25(OH)2D3
25(OH)2D3, czyli 25-hydroksycholekalcyferol, jest głównym metabolitem witaminy D3 (cholekalcyferolu) w krążeniu. Powstaje w wyniku hydroksylacji witaminy D3 w pozycji 25 przez enzymy wątrobowe (głównie CYP2R1). Stężenie 25(OH)2D3 we krwi jest uznawane za najlepszy wskaźnik statusu witaminy D w organizmie, ponieważ odzwierciedla zarówno syntezę skórną, jak i podaż z dietą lub suplementami.
Prawidłowe wartości 25(OH)2D3 w surowicy wynoszą najczęściej 30-80 ng/ml (75-200 nmol/l), choć różne towarzystwa naukowe mogą podawać nieco odmienne zakresy referencyjne. Niedobór witaminy D (stężenie 25(OH)2D3 poniżej 20 ng/ml) wiąże się z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej, zwiększonym ryzykiem chorób układu kostno-szkieletowego, a także z wieloma innymi schorzeniami, w tym zaburzeniami immunologicznymi, sercowo-naczyniowymi i metabolicznymi.
Aby uzyskać aktywną biologicznie formę witaminy D, 25(OH)2D3 podlega dalszej hydroksylacji, głównie w nerkach, do 1,25(OH)2D3 (kalcytriolu). Ten proces jest ściśle regulowany przez parathormon (PTH), poziom wapnia i fosforanów oraz czynnik wzrostu fibroblastów 23 (FGF-23). Pomiar 25(OH)2D3 stanowi rutynowe badanie diagnostyczne w ocenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, osteoporozy oraz monitorowaniu suplementacji witaminy D.