraz leczenia bólu pooperacyjnego, podawane przez 24 godziny, były dobrze tolerowane przez pacjentów dorosłych, podobnie jak ciągła infuzja zewnątrzoponowa w okresie pooperacyjnym z szybkością do 28 mg/godzinę przez 72 godziny. W ograniczonej grupie pacjentów stosowano większe dawki, do 800 mg na dobę ze stosunkowo niewielką liczbą występujących działań niepożądanych.15
Leczenie bólu pooperacyjnego
Leczenie bólu pooperacyjnego przy użyciu ropiwakainy należy prowadzić według następującego schematu:
- W przypadku, gdy ropiwakaina nie była stosowana przed zabiegiem, blokada zewnątrzoponowa następuje przez podanie preparatu o stężeniu 7,5 mg/ml przez cewnik zewnątrzoponowy
- Kontynuacja znieczulenia poprzez infuzję ropiwakainy o stężeniu 2 mg/ml z szybkością 6-14 ml (12-28 mg) na godzinę zapewnia właściwe znieczulenie z nieznaczną i niepostępującą blokadą ruchową, w większości przypadków umiarkowanego lub silnego bólu pooperacyjnego16
- Znieczulenie zewnątrzoponowe można prowadzić maksymalnie przez 3 doby, ale konieczne jest uważne monitorowanie efektów znieczulenia17
- Cewnik zewnątrzoponowy należy usunąć tak szybko, jak tylko pozwala na to poziom nasilenia bólu18
W przypadku stosowania tej techniki obserwowano znaczne zmniejszenie zapotrzebowania na opioidowe leki przeciwbólowe.19
Skojarzone stosowanie z fentanylem
W badaniach klinicznych prowadzono leczenie bólu pooperacyjnego podażą ropiwakainy w stężeniu 2 mg/ml w ciągłej infuzji zewnątrzoponowej – osobno lub w skojarzeniu z fentanylem o stężeniu 1-4 mikrogramów/ml, w czasie 72 godzin. Połączenie ropiwakainy z fentanylem zmniejszało nasilenie bólu, ale wywoływało działania niepożądane związane z podawaniem opioidów.20
Dawkowanie u szczególnych populacji pacjentów
Zaburzenia czynności nerek
Zazwyczaj nie ma konieczności zmiany dawkowania u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek, w przypadku stosowania pojedynczej dawki lub krótkotrwałego leczenia.21
Zaburzenia czynności wątroby
Ponieważ ropiwakaina jest metabolizowana w wątrobie, należy ją stosować ostrożnie u pacjentów z ciężkimi schorzeniami wątroby. Może być konieczne zmniejszenie ilości powtarzanych dawek ze względu na spowolnione wydalanie ropiwakainy.22
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania ropiwakainy u dzieci:
| Rodzaj znieczulenia | Stężenie (mg/ml) | Objętość (ml/kg) | Dawka (mg/kg) |
|---|---|---|---|
| LECZENIE OSTREGO BÓLU (około i pooperacyjnego) | |||
| Znieczulenie zewnątrzoponowe: dzieci w wieku od 0 (urodzone o czasie) do 12 lat | |||
| Jednorazowa blokada zewnątrzoponowa krzyżowa Blokada poniżej T12 (dzieci do 25 kg) |
2,0 | 1 | 2 |
| Ciągła infuzja zewnątrzoponowa (dzieci do 25 kg) | |||
| 0 do 6 miesięcy – Dawka jednorazowa – Infuzja do 72 godzin |
2,0 2,0 |
0,5-1 0,1 ml/kg/godz. |
1-2 0,2 mg/kg/godz. |
| 6 do 12 miesięcy – Dawka jednorazowa – Infuzja do 72 godzin |
2,0 2,0 |
0,5-1 0,2 ml/kg/godz. |
1-2 0,4 mg/kg/godz. |
| 1 do 12 lat – Dawka jednorazowa – Infuzja do 72 godzin |
2,0 2,0 |
1 0,2 ml/kg/godz. |
2 0,4 mg/kg/godz. |
| Blokada nerwów obwodowych: niemowlęta i dzieci w wieku od 1 do 12 lat | |||
| Pojedyncze wstrzyknięcie do blokady nerwów obwodowych (np. blokada nerwu udowego, blokada splotu ramiennego, blokada przedziału powięzi biodrowej) | 2,0 | 0,5–0,75 | 1,0–1,5 |
| Wielokrotne blokady | 2,0 | 0,5–1,5 | 1,0–3,0 |
| Ciągła infuzja do blokady nerwów obwodowych (dzieci 1-12 lat) – Infuzja do 72 godzin |
2,0 | 0,1–0,3 ml/kg/godz. | 0,2–0,6 mg/kg/godz. |
Przedstawione w tabeli dawki należy traktować jako wytyczne do stosowania u dzieci. Możliwe są indywidualne różnice.23
Dodatkowe istotne zalecenia dotyczące dawkowania u dzieci:
- U dzieci o dużej masie ciała często niezbędne jest stopniowe zmniejszanie dawki, której wielkość należy odnieść do prawidłowej masy ciała24
- Nie należy stosować w jednorazowym podaniu zewnątrzoponowym krzyżowym i w jednorazowej dawce zewnątrzoponowej większej objętości niż 25 ml25
- Do blokady nerwów obwodowych (np. blokady nerwu biodrowo-pachwinowego, blokady splotu ramiennego, blokady przedziału powięzi biodrowej) nie należy podawać więcej niż 2,5-3,0 mg/kg w pojedynczym wstrzyknięciu26
- U dzieci z ciężkimi chorobami zalecane jest bardziej ostrożne dawkowanie i dokładne monitorowanie27
- Pojedyncze, zewnątrzoponowe krzyżowe wstrzyknięcie ropiwakainy o stężeniu 2 mg/ml zapewnia właściwe znieczulenie pooperacyjne poniżej T12 u większości pacjentów w przypadku, gdy zastosowano dawkę 2 mg/kg przy objętości 1 ml/kg28
- Objętość podania zewnątrzoponowego krzyżowego można dopasować w celu uzyskania odpowiedniej dystrybucji blokady czuciowej, postępując według zaleceń standardowych29
- U dzieci w wieku powyżej 4 lat przebadano dawki do 3 mg/kg ropiwakainy o stężeniu 3 mg/ml, jednak takie stężenie wiąże się z częstszym występowaniem blokady ruchowej30
Zaleca się frakcjonowane podawanie obliczonej dawki miejscowego środka znieczulającego bez względu na sposób podawania.31
Wymagania dotyczące monitorowania podczas podawania ropiwakainy
Podczas stosowania ropiwakainy konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta:
- Podczas wstrzykiwania należy uważnie kontrolować czynności życiowe pacjenta32
- Należy utrzymywać kontakt słowny z pacjentem podczas podawania leku33
- W przypadku wystąpienia objawów toksycznych, należy natychmiast przerwać podawanie produktu34
- Przy długotrwałym stosowaniu należy monitorować ryzyko kumulacji leku w osoczu oraz ryzyko uszkodzenia nerwów35
Dodatkowe zalecenia dotyczące stosowania ropiwakainy
Stosując ropiwakainę w ciągłej blokadzie nerwów obwodowych za pomocą ciągłego wlewu okołonerwowego, zalecane jest stosowanie następującej techniki:
- Najpierw wykonuje się blokadę z zastosowaniem roztworu ropiwakainy o stężeniu 7,5 mg/ml, o ile nie zrobiono tego przed zabiegiem
- Analgezja jest następnie podtrzymywana z zastosowaniem ropiwakainy 2 mg/ml36
W zależności od stanu klinicznego pacjenta należy rozważyć przepisanie innych, doustnych leków przeciwbólowych (do analgezji kontrolowanej przez pacjenta) lub dodatkowe wstrzyknięcia bolusowe leku miejscowo znieczulającego. W takim przypadku należy również uwzględnić charakterystyki innych stosowanych produktów leczniczych.37
W celu prowadzenia ciągłego znieczulenia nasiękowego rany, należy w czasie zabiegu chirurgicznego umieścić w ranie cewnik fenestrowany.38
Podczas prowadzenia znieczulenia należy ściśle monitorować działanie przeciwbólowe, aby móc zakończyć analgezję od razu, gdy poziom bólu na to pozwala.39
Szczegółowe informacje na temat dawkowania, które należy wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego
Podczas zbierania wywiadu medycznego przed zastosowaniem ropiwakainy, należy zwrócić szczególną uwagę na następujące istotne kwestie:
- Doświadczenie pacjenta z wcześniejszymi znieczuleniami miejscowymi i przewodowymi
- Ocena stanu ogólnego pacjenta pod kątem doboru odpowiedniej dawki40 41
- Występowanie ciężkich chorób współistniejących, zwłaszcza chorób wątroby42
- Stosowanie innych leków, które mogą wchodzić w interakcje z ropiwakainą
- U dzieci z ciężkimi chorobami konieczne jest bardziej ostrożne dawkowanie43
- W przypadku pacjentów pediatrycznych, prawidłową masę ciała dla wieku44
Te informacje są kluczowe dla bezpiecznego stosowania ropiwakainy i powinny być dokładnie omówione w trakcie wywiadu medycznego przed zastosowaniem znieczulenia.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania